रामस्य राज्याभिषेकाय सर्वं सम्पाद्यमानं दृष्ट्वा, राजा च मां राज्ये स्थापयितुम् उद्यतः, तदा तस्याः प्रेरणया स धर्मबन्धः प्रतिज्ञा पूर्यते। पितुः आज्ञया चतुर्दशवर्षाणि दण्डकारण्ये वत्स्यामीति निश्चितम्, भरतः तु राज्याभिषेचनाय नियुक्तः। अतः अहं एकाकिनी वनवासाय प्रस्थितः त्वां द्रष्टुम् आगतः अस्मि; भरतस्य सन्निधौ मम विषये किञ्चिदपि न वक्तव्यम्। यः पुरुषः ऐश्वर्यसम्पन्नः स परगुणश्रवणं न सहते, तस्मात् भरतस्य पुरतः मम गुणः न कीर्तयितव्यः। राज्ञा सदा स्थायिभार्यत्वं तस्मै दत्तम्; स विशेषतः सन्माननीयः, सीते, तथा एव राजा अपि। अहं तु गुरोः प्रतिज्ञां पालयन् अद्यैव वनं गमिष्यामि; त्वं च दृढव्रता भव। मया मुनिसेविते वने गते त्वं, शुभे, व्रतानि च उपवासं च आचरितुम् अर्हसि, कल्मषरहिते। प्रातः उत्तिष्ठ्य देवतानां विधिवत् पूजनं कृत्वा, दशरथं जनाधिपतिं पितरं प्रणम्य यथाविधि पूजय। मम जननी कौसल्या या वृद्धा दुःखेन क्लिष्टा धर्मनिष्ठा च, सा विशेषतः सन्मान्या। अन्याः अपि मम मातरः सदा त्वया प्रणम्याः, स्नेहेन भक्त्या च सेवया च सर्वाः मे मातरः इव। भरतं शत्रुघ्नं च भ्रातृपुत्रसमौ विशेषतः त्वया दृष्टव्यौ, तौ हि मम प्राणात् अपि प्रियतरौ। त्वं कदापि भरतस्य अप्रियम् अकुर्याः; स हि, वैदेहि, भूमेः कुलस्य च राजा। राजा हि साध्वाचारसंपूजितः सेवितः च तुष्यति, विपरीते तु कोपयति। राजा अपि स्वपुत्रं त्यजेत यदि स दुष्टकर्मा, शीलवन्तं च परकीयम् अपि स्वीकुर्यात्। अतः त्वं, शुभे, अत्रैव स्थित्वा राज्ञि भक्त्या, भरते धर्मे च रता, सत्ये व्रते च स्थिता भव। अहं महद्वनं यास्यामि, प्रिये; त्वं तु अत्रैव स्थेया, शुभे; यथा त्वया कस्यचित् कदापि न कृतं पापं, तथा मम वचने स्थित्वा आचर। इत्येवं रामेण उक्ते, तदा श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना रचिते अयोध्याकाण्डे सप्तविंशः सर्गः प्रवर्तते। एवं रामेण उक्ता सा वैदेही, या प्रियम् भाषमाणा स्नेहात् कोपं जग्राह, पतिं प्रति इदं मधुरं वाक्यम् उवाच। "किं एतद् वक्तुम् अर्हसि, राम? नूनम् एतद् वाक्यम् लघु; त्वत्तः श्रुत्वा, नरश्रेष्ठ, माम् उपहससि इति मन्ये। एतादृशं हीनम् अपमानकरं वचनं त्वया न वक्तव्यम्, वीराणां राजपुत्राणां शस्त्रविदां मध्ये। आर्य, पिता माता भ्राता पुत्रः स्नुषा च स्वस्वपुण्यैः स्वस्वगत्याः सुखं भुञ्जते। स्त्री तु केवलं पतिसंयुक्ता तस्यैव गतिं भुङ्क्ते; अतः अहम् अपि त्वया सह वने वासाय नियुज्ये। स्त्रियाः न पिता, न पुत्रः, न स्वयम्, न माता, न सख्यः, निहि, नात्र न परत्र; पतिः एव मार्गः सदा। यदि त्वं अद्यैव कष्टं वनं गन्तुम् इच्छसि, राघव, अहम् अग्रे गच्छन्ती तृणकण्टकानि अपानयिष्यामि। अमर्षं क्रोधं च त्यक्त्वा, शेषोदकं यथा, मां नय, वीर, विश्वास्य; न च मयि पापं विद्यते। प्रासादस्य उपरि, विमानस्थः, आकाशे वा विचरन् अपि, सर्वत्र पतिपादच्छाया स्त्रियैः श्रेष्ठा। मातृपित्राभ्यां बहुधा शिक्षिता अहम्; अधुना मम किञ्चित् वक्तव्यम् नास्ति, यथानिश्चयं तथा करिष्यामि। नररहितं बहुव्यालमृगसंकीर्णं दुर्गमं वनं गमिष्यामि। त्वया सह तत्र एव पितृगृहे यथा सुखेन वत्स्यामि; त्रिषु लोकेषु न मम किंचित्, पतिसंयोग एव मम सर्वम्। सदा त्वां सेवमाना, नियमव्रता, पतिसंयता, मधुगन्धिभिः काननैः सह त्वया रमिष्यामि। त्वं हि, राम, अन्यानपि वने रक्षितुं समर्थः; किं पुनः माम्, मानद। अतः त्वया सह अद्यैव वनं गमिष्यामि; संदेहः नास्ति; निश्चिता चेद् अहं निवर्तयितुं न शक्या। सदा फलमूलभोजिनी भविष्यामि; त्वया सह वसन्ती किंचित् दुःखं न करिष्यामि। अग्रे त्वां गच्छन्तं पश्येयम्, त्वया भुक्ते अनन्तरं अहम् अपि भक्षयिष्यामि; ततः पर्वतानि, सरांसि, सरितः च द्रष्टुम् इच्छामि। त्वया रक्षितया निर्भयम् सर्वत्र हंससारसैः पूर्णानि, विकसद्भिः पद्मैः शोभमानानि सरांसि पश्येयम्। त्वया सह, वीर, सुखेन तानि द्रष्टुम् इच्छामि; तत्रैव स्नानं कृत्वा, सदा त्वयि रता भविष्यामि। त्वया सह, विशालाक्ष, परमानन्देन रमिष्ये; एवं सहस्रवर्षाणि शतं वा त्वया सह। न च अहम् धर्मं लङ्घयिष्यामि; स्वर्गः अपि न रोचते। यदि त्वद्विना स्वर्गे वासो भवेत्, राघव, नरश्रेष्ठ, तं अपि न इच्छेयम्। यद्यपि वनं अतिदुर्गमं मृगवानरद्विपसंकीर्णम्, तत्र अपि त्वदीयपादौ गृहीत्वा, तव अनुमत्यैव, वत्स्यामि। अव्यभिचारिण्या भक्त्या, त्वयि अनुरक्ता, त्वत्तः वियुक्ता मृत्युम् एव निश्चितवती; त्वया सह मां नय, मम याच्ञां पूरय, न च मया तव भारः वृद्धिं यास्यति।