राज्ञः समीपे मन्त्रिणां वचः श्रुत्वा स राजा चिन्तायुक्तः सञ्जातः – कथं स महातेजाः ऋष्यशृङ्गः अत्र आनयनीय इति सः विचिन्तयामास। ततः सः बुद्धिमान् राजा मन्त्रिभिः सह सम्यक् मन्त्रयित्वा, स्वपुरोहितान् मन्त्रिणश्च सम्मानपूर्वकं प्रेषयामास। राजाज्ञां श्रुत्वा ते पुरुषाः दुःखिताः, शिरः नतानि कृत्वा, सन्तप्तचित्ताः तं महर्षिं भीत्वा गन्तुम् अचेष्टन्त; तं राजानं निवर्तयितुं प्रयत्नं चक्रुः। पश्चात्, विचिन्त्य ते राजानं ऊचुः – “वयं तं ऋषिं आनयिष्यामः, अत्र दोषः न भविष्यति” इति। एवं, अङ्गराजेन ताः वेश्याः प्रेषिताः, येन ऋष्यशृङ्गः मुनिपुत्रः आनयितः; ततो वृष्टिः अभवत्, शान्ता च तस्मै दत्ता। ऋष्यशृङ्गः तव जमाता अभवत्, स च पुत्रान् दास्यति; एतावत् सनत्कुमारस्य वचनं मया कथितम्। ततः प्रहृष्टः दशरथः सुमन्त्रं प्रति प्रोवाच – “कथं ऋष्यशृङ्गः अत्र आनयितः, तद् मे कथय।” शृणु श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डे दशमं सर्गम्। राजा प्रेरितः सुमन्त्रः एवमुक्त्वा आरभते – “यथारूपेण ऋष्यशृङ्गः अत्र आनयितः, तत् मया सह मन्त्रिभिः शृणु।” अङ्गराजः स्वमन्त्रिभिः पुरोहितेन सह उक्तवान् – “अस्माभिः एकं सुरक्षितं निष्कलुषं उपायं निश्चितम्।” ऋष्यशृङ्गः तु वनवासः, तपसि स्वाध्यायनिरतः, न स्त्रीभिः, न विषयैः, न भोगैः परिचितः। विषयैः मनोहरैः मोहयद्भिः, ये पुरुषाणां मनांसि कम्पयन्ति, शीघ्रं तं नगरं प्रति आनयिष्यामः – एष निश्चयः। तत्र सुन्दर्यः वेश्याः भूषणैः शोभिताः तत्र यान्तु; नानाप्रकारैः साम्ना तं आनयिष्यन्ति, सम्मानपूर्वकं ताः आचरिष्यन्ति। एवमुक्त्वा राजा पुरोहितं प्रत्युवाच – “एवं भवतु” इति। ततः पुरोहितः मन्त्रिणश्च तद्वद् आचक्रुः। तदनन्तरं वेश्याप्रधानाः तं महद्वनं प्रविश्य, आश्रमस्य समीपे तं द्रष्टुम् उद्यमं चक्रुः। स मुनिपुत्रः, नित्यं आश्रमे वसन्, पितरि संतुष्टः, कदापि न दूरं गच्छति। सः जन्मतः न किञ्चिदपि स्त्रीयाः, न पुरुषस्य, न नगरवासिनां, न राज्यवासिनां दर्शनं कृतवान्। ताः स्त्रियः, विविधवस्त्राभरणभूषिताः, मधुरस्वरेण गायन्त्यः, मुनिपुत्रं समीपमुपेत्य सर्वाः तं प्रष्टुम् आरब्धाः – “कः त्वं ब्राह्मण? किमत्र करोति? ज्ञातुम् इच्छामः। एकाकी घोरे अस्मिन्वने चरसि – कथय।” ताः पूर्वं अप्रेक्षितरूपाः स्त्रियः, मनोहराः, तस्य हृदयं कम्पयन्त्यः, तस्य पितरं निवेदयितुं निश्चिन्त्य, सः उवाच – “अस्माकं पिता विभाण्डकः, अहं तस्य आत्मजः। मम नाम कर्म च लोके प्रख्यातम् – ऋष्यशृङ्ग इति। अस्माकं आश्रमः समीपे अस्ति, सुन्दर्यः; भवत्यः सर्वाः यथाशास्त्रं सत्कारं प्राप्नुवन्तु।” ऋष्यशृङ्गस्य वचनं श्रुत्वा, ताः स्त्रियः तं आश्रमं द्रष्टुं निश्चिन्त्य, सर्वाः तत्र जग्मुः। आगत्य, मुनिपुत्रः सत्कारं कृत्वा, “एष जलं पाद्यं, एष जलं अर्घ्यं, एते मूलफलानि” इत्यादि उक्तवान्। ताः स्त्रियः सत्कारं प्राप्य, उत्सुकाः अभवन्; किन्तु मुनिं भीत्वा शीघ्रं गन्तुं निश्चिन्त्य, उक्त्वा – “ब्राह्मण, एतानि उत्तमानि फलानि अपि गृहाण, शीघ्रं खाद” इति। ततः सर्वाः प्रमुदिताः तं परिष्वज्य, मधुरान्नानि, स्वादूनि फलानि च ददुः। तानि फलानि आस्वाद्य, सः मुनिपुत्रः – “एतानि फलानि” इति मनसि अचिन्तयत्, यतः सः कदापि तादृशं न आस्वादयत्। अनुज्ञां दत्त्वा, व्रतानि निवेद्य, ताः स्त्रियः, तस्य पितरं भीत्वा, यथाज्ञप्तम् अपक्रमन्। ताः स्त्रियः गत्वा, कश्यपवंशजः स मुनिपुत्रः, दुःखितः, मनसा विक्षिप्तः, वनं विचरामास। पुनः, अनन्तरं दिने, विभाण्डकस्य तेजस्वी पुत्रः, मनसि पुनः पुनः चिन्तयन्, तत्र आगतः। तत्र सः ताः शोभनाः, भूषणभूषिताः स्त्रियः दृष्ट्वा, ताः मुनिं दृष्ट्वा हृष्टाः अभवन्। सर्वाः समीपं गत्वा, “मृदु, अस्माकं आश्रमं गच्छ” इति ऊचुः। “अत्र बहूनि अद्भुतानि मूलफलानि सन्ति; नूनं तव विशिष्टं भाग्यं अत्र भविष्यति” इति च। तासां हृदयस्पर्शिनि वचने श्रुत्वा, सः गन्तुं निश्चित्य, स्त्रियः तं नेतुं आरब्धाः। तं महात्मानं तत्र नीयमानं दृष्ट्वा, सहसा देवाः वृष्टिं वृष्ट्वा, लोकं प्रहर्षयन्। वृष्ट्या सह स तपस्वी मुनिः आगतः; राजा तं प्राप्त्वा, भूमौ शिरसा नतम् अकरोत्। विधिवत् सत्कारं कृत्वा, क्रोधः न भवेत् इति तं प्रसादयामास। अन्तःपुरं नीत्वा, यथाशास्त्रं शान्तां कन्यां तस्मै दत्त्वा, राजा सुखं प्राप। एवं स महात्मा दीप्तिमान् ऋष्यशृङ्गः तत्र, सर्वैः कामैः सत्कृतः, शान्तया भार्यया सह वसति स्म।