तदनन्तरं, राजा दशरथः श्रुत्वा तस्य पितृवाक्यम्, सुमन्त्रं प्राह। "कथं ऋष्यश्रृङ्गः इह आगतः इति मे ज्ञातुम् इच्छामि।" ततः सुमन्त्रः मंत्रीणां सह राजा दशरथस्य समक्षं कथयामास। "शृणुत मे वचः, यथा ऋष्यश्रृङ्गः अत्र आगतः।" रोमपादः स्वमंत्रीणां सह इति वदति, "वयं एकं उपायं कुर्मः यः सुरक्षितः च दोषरहितः च अस्ति।" ऋष्यश्रृङ्गः यः वनों मध्ये तपस्याम् आसित, नारीणां, भोगानां च अनभिज्ञः, तं नगरं आगच्छामः। "सुखद्रव्याणां, यः जनानां मनः विक्षिप्तुं शक्नोति, तेन तं शीघ्रं नगरं आनयामः।" "सौंदर्ययुक्ताः वेश्याः, याः अलंकारैः शोभिताः, तत्र गत्वा, विविधानां प्रलोभनैः तं अत्र आनयन्तु," इति राजा आज्ञापितः। तस्मिन् समये, पण्डितः च मंत्रीणः च तदनुसारं कार्यं कुर्वन्ति। ततः प्रमुखवेश्याः महान्तं वनं प्रविष्टाः, तस्य आश्रमस्य समीपे तं दृष्टुं यत्नं कुर्वन्ति। ऋष्यश्रृङ्गः यः सदा तस्य पितुः सह आश्रमं निवसति, तस्य हृदयस्य शान्तिम् अनुभवन्, न च दूरं गच्छति। जन्मतः, तं कदापि नगरस्य या जनस्य रूपं, न च दृष्ट्वा सति। ते वेश्याः, विविधवस्त्रैः अलंकारिता, मधुरस्वरेण तस्य पुत्रं ऋष्यश्रृङ्गं प्रति गच्छन्ति। "त्वं कः, हे ब्राह्मण? किमर्थं अत्र अस्ति? वयं ज्ञातुम् इच्छामः।" ते एकाकिनं दुरन्तं वनं गच्छन्तं दृष्ट्वा, तस्य मनः स्पृष्टं जातम्, सः तानां प्रति स्वपितुः विषये वदितुम् संकल्पितः। "अहम् विबन्धानकस्य पुत्रः, ऋष्यश्रृङ्गोऽस्मि।" इति सः तान् अवदत्। "अस्माकं आश्रमः समीपे अस्ति, हे सुन्दराणि, अहं युष्मान् अत्र उचितं आतिथ्यं दास्यामि।" ते सर्वे तस्य आश्रमं गत्वा, तत्र आगत्य तस्य आतिथ्यं प्राप्य, तस्मिन् वचनं श्रुत्वा, त्वरितं प्रस्थानं कृतवन्तः। "हे ब्राह्मण, अत्र अपि अस्माकं उत्तमानि फलानि अस्ति—कृपया एतानि गृहीत्वा, शीघ्रं खादतु, हे नoble।" ते सर्वे हर्षिताः, तं आलिङ्ग्य, मधुरकाकानां च विविधानां खाद्यानां दत्तवन्तः। तदनन्तरं, तस्य फलानां स्वादं गृहीत्वा, तेन मनसि चिन्तितं जातम्, "एते फलानि," यः सदा वनं निवसति, कदापि तानि च न चखद। अतः तस्य पुत्रस्य पितुः भयात्, ताः वेश्याः तस्य पुत्रस्य प्रति वचनं कृत्वा, तं त्यक्त्वा, यथाक्रमं प्रस्थानं कृतवन्तः। एवं सा कथा ऋष्यश्रृङ्गस्य आगमनस्य, यथा सः राजा दशरथस्य कन्यां शान्तां पतिं प्राप्य, तस्य पुत्रः भविष्यति, इति संततिः श्रुत्वा, सानन्दः राजा दशरथः सुमन्त्रं प्राह। "कथं ऋष्यश्रृङ्गः इह आगतः इति मे ज्ञातुम् इच्छामि।" इति वाल्मीकि रामायणे बालकाण्डे दशमः अध्यायः।