सीता, भगवतः रामस्य समीपं गत्वा, करुणया व्याकुला, प्रेम्णा साकं इदं वचनम् उवाच — “किम् अहं कृतवती यत् त्वं विह्वलः स्याः? किं वा भयम् अस्ति ते, यत् त्वं माम्, अनाथाम्, त्यक्तुम् इच्छसि? त्वं जानिहि, अहम् सावित्रीव सत्यम् सतीवान् ध्युमत्सेनस्य वीर्यवन्तम् पुत्रम् यथा, तव इच्छानुसारम् सदा वर्तिष्ये। त्वं दोषरहितः, राघव, अहम् मनसा त्वाम् एव पश्यामि, अन्यं न; यथा अन्याः कुलं लज्जयन्ति, तथा त्वया सह वनम् गच्छेयम्। त्वं स्वयम् तव धर्मपत्नीम्, यौवने तव सह वासिनीम्, शुद्धाम्, अन्येभ्यः दातुम् इच्छसि, नर्तकीव, हे राम। यस्य अर्थे त्वं यथोचितम् उक्तवान्, यस्य कृते यतसे, तस्य सदा अनुकरणीयम्, त्वं तस्य आज्ञाकारः भव, दोषरहित। माम् विना वनाय न गन्तव्यम्; तपः, वनम्, स्वर्गः वा, यत्र यत्र त्वम्, तत्र तत्र अहम्। मार्गे त्वया सह गच्छन्त्या मम क्लेशः न भविष्यति, यथा विश्रान्तौ। कूशा, तृणानि, तीक्ष्णमूलानि, कांटारुक्षाः, त्वया सह मम तन्तुना, मृगचर्मवत्, सुकुमाराणि भविष्यन्ति। महावातेनोत्थितम् रजः यत् मम शरीरे पतिष्यति, तद् अहम् चन्दनपङ्कमिव मन्ये। वनान्तरम् तृणमयम् शय्यायाः पत्रैः कृतम् शयनम् यदा भविष्यति, तत् किं सुखतरम् अस्ति? यानि किञ्चित् वा बहु वा पत्राणि, मूलानि, फलानि त्वया दत्तानि, तानि अहम् अमृतसमानि मन्ये। तत्र, ऋतुपुष्पफलोपभोगे, मातरम्, पितरम्, गृहं वा न स्मरिष्यामि। तत्र त्वया दुःखम् न द्रष्टव्यम्; मम कृते त्वं क्लेशम् न यास्यसि, अहम् भारः न भविष्यामि। स्वर्गः अपि त्वया सह स्वर्गः; त्वया विना नरकः। एतद् ज्ञात्वा, हे राम, मम परमं प्रेम् पश्यित्वा, मया सह गच्छ। यदि त्वं मम दृढां वनगमनम् इच्छां न स्वीकरोषि, तर्हि अहम् विषम् पिबेयम्; दुष्टैः न वश्याम्। तव परित्यक्तम्, दुःखितम्, जीवितम् न भविष्यति; तव वियोगे मृत्युः श्रेयः। इमे दुःखाः क्षणमपि न सहिष्यामि; कथं तु चतुर्दश वर्षाणि? एवं दुःखेन पीडिता, सीता दीर्घम् विलप्य, पतिं समाश्लिष्य, उच्य उच्चैः विललाप। सा बहु दुःखयुक्तैः वाक्यैः आहतवती, वाणैः आहतयष्ट्रीव, दीर्घकालम् धारितम् अश्रु अग्निमिव प्रददौ। तस्याः नीलकमलसमः नेत्रयोः, दुःखसम्भूतम् निर्मलम् जलम् स्रवति स्म। तस्याः शशाङ्कसमं, शुद्धम्, विशालाक्षम् मुखम्, अश्रुभिः शुष्कम्, कमलम् जलहीनम् इव आसीत्। ततः रामः ताम् दुःखार्ताम्, बाहुभ्याम् आलिङ्ग्य, सान्त्वनम् वचनम् उवाच — “सत्यं, हे सुभगे, दुःखयुक्तम् स्वर्गम् अपि न रोचते; अहम् किञ्चित् भयम् न जानामि, आत्मभूतेव। तव सर्वे इच्छाः न ज्ञायित्वा, वनवासम् न इच्छामि; त्वाम् रक्षितुम् समर्थः अपि। यथा त्वम् मया सह वनवासाय सृजिता, मैथिलि, मम तव आत्मनः अनुरागः न त्याज्यः। जनकनन्दिनि, पितुः सत्यनिष्ठस्य आदेशः यदि न स्यात्, तर्हि अहम् वनम् न गच्छेयम्। धर्मः एषः, सुमध्यमे — मातृपितृसेवाया आज्ञायाः पालनम्; तेषां आदेशम् उल्लङ्घ्य, जीवितम् न सहनीयम्। यः वशे न भवति, विधिः, तं उपासितुम् कatham, वशे यः — माता, पिता, आचार्यः — तान् उपेक्ष्य? यत्र एते त्रयः सन्ति, शुभदर्शने, तत्र भूमौ त्रैलोक्यवत् शुद्धम्; तद् एव पूज्यतमम्। न सत्यं, न दानम्, न यशः, न महायज्ञाः, हे सीते, पितृसेवायाः तुल्यं। स्वर्गः, धनम्, धान्यम्, विद्या, पुत्राः, सुखम् — आचार्यसेवया सर्वम् प्राप्तव्यम्। मातृपितृभक्ताः महात्मानः देवलोकम्, गन्धर्वलोकम्, गोलोकम्, ब्रह्मलोकम् अपि प्राप्नुवन्ति। यथा मे पिता धर्मनिष्ठः आदेशम् दत्तवान्, तथा अहम् कर्तुम् इच्छामि; एषः सनातनः धर्मः। मम मनः दृढनिश्चयम्, हे सीते, तव दण्डकारण्यगमनाय; अतः त्वम् निश्चित्या मम अनुसर, तत्र वस। त्वम्, निष्कलङ्काङ्गि, मदन्यनेत्रे, वनवासाय नियोजिता; मम अनुसर, भीरु, धर्मसखा भव। सर्वथा, हे सीते, तव धृतिः मम अनुकूलम्, तव कुलस्य च; तव निर्णयः, सुमध्यमे, प्रशंसनीयः। आरम्भय, शुभवत्ते, वनवासाय योग्याः कार्याः; अद्य, हे सीते, त्वया विना स्वर्गः अपि न रोचते। ब्राह्मणेभ्यः रत्नानि ददातु, भिक्षुकान् अन्नेन पूजय; याचकाय ददातु, शीघ्रं, विलम्बः न क्रियताम्। सर्वाणि रत्नानि, उत्तमवस्त्राणि, क्रीडायाः सर्वाणि रम्यवस्तूनि, शय्यानि, वाहनानि, मम सर्वाणि वस्तूनि — ब्राह्मणेभ्यः दत्वा, सेवकेभ्यः ददातु।” एवं रामसीतयोः संवादः, प्रेमपूर्णः, धर्मनिष्ठः, वनगमनाय अभवत्।