सीता, श्रीरामस्य प्रियया धर्मपत्नी, स्वस्य गम्भीरया प्रीत्या तस्य वनवासस्य दोषान् गुणरूपेण पश्यन्ती तम् इत्युक्तवती—"त्वया यानि वनवासे दोषरूपाणि उक्तानि, तानि अहम्, त्वत्तः स्नेहान्मम, गुणानिव पश्यामि। मृगाः, सिंहाः, गजाः, व्याघ्राः, शरभाः, उष्ट्राः, वराहाश्च, अन्ये च ये वनचराः प्राणिनः, हे राघव, तव रूपं पूर्वं न दृष्टवन्तः, ते सर्वे त्वां दृष्ट्वा पलायिष्यन्ति, त्वत्तः भीताः हि सर्वे।" "मम पितृपैत्रिकेभ्यः वृद्धेभ्यः आज्ञया अहम् त्वया सह गन्तव्या; यदि त्वत्तः पृथक् स्थास्यामि, राम, तर्हि अत्रैव प्राणान् त्यक्ष्यामि। त्वया समीपे स्थितायाः मम, हे राघव, देवानामधिपतिरपि इन्द्रः बलात् मां न हिंस्यात्। पतिहीनाया: स्त्रियाः जीवितम् न भवेत्; त्वमेव मामिदं दर्शितवान्।" "पुनश्च, हे बुद्धिमन्, अहम् ब्राह्मणैः पितुः गृहे प्राचीनकाले श्रुतवती यत् मया वनवासः कर्तव्यः। तं ब्राह्मणानां वाक्यं गृह एव श्रुत्वा, हे महाबाहो, वनवासस्यानुकूल्यं सदा मयि जातम्। वनवासाय आज्ञा प्राप्येति श्रूयते; तस्मात् त्वया सह अहम् गमिष्यामि, अन्यथा नास्ति, प्रिय। ताम् आज्ञां पालयिष्यामि, त्वया सह गमिष्यामि; समयः प्राप्तः, ब्राह्मणवचनं सत्यमस्तु।" "जानामि, वनवासे बहून् क्लेशान्, हे वीर, ये चित्तं निबद्धं न कुर्वन्ति, तैः सह्यन्ते। कन्यायाः रूपेण पितुः गृहे, मम मातुः पुरतः, एकया साध्वीया परिव्राजिकया वनवासस्य श्रुतिः मया प्राप्ता। त्वया मया पूर्वमपि अनेकेषु कालेषु वनगमनाय प्रार्थितम्, प्रभो, मम हि तत्र गन्तुम् उत्कण्ठा।" "वने गन्तुम् अहम् सज्जा, राघव, वीरस्य वनवासः मे रुच्यते। शुद्धया बुद्ध्या, स्नेहात्, पत्युः पृष्ठतः पापरहितया स्थास्यामि; पतिः एव परमं दैवतं। मृत्योरपि अनन्तरं, भगवन्, तव सह योगः मम भविष्यति; एवं श्रुतं प्रसिद्धैः ब्राह्मणैः शास्त्रेषु।" "अस्यां लोके, या स्त्री पितृभ्यः जलप्रदानपूर्वकं धर्मतः पतिना गृह्यते, सा मृत्योरपि तस्यैव भवति। तस्मात्, स्वगृहात्, मां धर्मपत्नीं, पतिव्रतां, त्वं न नेष्यसि—किमर्थम्? त्वं हि मां पतिव्रतां, शरणां, दुःखितां, सुखदुःखसमानां, काकुत्स्थ, नेष्यसि; या तव सुखदुःखयोः सहचरी।" "यदि मां एवं दुःखितां वनं नेष्यसि, तर्हि अहम् विषं वा वह्निं वा आपः वा आलिङ्ग्य मरणं करिष्यामि।" इति सा बहुविधं वनगमनार्थं याचमाना, स महाबाहुः तां एकाकिन्यां वनं नेतुम् न प्रत्यगृह्णात्। एवं उक्त्वा मैथिली चिन्तायाम् अपतत्, नेत्राभ्यां अश्रुबिन्दुभिः भूमिं स्नापयन्ती। तां दुःखार्तां दृष्ट्वा, काकुत्स्थः तां रोषग्रस्तां वैदेहीं सान्त्वनपूर्वकं मधुरैः वाक्यैः निवर्तयितुम् प्रयत्नं चकार। एवं राघवेण सान्त्विता मैथिली जनकनन्दिनी वनवासार्थं पतिं प्रति इदं वचनम् उवाच। सा सीता, दुःखेन पीडिता, राघवस्य विस्तीर्णवक्षसः समीपे स्नेहेन गौरवेण च वाक्यम् अब्रवीत्—"मम पिता मिथिलाधिपः त्वां वरं कृत्वा, हे राम, किं चिन्तितवान्? किं स नारीं पुरुषरूपिणीं दृष्टवान्? यदि कश्चन जनः अविद्यया वदेत् यत् रामे नास्ति महत्तेजः, तदसत्यं; स हि सूर्यवत् प्रकाशते।" "किं त्वया कृतं दुःखम्? वा किम् ते भीतिः? या त्वया अनाथा त्यक्तुं इच्छसि? मां सावित्रीं सत्यान्वितायाः द्युमत्सेनसुतस्य पतिव्रतायाः सदृशीं विद्धि; अहं तव वशवर्तिनी। त्वन्मन्ये, हे निर्दोष, अन्यं न पश्यामि; त्वया सह गन्तुम् इच्छामि, यथा अन्यया कुलं लज्जयेत्।" "त्वं स्वयम्, हे राम, या पत्नी शुद्धा, बाल्यात् सहवासिनी, तां अन्येभ्यः दायितुम् इच्छसि, नर्तकीव। यस्य कृते यथोचितं उक्तं, यस्य कृते प्रयत्नः कृतः, तस्मै सदा वश्यो भवेत्, हे निर्दोष।" "मां अनानीय त्वं वनं न गन्तव्यम्; तपः, अरण्यम्, स्वर्गो वा, सर्वत्र त्वया सह। पृष्ठतः त्वां अनुयान्त्या मम मार्गे श्रमः न भविष्यति, यथा विश्रामे। कुशकाशशराणि, तीक्ष्णानि दारूणि च, त्वया सह मे तन्तुना वा अजिनेन वा समानि स्यात्।" "महानिलेनोत्थितं रजः यद् मयि पतिष्यति, तत् चन्दनपङ्कवत् मन्ये। वने पत्रशय्यायां शयानायाः किं रमणीयतरं? त्वया यद् यद् पत्रं मूलं वा फलम् आनयिष्यसि, तद् अल्पं वा बहु वा, अमृतसमं मन्ये।" "तत्र अहम् मातरं पितरं गृहं वा न स्मरिष्यामि, ऋतुपुष्पफलानां सेवनं कुर्वती।