सीता रामस्य वचनानि श्रुत्वा, दुःखिता, अश्रुपूर्णमुखी, शनैः वाक्यम् उक्तवती। या दोषाः त्वया वनवासे निर्दिष्टाः, तान् अहं तव स्नेहात् गुणरूपेण पश्यामि। मृगाः, सिंहाः, गजाः, व्याघ्राः, शरभाः, उष्ट्राः, वराहाः, अन्ये च वनचराः, तव रूपं पूर्वं न दृष्टवन्तः; ते सर्वे राघव तव दर्शनात् पलायिष्यन्ति, सर्वे हि तव भीता इव। अहम् तव सह वनं गन्तव्या, वृद्धजनानां आज्ञया; यदि त्वत्तः पृथक् स्थास्यामि, राम, तत्रैव जीवनं त्यजामि। इन्द्रः अपि, देवाधिपः, मम समीपे तव सन्निधौ बलात् हानि कर्तुं न शक्नोति। पतिहीनाया नारी जीवितुं न शक्नोति; राम, त्वया तादृशं उदाहरणं दर्शितम्। बुद्धिमन्, अहम् ब्राह्मणैः पितृगृहे पूर्वं श्रुतवती यत् वनवासः मम अनिवार्यः। तत् श्रुत्वा, महाबाहो, अहम् वनवासे सदा उत्सुकास्मि। वनवासाय आज्ञां लभितव्या इति श्रूयते; तस्मात् त्वया सह गन्तव्या, अन्यथा नास्ति, प्रिय। ताम् आज्ञाम् पूर्णयित्वा तव सह गच्छामि; समयः प्राप्तः, ब्राह्मणस्य वचनं सत्यम् भवतु। वीर, अहम् जानामि यत् वनवासे बहवः क्लेशाः सन्ति, येषां मनः अप्रशिक्षितं तैः ताः कठिनता अवश्यं साह्यते। पितृगृहे कन्यायाः रूपेण अहम् वनवासं यत् श्रुतवती, एकया साध्वीं तपस्विन्या स्त्रिया मातरं पुरतः। पूर्वं त्वया मम वनयात्रायाः कृते प्रार्थितम्; अहम् तव सह गन्तुम् सदा इच्छामि। राघव, अहम् वनयात्रायाः कृते सन्नद्धा; वीरस्य वनवासः मे रोचते। शुद्धहृदया, स्नेहात्, अहम् पत्युः अनुगता, पापमुक्ता स्थास्यामि; पतिः एव परमदेवताः। राम, मरणानन्तरं अपि तव सह संगः स्थास्यति; प्रसिद्धैः ब्राह्मणैः धर्मशास्त्रेषु तद् श्रूयते। यस्य पुरुषस्य स्त्री पितृभ्यः जलादिभिः स्वधर्मेण प्राप्ता, सा मृत्योरपि तस्य एव। अतः, स्वगृहात् त्वं मां धर्मिष्ठां पतिसंयुक्तां न नेतुम् इच्छसि—किमर्थम्? त्वं मां पतिसंयुक्तां, शुद्धां, दुःखितां, समसुखदुःखां, काकुत्स्थवंशज, आनन्ददुःखसहचारिणीं, नेतुम् अर्हसि। यदि त्वं मां दुःखितां वनं नेतुम् इच्छसि, तर्हि विषं वा अग्निं वा जलं वा आलिङ्ग्य मरणाय यतिष्ये। एवं सा बहुधा वनगमनाय प्रार्थयन्ती, महाबाहुः तां एकान्तवनं नेतुं न अनुमन्यते। एवं उक्ता मैथिली चिन्तायाम् पतिता, अश्रुपूरितनेत्रा भूमिं सिक्तवती। तां दुःखितां दृष्ट्वा, काकुत्स्थः तां क्रोधग्रस्तां वैदेहीं सान्त्वनवाक्यैः शमयितुम् इच्छन्। रामेण सान्त्विता मैथिली, जनकनन्दिनी, वनवासाय पतिम् प्रति वाक्यम् उक्तवती। सीता, अतिदुःखिता, राघवम् विस्तीर्णवक्षसम् स्नेहपूर्वम् गर्वेन च संबोधितवती। मम पिता मिथिलाधिपः, राम, त्वां जामातरं लब्ध्वा किम् नारीरूपं पुरुषं इति मत्वा? यदि जनाः अज्ञानात् वदन्ति यत् रामे महाशक्ति नास्ति, तद् असत्यं; सः सूर्यवत् दीप्तिमान्। त्वया किम् कृतं यत् त्वं दुःखितः, वा किम् भीः अस्ति, यत् त्वं मां अनाथां त्यक्तुम् इच्छसि? मां सावित्रीं सत्यान्वन्तं वीरं द्युमत्सेनपुत्रं अनुगता इव जानिहि; अहम् सदा तव इच्छानुसारं वर्तिष्ये। अहम् मनसा अन्यं न पश्यामि, दोषरहित; राघव, अहम् तव सह गन्तुम् इच्छामि, यथा अन्याः कुलं लज्जयन्ति। त्वं स्वपत्नीं, शुद्धां, यौवनारम्भात् तव सह वसन्तीं, अन्येभ्यः दातुम् इच्छसि, नर्तकीं इव, राम। यस्मै त्वया यथोचितं उक्तं, यस्य कृते त्वं यतिष्यसे, तस्मै सदा वश्यः, अनुग्रहशीलः भवितव्यम्, दोषरहित। मां अनादाय वनं न गन्तव्यम्; तपः वा वनं वा स्वर्गः वा, सर्वत्र तव सह गन्तव्यम्। मार्गे अहम् किंचित् श्रान्तिं न अनुभविष्यामि, तव पृष्ठतः यथा विश्रान्तिकाले। कुशा, काष्ठानि, तीक्ष्णशल्याः, कंटकवृक्षाः मार्गे, तव सह मम सुकुमारतुल्यं तूलं वा मृगचर्मं वा भविष्यन्ति। प्रिय, महावातेनोत्कृष्टं यत् रजः मम पतिष्यति, तद् अहम् चन्दनपङ्कं इव मन्ये। यदा अहम् वनस्थले पत्रशय्यायाम् शय्ये, तदा किम् सुखतरं अस्ति? यानि पत्राणि, मूलानि, फलानि त्वया यद् लभ्यते, अल्पं वा बहु वा, तानि अहम् अमृततुल्यं मन्ये। एवं सीता रामं वनगमनाय स्नेहपूर्वं, श्रद्धया, विविधैः वाक्यैः प्रार्थयन्ती, तस्य सह गन्तुम् निश्चयपूर्वं वदति; तयोः संवादः विनयपूर्वं, दुःखस्नेहयुतः, काकुत्स्थवंशस्य गौरवम् दर्शयति।