विभाण्डकस्य पुत्रः अहं अस्मि, मम नाम कर्म च लोके प्रसिद्धम् ऋष्यशृङ्ग इति। समीपस्थं मम आश्रमं अस्ति, हे सुन्दरीः, यथायोग्यं सत्कारं भवतीभ्यः करिष्यामि। ऋषिपुत्रस्य वचनं श्रुत्वा ताः सर्वाः नार्यः तं आश्रमं द्रष्टुं निश्चित्य तत्र आगच्छन्। आगत्य ताः नार्यः ऋषिपुत्रः सत्कारं कृतवान्—'इदं स्नानार्थं जलम्, इदं पाद्यं, इमे मूलफलानि भवतीभ्यः।' सत्कारं प्राप्त्वा ताः नार्यः उत्सुकाः अभवन्, किन्तु ऋषेः भीता शीघ्रं गन्तुं निश्चित्य तत्रत्यात् निर्गच्छन्। 'हे ब्राह्मण, इमे उत्तमफलानि अपि तव, त्वं प्रतिगृह्य शीघ्रं खाद।' इत्युक्त्वा ताः सर्वाः हर्षपूर्णाः तं आलिङ्ग्य मधुरान्नानि विविधानि च तस्य समर्पितवन्त्यः। तानि फलानि स्वादित्वा सः तेजस्वी मनसि चिन्तयामास—'एतानि फलानि,' यः वनवासे एव स्थितः, तादृशान्नानि पूर्वं न आस्वादयत्। ततः ताः नार्यः तं ऋषिपुत्रं स्वस्य व्रतानि निवेद्य, पितरं भीता, यथोक्तं निर्गच्छन्। तासु गच्छन्तीषु, कश्यपवंशजः ऋषिपुत्रः दुःखी अभवत्, हृदयेन क्लान्तः विचिन्तयन् विचरितुम् आरभत्। अनन्तरं, द्वितीयदिने, विभाण्डकपुत्रः तेजस्वी तं स्थानं पुनः आगच्छन्, मनसि पुनः पुनः चिन्तयन्। तत्र सः ताः शोभनाः भूषणयुक्ताः मुख्याः नार्यः ददर्श; तं ऋषिपुत्रं आगच्छन्तं दृष्ट्वा तासां हृदयानि हर्षेण पूर्णानि अभवन्। ताः सर्वाः समीपं गत्वा 'सौम्य, अस्माकं आश्रमं आगच्छ' इति उक्त्वा आमन्त्रयन्। 'अत्र अनेकानि अद्भुतानि मूलफलानि सन्ति; निश्चितं तव विशिष्टं भाग्यं अत्र भविष्यति।' इत्युक्त्वा तासां हृदयस्पर्शिनीं वाणीं श्रुत्वा सः गन्तुं निश्चित्य तैः नार्यः नीतः। तं महात्मानं ऋषिपुत्रं नयन्त्याः समये देवाः आकस्मात् वर्षं स्रष्टुम् आरब्धवन्तः, येन लोकः हृष्टः अभवत्। तस्य वर्षस्य अनन्तरं, तपस्वी ऋष्यशृङ्गः आगच्छन्; राजा तं ऋषिपुत्रं भूमौ शिरः नमतः स्वागतं कृतवान्। यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा, सः राजा तं ऋषिपुत्रं प्रसादयितुम् प्रयत्नं कृतवान्, यथा कोपः न आगच्छेत्। तं अन्तःपुरं नीत्वा, यथाविधि शान्तां कन्यां तस्मै दत्त्वा, राजा सुखं प्राप्तवान्। एवं महातेजाः ऋष्यशृङ्गः तत्र शान्तया सह सर्वकामैः पूजितः वासं कृतवान्। एवं श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे एकादशः सर्गः श्रवणीयः। पुनः, हे राजन्, मे हितवचनानि शृणु, यथा सः बुद्धिमान् देवः उक्तवान्। इक्ष्वाकुवंशे धर्मात्मा दशरथः नाम राजा भविष्यति, यः सत्यप्रियः प्रसिद्धः। तस्य राजा अङ्गराजेन सख्यम् भविष्यति, तस्य कन्या शान्ता नाम सुभागा भविष्यति। अङ्गराजस्य पुत्रः रोमपादः इति विख्यातः; दशरथः तं राजा प्राप्तुम् आगच्छेत्। 'अहं पुत्रहीनः अस्मि, हे धर्मज्ञ, शान्तायाः पतिर्मम यज्ञं कुर्यात्, यथा त्वया उपदिष्टम्, सन्ततिसमृद्ध्यर्थम्।' इति राजा उक्तवान्। राजस्य वचनं श्रुत्वा, मनसि विचिन्त्य, सः शान्तायाः पतिं, यः पुत्रवान्, शमेन दास्यति। तं ऋषिं प्राप्त्वा, राजा चिन्तामुक्तः हृष्टः यज्ञं आरभेत्। दशरथः कीर्तिम् इच्छन्, अञ्जलिं कृत्वा, धर्मज्ञं ब्राह्मणश्रेष्ठं ऋष्यशृङ्गं वरणं करिष्यति। सः नराधिपः यज्ञार्थं, सन्ततिसिद्ध्यर्थं, स्वर्गार्थं च, तस्मात् ब्राह्मणात् इच्छितं फलम् प्राप्स्यति। तस्मात् तस्य चत्वारः अप्रमेयवीर्यः पुत्राः भविष्यन्ति, ये वंशं स्थापयन्ति, सर्वेषु प्राणिषु प्रसिद्धाः। अतः, हे नरश्रेष्ठ, त्वं स्वयम् यथायोग्यं पूज्यं कृत्वा, महा राजा, सैन्येन रथैः च गच्छ। सुमन्त्रस्य वचनं श्रुत्वा दशरथः हृष्टः अभवत्; वसिष्ठेन सह मन्त्रणा कृत्वा, सारथिवचनं श्रुत्वा, अन्तःपुरजनैः मन्त्रिभिः च सह शनैः वनानि नद्यानि च पारयन् तत्र ब्राह्मणस्य समीपं जगाम। सः तं स्थानं प्राप्तः, यत्र ऋष्यशृङ्गः रोमपादस्य समीपः स्थितः। दशरथः तं तेजस्विनं ऋषिपुत्रं ददर्श, ततः राजा तं विशेषतः सत्कृतवान्। सख्येन रोमपादः हृष्टः ऋषिपुत्रं सर्वं निवेदितवान्। सः स्नेहबन्धनैः तं पूजितवान्; एवं सः पुरुषश्रेष्ठः तत्र सुखेन स्थितः। सप्ताहस्य अथवा अष्टहास्य अनन्तरं, राजा अन्यं राजानं उक्तवान्—'हे नराधिप, शान्ता तव कन्या स्वपत्न्या सह अत्र अस्ति।' 'सा मम नगरे गच्छतु, महत् कार्यम् अस्ति।' इति राजा अनुमोद्य, बुद्धिमान् तस्मै प्रतिज्ञां कृतवान्।