रामः सीताम् उपदिशन् एवम् उक्तवान्—“हे सुभगे, पुरुषाः ऐश्वर्यसम्पन्नाः अन्येषां प्रशंसां न सहन्ति; अतः मम गुणाः भरतस्य पुरतः न वक्तव्याः। राजा भरताय नित्यं युवराज्यं दत्तवान्; अतः तं विशेषतः सम्मानयितव्यम्, सीते, एवं राजानम् अपि। अहम् गुरोः प्रतिज्ञां पालयन् अद्यैव वनं गमिष्यामि; त्वम् दृढव्रता भव। मम वनगमनानन्तरम्, हे कल्याणि, मुनिसंवृतं वनं गत्वा, व्रतानि उपवासं च आचर, हे निष्कलुषे। प्रातः उत्तिष्ठ्य, देवपूजां विधिवत् कृत्वा, मम पितरम् दशरथं जनाधिपतिम् नमस्व। मम माता कौसल्या वृद्धा दुःखेन कृशा धर्मं अग्रे स्थापयन्ती, तया त्वया विशेषं सम्मानः कार्यः। अन्याः मातरः अपि सदा नमस्व; स्नेहेन, भक्त्या, सेवया च, सर्वाः मम मातरः एव। भरतं शत्रुघ्नं च भ्रातरौ पुत्रौ च तुल्यौ इव विशेषतः मन्यस्व; तौ मम प्राणात् अपि प्रियौ। भरतस्य अप्रियं किञ्चित् कदापि मा कुर्याः; स हि, हे वैदेहि, भूमेः कुलस्य च राजा। राजा: सन्मार्गेण पूजिताः सेविताः च तुष्टाः भवन्ति, विपरीते तु कोपयन्ति। राजा: स्वपुत्रम् अपि त्यजन्ति यदि सः अहितं आचरति; योग्यं जनम् अपि, यदि सः बाह्यः, स्वीकुर्वन्ति। अतः, हे पुण्ये, अत्र स्थिता भव, राजस्नेहा, धर्मे रममाणा, भरतस्य प्रति सत्यम् व्रतम् च दृढा। अहम् महावनं गमिष्यामि, प्रिये; त्वं तु अत्र स्थिता भव, हे सुशोभने। यथा त्वया कस्यचित् कदापि दुष्कृतं न कृतम्, तथा मम वचनं आचर।” एवं रामेण उपदिष्टा वैदेही, या स्निग्धा मधुरवचना च, प्रेम्णा कोपिता स्वपतये इदं वचनम् उक्तवती—“किम् एतद् वदसि, राम? नूनम् एतानि वचनानि लघुता उक्तानि। श्रोतुम्, हे नरश्रेष्ठ, त्वं मां उपहासयसि इति मन्ये। एतादृशानि अनार्याणि निन्दनीयानि वचनानि त्वया न वक्तव्यानि, हे राजकुमार, वीराणाम्, राजपुत्राणाम्, शस्त्रविद्यानां च मध्ये। पितरः, मातरः, भ्रातरः, पुत्रः, स्नुषा च—सर्वे स्वं स्वं पुण्यम् उपभुञ्जते, स्वं स्वं भाग्यं अनुवर्तन्ते च। स्त्री तु केवलं पतिसंयुक्ता तस्य एव भाग्यं उपभुञ्जते, हे नरश्रेष्ठ; अतः अहम् अपि वनवासाय उपदिष्टा। स्त्रीणां न पितरः, न पुत्रः, न आत्मा, न माता, न मित्राणि—इह वा परत्र वा; पतिः एव सर्वदा मार्गः। यदि त्वम् अद्य वनं गच्छसि, हे राघव, अहम् अग्रे गच्छामि, तृणकण्टकानि अपि निवारयन्ती। स्पर्धां क्रोधं च त्यक्त्वा, यथा पीतोदके जलम् परित्यज्य, त्वया विश्वास्य नेतव्या अस्मि—मयि पापम् न अस्ति। राजमहान्तः, विमानः, आकाशगमनम् वा—सर्वत्र पतिपादच्छाया एव स्त्रियाः श्रेष्ठा। मातापित्रोः बहुधा उपदिष्टा अस्मि; अधुना मम किम् अपि न वक्तव्यम्—यथा निश्चितम् तथा कर्तव्यम्। अहम् दुर्गं वनं गमिष्यामि, पुरुषरहितम्, विविधमृगसंयुक्तम्, व्याघ्रसंघैः सेवितम्। अहम् वनं सुखेन वत्स्यामि, यथा पितृगृहे, त्रिलोक्यं अपि न चिन्तयन्ती, केवलं पतिसंयोगं चिन्तयन्ती। त्वाम् सर्वदा सेविष्यामि, यथाशास्त्रं शीलव्रतम् आचरन्ती, त्वया सह मधुगन्धिनि वने रमिष्यामि। त्वम् अन्यान् अपि वनस्थाने रक्षितुम् समर्थः; तव मम रक्षणं किम् अपि दुर्विधम् न। अतः अहम् त्वया सह अद्यैव वनं गमिष्यामि, न संशयः; हे महाभाग, यदा निश्चितं, तदा न निवर्तयितुम् शक्याः। अहम् सर्वदा फलमूलानि भक्षयिष्यामि, न संशयः; त्वया सह स्थित्वा तव क्लेशः न भविष्यति। अग्रे गमिष्यामि, त्वया भुक्तानन्तरम् भक्षयिष्यामि; ततः पर्वतानि, सरांसि, तालाबानि च द्रष्टुम् इच्छामि। त्वम् मे बुद्धिमान् रक्षकः, अहम् निर्भयम् सर्वत्र शतदलानि सरांसि, हंसक्रौञ्चैः युक्तानि, पुष्पितानि द्रक्ष्यामि। त्वया सह, हे वीर, सुखेन तानि द्रष्टुम् इच्छामि; तेषु सरांसि स्नानं करिष्यामि, सर्वदा तव भक्त्या युक्ता। त्वया सह, हे विशालाक्षि, परमं सुखम् अनुभविष्यामि; एवं सहस्रवर्षाणि शतवर्षाणि वा, त्वया सह। अहम् कदापि धर्मात् न विचलिष्यामि; स्वर्गः अपि मे न रोचते। यदि त्वया विना स्वर्गवासः स्यात्, हे राघव, नरश्रेष्ठ, अहम् तं अपि न इच्छेयम्। अहम् दुर्गं वनं गमिष्यामि, मृगकपिव्याघ्रैः युक्तम्; तत्र तव पादौ गृहीत्वा, तव अनुमतिः प्राप्त्वा, पितृगृहे इव वत्स्यामि। अविचलितया भक्त्या, तव अनुरक्तहृदया, त्वया वियुक्ता मृत्युम् निश्चितवती; त्वया सह माम् नय, मम विनियोगः तव भारः न भविष्यति। एवं धर्मयुक्ता वदन्ती अपि, रामः ताम् सीताम् न गन्तुम् इच्छति; बहूनि वचनानि तस्याः वनवासदुःखम् प्रति सांत्वनार्थम् उक्तवान्। धर्मप्रियः रामः सीतायाः धर्मं ज्ञात्वा, तस्याः गुणं दृष्ट्वा, ताम् वनगमनाय न निश्चितवान्, वनदुःखानि विचिन्त्य। एषा कथा श्रीमद् वाल्मीकि रामायणे अयोध्याकाण्डे सर्गे सप्तविंशतिः एवं अष्टाविंशतिः श्राव्या।