कौसल्या पुत्रं रामं प्रति परमं स्नेहम् उद्गिरन्ती, तं पुरुषर्षभं विविधैः शुभैः आशीर्वादैः संरक्षयन्ती इदं कथयति— "अग्नयः कुशाः वेदिकाः यूपाः देवायतनानि, ब्राह्मणासनानि, पर्वताः वृक्षाः लताः सरांसि, विहंगमाः सर्पाः सिंहाश्च त्वां पातु। साध्याः विश्वे देवाः मरुतः महर्षयः, धाता विधाता पूषा भगोऽर्यमाश्च ते कल्याणं ददातु। सर्वे लोकपालाः इन्द्रमुख्याः, ऋतवः षट्, मासाः संवत्सराः रात्रयश्च त्वां रक्षन्तु। अह्नः क्षणाः सदा ते शुभं कुर्वन्तु; वेदाः स्मृतिः धर्मश्च सर्वत्र त्वां पातु, पुत्र। देवः स्कन्दः, सोमः, बृहस्पतिः, सप्तर्षयः, नारदश्च सर्वतः त्वां रक्षन्तु। सर्वत्र सिद्धाः, दिशां पालाः, लोकपालाश्च ये मया वनान्तरे स्तुताः, सदा त्वां पालयन्तु। सर्वे पर्वताः, समुद्राः, वरुणराजः, नभः, व्योम, पृथिवी, वायुः, यच्च चराचरं, त्वां पातु। सर्वे नक्षत्रग्रहाः तेषां देवताभिः सह, अह्निश्च रात्रयश्च, संध्याश्च त्वां रक्षन्तु यदा त्वं वने वससि। षडृतवः मासाः संवत्सराः कालभागाः क्षणाश्च, ते तव सौख्यं कल्याणं च ददातु। महावने मुनिवद्वेषधारी ज्ञानी चरन् अपि, देवासुराः सदा त्वां सुखेन योजयन्तु। राक्षसैः पिशाचैः क्रूरकर्मभिः मांसभक्षकैः सर्वैः त्वं मा भीतः भूः। वानराः वृश्चिकाः दंशनशीलमक्षिका सर्पाः कृमयश्च घने वने त्वां न बाधन्ताम्। महागजाः सिंहाः व्याघ्राः दंष्ट्रिलाः ऋक्षाः शृंगिणः महिषाः, क्रूरमृगाश्च त्वां मा हिंस्युः। ये क्रूरा मांसभक्षिणः सर्वे च अन्ये वन्यजन्तवः मया पूजिताः, त्वां मा पीडयन्तु। शुभानि निमित्तानि ते स्युः, यत् किमपि कार्यं तत् सफलं भवतु, सर्वसमृद्धिं प्राप्नुहि, राम; गच्छ सुखेन, पुत्र। आकाशस्थलचरैः सर्वैः भूतैः देवैः, अपि च प्रतिपक्षैः, पुनः पुनः ते शुभमस्तु। शुक्रः सोमः सूर्यः कुबेरः यमश्च, ये मया पूजिताः, ते दण्डकावने वसतः त्वां रक्षन्तु, राम। अग्निः वायुः धूमः, मुनिमुखैः उच्चारिताः मन्त्राश्च, त्वां रघुनन्दन, संस्पर्शकाले पालयन्तु। एवं सुमहात्मना कौसल्या, माल्यैः दिव्यगन्धैः स्तोत्रैः च देवगणान् पूजयित्वा, भक्ति-स्निग्धदृष्ट्या तान् अवलोकयन्ती आसीत्। ततः स ब्राह्मणश्रेष्ठः, अग्निं गृहीत्वा, विधिपूर्वकं रामस्य मङ्गलार्थं होमं चकार। कौसल्या अपि, स्त्रीषु श्रेष्ठा, स्नेहात् सुसिद्धं घृतं, श्वेतमाल्यं, समिधं, सरषपाणि च यथाविधि उपकल्प्य, ब्राह्मणाय दत्तवती। स आचार्यः शान्त्यै स्वस्तये च विधिपूर्वकं हविर्यज्ञं कृत्वा, शेषद्रव्येण बहिर्होमं समाप्य, मधु-दधि-सर्पिभिः शुभैः वचोभिश्च ब्राह्मणैः रामस्य वनगमनाय स्वस्तिवाचनं कारयामास। अनन्तरं रामस्य जननी कौसल्या ब्राह्मणमुख्याय यथेष्टदक्षिणां दत्वा, राघवाय इदं वचनं प्राह— "यद् आशीर्वादरूपं पुण्यं सर्वदेवैः पूजितस्य सहस्राक्षस्य इन्द्रस्य वृत्रवधे अभवत्, स ते भूयात्। यः आशीर्वादः विनतया सुपर्णाय सोमार्थे दत्तः, स ते भूयात्। यः आदित्यैः वज्रधरे अमृतोत्पत्तौ दानववधे दत्तः, स ते भूयात्। यः विष्णोः अप्रतिमतेजसः त्रिषु विक्रमेभ्यः पुण्यः, स ते भूयात्। ऋषयः, समुद्राः, द्वीपाः, वेदाः, लोकाः, दिशश्च, महाबाहो, त्वां कल्याणैः आशीर्वादैः योजयन्तु।" एवं पुत्रस्य अशेषकृत्यानि सम्पाद्य, दिव्यगन्धद्रव्यैः कौसल्या रामं विशालाक्षं अभ्यञ्जयत्। सा कौसल्या, शुभैः ओषधिभिः, यथाविधि सिद्धैः सुस्वस्तिकैः, मन्त्रैः च, रामस्य रक्षाविधानं चकार। शोकात्ययेऽपि, हृष्टवद्वदनं कृत्वा, केवलं वाच्यं वचनं प्राह, न हि हृदयं तदन्वगात्। सुपुत्रं रामं प्रणम्य, शिरसि घ्राणं कृत्वा, आलिङ्ग्य च, स्नेहस्निग्धया वाचा उवाच— "गच्छ राम, यथाकामं प्राप्नुहि, सुखेन च गच्छ। पुनः त्वां, पुत्र, स्वस्थं सर्वाभिप्रेतसिद्धये, अयोध्यायां राजपथमधि विचरन्तं पश्येयम्। सर्वशोकविनिर्मुक्ता, प्रहृष्टवदना, पूर्णचन्द्रमिवोदयन्तं त्वां वनेभ्यः प्रत्यागतं पश्येयम्। पुनः त्वां, राम, पुण्ये सिम्हासने उपविष्टं, पित्रादेशं पूरयित्वा वनेभ्यः प्रत्यागतं पश्येयम्। वनेभ्यः प्रत्यागतः, सर्वैः आशीर्वादैः समन्वितः, सदा स्नुषायाः इच्छाः पूरय, गच्छ च, पुत्र। ये देवगणाः शिवपुरोगमाः, महर्षयः, भूतानि, नागाश्च मया पूजिताः, दिशश्च, ते तव वनगमने शुभं कुर्युः, राघव।" एवं वदन्ती कौसल्या, अश्रुपूर्णलोचना, विधिवद् सर्वे आशीर्वादान् सम्पाद्य, राघवम् अभितः प्रदक्षिणं कृत्वा, पुनः पुनः आलिङ्ग्य, स्नेहदृष्ट्या नयनेन अपि तं पश्यन्ती स्थितवती। सा राजमाता प्रदक्षिणीकृत्य, श्रीराघवः पुनः पुनः मातुः पादौ प्रणम्य, तस्याः तेजसा दीप्तिमान् सीतागृहम् प्रविवेश।