रघुकुलश्रेष्ठ रामं कः प्रतिवर्तयितुं शक्तः? त्वं धर्मपथे स्थित्वा शीघ्रं प्रतिनिवर्तस्व। या धर्मनिष्ठा त्वया स्नेहेन संयमेन च पालन्या, सा धर्म एव त्वां रक्षतु, रघुसिंह। येषां देवतानां देवगृहेषु च त्वं प्रणमसि, त एव त्वां महर्षिभिः सह वने रक्षन्तु। ये दिव्यास्त्राणि महात्मना विश्वामित्रेण ते दत्तानि, तानि गुणसम्पन्नं त्वां सर्वदा पालयन्तु। पित्रे मातरं च यथावत् सेवया, सत्येन च, आयुष्मन्, त्वं दीर्घायुषी भूत्वा रक्षितो भव। अग्नयः, कुशाः, वेदिकाः, देवायतनानि, ब्राह्मणासनानि, पर्वतानि, वृक्षाः, लतानि, सरांसि, पक्षिणः, सर्पाः, सिंहाश्च त्वां पालयन्तु, पुरुषश्रेष्ठ। साध्या, विश्वेदेवाः, मरुतः, महर्षयः, धाता, विधाता, पूषा, भगः, अर्यमाणः च त्वां कल्याणं ददतु। इन्द्रमुख्याः लोकपालाः, ऋतवः षट्, मासाः, संवत्सराः, रात्रयः च त्वां पालयन्तु। दिवसा मुहूर्ताश्च सर्वदा शुभं ते कुर्वन्तु; वेदाः, स्मृतयः, धर्मश्च त्वां सर्वत्र रक्षन्तु, पुत्र। दिव्यः स्कन्दः, सोमः, बृहस्पतिः, सप्तर्षयः, नारदश्च त्वां सर्वतः पालयन्तु। सर्वत्र सिद्धाः, दिशां पालकाः, ये च दिशापालाः मया तस्मिन्वने स्तुताः, ते त्वां सदा रक्षन्तु। सर्वे पर्वताः, समुद्राः, वरुणराजा, आकाशः, अन्तरिक्षम्, पृथिवी, वायुः, चराचरं च त्वां पालयन्तु। सर्वे नक्षत्रग्रहाः तेषां देवताभिः सह, अह्निश्च रात्रयश्च, सन्ध्याश्च त्वां वने वसन्तं पालयन्तु। ऋतवः षट्, मासाः, संवत्सराः, कालभागाः, क्षणाश्च त्वां सुखमङ्गलं च ददतु। त्वं यदा मुनिवद्वेषधरः महावने विचरिष्यसि, तदा देवाः दानवाश्च त्वां सदा सुखयन्तु। पुत्र, त्वं सर्वेभ्यः राक्षसेभ्यः, पिशाचेभ्यः, क्रूरकर्मभ्यः, मांसभक्षकेभ्यश्च कदापि भीतः मा भव। कपयः, वृश्चिकाः, दंशनशीलकीटाः, मक्षिकाः, सर्पाः, कृमयश्च घनवने त्वां न बाधन्ताम्। महागजाः, सिंहाः, व्याघ्राः, दंष्ट्रिलभल्लूकाः, शृंगिणो महिषाः, क्रूरमृगाश्च त्वां न हिंसन्तु। ये च मनुष्यभक्ष्याणि क्रूरप्रवृत्तानि सर्वाणि चान्ये वन्यजीवानि मया पूजितानि, तानि त्वां न पीडयन्तु। शुभानि निमित्तानि ते सन्तु, सर्वकार्याणि सफलानि भवन्तु, सर्वसमृद्धिः च त्वाम् आविशतु, राम; निर्भयः गच्छ, पुत्र। आकाशस्थभूतैः, भूमिस्थैः, सर्वैश्च देवैः, अपि च विरोधिभिः, पुनः पुनः ते मङ्गलानि स्यु:। शुक्रः, सोमः, सूर्यः, कुबेरः, यमश्च ये मया पूजिताः, ते दण्डकावने वसन्तं त्वां रक्षन्तु, राम। अग्निः, वायुः, धूमः, मुनिमुखनिर्गताः मन्त्राश्च, त्वां स्पर्शकाले रक्षन्तु, रघुनन्दन। इत्येवं पुण्यगन्धैः माल्यैः च स्तोत्रैः च देवसमूहान् पूजयन्ती, श्रद्धया पूरितलोचना या सा महोदिता। ततः पावकं गृहीत्वा, महात्मा ब्राह्मणः रामस्य कल्याणाय विधिवत् कर्म समासाधयत्। कौसल्या स्त्रीषु श्रेष्ठा, स्नेहात् सुसिद्धं घृतं, शुक्लमाल्यं, समिधं, सरषपाणि च समर्पयामास। स प्रप्ता गुरुः शान्त्यै स्वस्त्ययनकर्म सम्यक् कृत्वा, यज्ञशेषद्रव्येण बहिर्यागं चकार। अनन्तरं मधुना, दध्ना, घृतेन, शुभवाक्यैः च, ब्राह्मणान् वनगमनाय रामस्य आशिषः पाठयामास। ततः श्रीरामस्य जननी विप्रश्रेष्ठं प्रीत्या दक्षिणां दत्त्वा, राघवं प्रति इदं वचनम् अब्रवीत्— "सा एवाशिष् त्वां परिपातु या सहस्राक्षस्य, सर्वैर्देवैः पूजितस्य, वृत्रवधे समुत्पन्ना। या आशिष् विनतया सुपर्णाय सोमलाभकामाय दत्ता, सा ते भूयात्। या आशिष् अदित्या वज्रपाणये अमृतोद्भवे दानवान् हन्तुम् दत्ता, सा ते भूयात्। या आशिष् विष्णोः अप्रमेयतेजसः त्रिषु प्रमहास्त्रेषु अभवत्, सा ते भूयात्, राम। ऋषयः, समुद्राः, द्वीपाः, वेदाः, लोकाः, दिशः च, महाबाहो, त्वां कल्याणमाशिषः ददंतु।" एवं शेषकर्म समाप्य, सौरभ्ययुक्तैः द्रव्यैः, विशाललोचनं रामं तैलाभिषेकेन कौसल्या अभिषिञ्चत्। कौसल्या शुभौषधिभिः, सुसिद्धैः, मङ्गलैः, मन्त्रैः च, रामस्य रक्षाकर्म अकरोत्। शोकेन पीडिता अपि, हृष्टेव वाक्यं व्याहरन्ती, हृदये स्थितानां भावानां प्रकाशं नकारोत्। सुतं प्रणम्य, शिरसि घ्रात्वा, आलिङ्ग्य च, या या महाभागा माता, सा रामं प्रति उवाच— "गच्छ, राम, काममनुप्राप्नुहि, सुखेन च पन्थानं गच्छ।" "पुत्र, त्वां पुनरायोध्यायाम् आरोग्यं, सर्वार्थसम्पन्नं, राजमार्गे पुनर् विचरन्तं पश्येयम्।" "सर्वदुःखचिन्ताभ्यः विमुक्ता, हृष्टमुखी, पूर्णचन्द्रमिव वनात् प्रत्यागतं त्वां पश्येयम्।" एवं कौसल्या धर्मपत्नी, मातृस्नेहेन, पुत्रस्य रक्षायै, सर्वैः देवर्षिभूतैः च रामस्य मङ्गलानि, आशीर्वादान्, यथाक्रमं सम्यक् समर्पयामास।