सावित्री सत्यवतः पतिव्रता यथा, तद्वद् मां विद्धि, राघव, सदा तव वचनानुसारं वर्तमानां। त्वं निरदोषः, अन्यं न चिन्तयिष्यामि, त्वमेव मम दृष्टिपथेऽस्ति; यदि त्वया सह न गच्छेयम्, तदा कुलनिन्दां वहन्तीव अन्याः स्त्रियः इव भवामि। हे राम, त्वं स्वच्छं, युवान्याः सह जीवितवतीं पत्नीं अन्येषां दातुमिच्छसि, नर्तकीमिव। यस्मै युक्तं उक्तवान्, यस्यार्थे यतसे, तस्मै सदा वश्यः, अनुकूलः भवितव्यः, हे निरदोष। मां गृहीत्वा विना वनं न गन्तव्यम्; तपो वा, वनं वा, स्वर्गः वा, सर्वत्र त्वया सह गमिष्यामि। पन्थाने तव पृष्ठतः अनुगच्छन्त्या मम श्रान्तिः न भविष्यति; विश्रान्तिकाले यथा, तथा। कुशा, काशा, तीक्ष्णशृङ्गाणि, कांटारण्यवृक्षाः अपि त्वया सह मम स्पर्शे रुई वा मृगचर्मवत् सौम्याः भविष्यन्ति। प्रिय, वातेनोत्थितः धूलिः यः मम शरीरे पतिष्यति, सः चन्दनपङ्कवद् मम प्रियः भविष्यति। वनस्य तृणेषु पत्रशय्यायां शयाना, किम् ततो रम्यतरं भवेत्? यद् पत्रं, मूलं, फलम् त्वया किमपि लब्धम्, तद् अल्पं वा बहु वा, अमृतवत् स्वीकरिष्यामि। तत्र, ऋतुपुष्पफलानां सेवनकाले, मातरं, पितरं, गृहं न स्मरिष्यामि। तत्र किञ्चिद् अप्रियं न द्रष्टुम् इच्छेयः; मम कारणात् दुःखं न भविष्यति, न च अहं भारः भविष्यामि। त्वया सह स्वर्गः स्वर्गः; त्वया विना नरकः। एतत् ज्ञात्वा, हे राम, मम परमं प्रेम अस्ति, अतः मया सह गच्छ। यदि त्वं मां, स्थिरां, वनं न नयेत्, तदा विषं पिबामि; मम शत्रुवशे न पतामि। तव त्यक्त्वा, दुःखितायाः मे प्राणाः न भविष्यन्ति; तव वियोगे मृत्युः श्रेयः। एतत् दुःखं क्षणमपि न सहिष्यामि; कथम् तर्हि चतुर्दश वर्षाणि दुःखिता? एवं दुःखेन पीडिता सा दीर्घं विलप्य, पतिं समाश्लिष्य, उच्चैः रुदितवती। बहु दुःखजनितैः वाक्यैः ताडिता, शराभिहता गजिनीव, दीर्घकालं धारितं रुदितं मुक्तवती, ज्वलनमिव काष्ठात्। तस्याः पद्मलोचनयोः सेत्स्यः, दुःखोत्पन्नः, स्फटिकसमानः जलः प्रवहति स्म। चन्द्रसमानं श्वेतं शुद्धं मुखं, विस्तीर्णं नेत्रयोः, अश्रुभिः शुष्कं अभवत्, पद्मं जलरहितं इव। ततः रामः ताम् दुःखात् मूर्च्छितां समाश्लिष्य, सान्त्वनवचनानि उवाच। "हे भामिनि, दुःखयुक्तः स्वर्गः अपि न रोचते; मम भीः नास्ति, स्वयम्भुवत्। तव सर्वेच्छां न ज्ञाय, वनवासं न इच्छामि, रक्षितुं समर्थः अपि। त्वया सह वनवासायैव सृष्टः असि, मैथिलि; आत्मवत् तव मम प्रीतिः न त्याज्या। जनकनन्दिनि, पितुः सत्येन बलवता आज्ञया न प्रेरितः स्यात्, तर्हि वनं न गच्छेयम्। एष धर्मः, मातृपितृसेवनं; तयोः आज्ञां लङ्घयित्वा जीवितुं न शक्नुयाम्। ये मातृ, पितृ, गुरु, तेषां सेवा, भाग्यस्य पूजा न कर्तुं शक्यते; तत्र त्रीणि भूमौ यथा त्रिलोक्यः, तद् शुद्धं, अन्यत् न तुल्यं, पूज्यं तदेव। न सत्यं, न दानं, न कीर्तिः, न महादक्षिणायुक्तं यज्ञः, मातृपितृसेवायाः तुल्यं, हे सीते। स्वर्गः, धनं, धान्यं, विद्या, पुत्राः, सुखं—गुरुसेवया सर्वं लभ्यते। मातृपितृभक्ताः महात्मनः देवलोकं, गन्धर्वलोकं, गोलोकं, ब्रह्मलोकं च प्राप्नुवन्ति। मम पिता सत्यधर्मनिष्ठः यथा आदेशं दत्तवान्, तथा कर्तुम् इच्छामि; एष सनातनधर्मः। मे मनः दृढनिश्चयं, हे सीते, तव दण्डकवनं नयिष्यामि; अतः निश्चितं मम अनुगच्छ। त्वं वनवासायैव निर्मिता, हे निर्भ्रान्ताङ्गि, मदनयनप्रिये, अनुगच्छ, धर्मसंगिनी भव। सर्वथा, हे सीते, तव निश्चयः मम तथा तव कुलस्य योग्यः; तव निर्णयः, हे सुन्दरी, प्रशंसनीयः। आरभस्व, हे शुभस्तनान्तरे, वनवासयोग्यं कार्यम्; अधुना, हे सीते, त्वया विना स्वर्गः अपि न रोचते। रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः ददातु, भिक्षुणां भोजनं ददातु; याचकाय ददातु, शीघ्रं कुरु, विलम्बं मा कार्षीः। सर्वाणि भूषणानि, उत्तमवस्त्राणि, क्रीडायाः रम्यवस्तूनि—शय्यानि, वाहनानि, मम सर्वं द्रव्यं—ब्राह्मणेभ्यः दत्वा दास्येभ्यः ददातु। पतिर्मम वनगमनं ज्ञात्वा, सा रानी, हृष्टा, उत्सुकाऽपि, शीघ्रं दानानि दातुम् आरब्धवती।