तदा ते ब्राह्मणाः वेदविदः राजानमूचुः—"राजन्, सर्वप्रकारैः विभाण्डकस्य पुत्रं अत्र आनय।" अथ राज्ञा सत्कारपूर्वकं वेदविदं ब्राह्मणं विभाण्डकात्मानं ऋष्यशृङ्गं समानीय, तस्मै कन्यां शान्तां विधिवत् सावधानतया दातव्यमिति तं राजानमूचुः। तेषां वचः श्रुत्वा राजा चिन्तामग्नोऽभवत्—कथं स महातेजाः मुनिपुत्रः आनयितव्य इति विचारयन्। ततः स राजा मन्त्रिभिः सह सम्यक् मन्थनं कृत्वा, स्वपुरोहितान् मन्त्रिणश्च मानयित्वा प्रेषयामास। किन्तु राजाज्ञां श्रुत्वा ते पुरुषाः भीता नम्रशिरसः सन्तः गन्तुं न शेकुः, मुनिं भीताः राजानं प्रत्युवाचुः। ततो विचिन्त्य राजानमूचुः—"वयं मुनिं आनयिष्यामः, अत्र दोषो न भविष्यति।" एवं कृत्स्नमङ्गराजेन ऋष्यशृङ्गो वेश्या उपनिन्युः; ततः वर्षं पपात्, शान्ता च तस्मै दत्ता। ऋष्यशृङ्गः तव जामाता अभवत्, स च तव पुत्रान् दास्यति; एतावद् सनत्कुमारस्य वचनं मया प्रतिपादितम्। एवमेव सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा दशरथः प्रमुदितः तम् अपृच्छत्—"कथं ऋष्यशृङ्गः अत्र आनयितः इति विस्तार्य वद।" श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे दशमः सर्गः आरभ्यते। तदा राज्ञा प्रेरितः सुमन्त्रः मन्त्रिभिः सहितः एवमुवाच—"शृणुत, यथावद् ऋष्यशृङ्गस्य आगमनं जातम्।" रोमपादः मन्त्रिभिः पुरोहितेन च सह उक्तवान्—"सर्वथा निरदोषः उपायः कृतः।" ऋष्यशृङ्गः तु वने वसन्, तपःस्वाध्यायनिरतः, न स्त्रियां न लोकसुखान् न भोगान् जानाति। तं शीघ्रं नगरं नेतुं मनोहरैः विषयैः, ये मनुष्याणां चित्तं प्रमथन्ति, प्रयुञ्ज्मः। सुन्दर्यः वेश्याः भूषणैः विभूषिताः तत्र गच्छन्तु; विविधैः उपायैः तं सम्मान्य नगरं आनयिष्यन्ति। एतच्छ्रुत्वा राजा पुरोहितमुवाच—"एवं भवतु।" पुरोहितः मन्त्रिणश्च तथा अकुर्वन्। ततः वेश्याप्रधानाः तद्वचनं श्रुत्वा, महद्वनं प्रविश्य, आश्रमस्य समीपे तं द्रष्टुं प्रयत्नं अकुर्वन्। स तु मुनिपुत्रः आश्रमे नित्यं स्थीयमानः, पितरि सन्तुष्टः, कदापि दूरं न गच्छति। स बाल्यादेव न स्त्रियं न नरं न नगरेभ्यः अन्यं किंचन अपश्यत्। ताः स्त्रियः विविधानि वसनानि धारयन्त्यः, मधुरगानयुक्ताः, मुनिपुत्रस्य समीपं गत्वा सर्वाः तं पप्रच्छुः—"कः त्वं ब्राह्मण? किमत्र करोति? ज्ञातुमिच्छामः। त्वं कष्टे निर्जने वने एकाकी विचरिष्यसि—वद।" ताः अनपूर्वदर्शिता रूपेण मनोहराः स्त्रियः तस्य मनः सञ्चलयन्त्यः, स मुनिपुत्रः पितरं प्रति उक्तुं निश्चितवान्। "अस्माकं पिता विभाण्डकः, अहं तस्य आत्मजः। मम नाम कर्म च लोके ऋष्यशृङ्गः इति प्रसिद्धम्। अस्माकं आश्रमः समीपे एव, सुन्दर्यः, अत्र यथाशक्ति सत्कारं करिष्यामि।" एवं श्रुत्वा सर्वाः स्त्रियः तं मुनिपुत्रं गत्वा आश्रमेण साकं सत्कारं प्राप्नुवन्। स तु ताः आह—"इदं पाद्यं, इदं अर्घ्यं, फलानि मूलानि च भवन्त्याः।" ताः सत्कारं प्राप्य, मुनिं भीता शीघ्रं गन्तुं निश्चिताः। "ब्राह्मण, एतानि उत्तमानि फलानि अपि गृहाण, महाभाग, शीघ्रं खाद।" इति उक्त्वा, सर्वाः हृष्टाः तं परिष्वज्य, मधुराणि पिण्डानि विविधानि भोज्यानि च ददुः। स तु तानि फलं इति मन्यमानः, तेषां स्वादुं प्राप्य, पूर्वं वने वसन्, तादृशं न कदापि आस्वादयत्। ततः ताः स्त्रियः स्वव्रतानि निवेद्य, पितरं भीता, तस्य आज्ञया प्रययुः। तासु गच्छन्तीषु, स कश्यपवंशजः मुनिपुत्रः, मनसा विक्लवः, शोकग्रस्तः, विचरितुम् आरब्धवान्। अन्यदिने, स विभाण्डकात्मा महायशाः, मनसा पुनःपुनः चिन्तयन्, तत्र आगतः। तत्र स ताः शोभनवेषधारिणः वेश्याः अपश्यत्; स मुनिपुत्रः आगच्छन्तं दृष्ट्वा, ताः प्रमदाः हृष्टाः अभवन्। सर्वाः समीपं गत्वा तं वदन्त्यः—"मृदु, अस्माकं आश्रमं गच्छ।" "अत्र बहूनि अद्भुतानि मूलफलानि सन्ति; नूनं तव दुर्लभं भाग्यं अत्र लभ्यते।" तासां स्नेहपूर्णं वचनं श्रुत्वा, स गन्तुम् उद्यतवान्; ताः स्त्रियः तम् आनयन्। तस्य महात्मनः मुनिपुत्रस्य आनयने, सहसा देवताः वर्षं ववर्षुः, जगत् प्रहृष्टम्। तस्मिन्नेव वर्षे, स तापसः ऋष्यशृङ्गः समुपागच्छत्; राजा तं मुनिं प्रेक्ष्य, भूमौ शिरसा प्रणम्य, सत्कार्य जलं दत्वा, कुप्य न कदापि इति प्रार्थयामास।