रामः स्वपत्नीं सीतां प्रीत्या समीक्ष्य, सौम्यया वाचा इत्युवाच— "देवि, नूनं राजा रानी च मम अनुपस्थितौ सह समागम्य ममाभिषेकसम्बन्धिनं किञ्चित् मन्त्रयन्ति।" सः पुनः मनसि चिन्तयन् तस्याः मातुः कैकयराजतनयायाः अनुकूल्यं स्मरति— "सा मम जननी, मम कल्याणे नित्यं रता, मम सम्पदं कामयते।" स च महातेजाः राजा, प्रियतमेन सह भार्यया, सुमन्तं दूतं प्रेषयित्वा, मम इच्छितं कर्तुम् उत्सुकः, सुभगत्वेन मम कृते प्रेषितवान् इति सन्ददर्श। यथा सभा विशेष्यते, तथा एष दूतः आगतः, इति मन्यते। "अद्यैव राजा माम् अभिषेक्तुम् निश्चितः," इति सः हृष्टः स्वचित्ते व्याहरति। ततः सः सीताम् उवाच— "गच्छामि शीघ्रं राजानं द्रष्टुम्। त्वं सुखेन स्वगृहे सखीभिः सह रमस्व।" तस्याः पतिना सत्कृता सीता, श्यामलोचना, द्वारान्तिके तं पत्युः अनुगता, शुभशब्दान् उक्तवती। सा उवाच— "राजा ब्राह्मणैः परिवृतः, यथायोग्यं तवाभिषेकाय योग्यः, सृष्टा यथा इन्द्रं स्थापयति, तथा त्वाम् स्थापयितुम् अर्हति।" सा पुनः प्रत्युवाच— "त्वां नियमव्रतम्, शुद्धं, चित्राजिनवाससम्, मृगशृङ्गधारिणम्, दृष्ट्वा अहम् हर्षं लभे।" ततोऽपि सा प्रार्थयते— "इन्द्रः त्वां पूर्वदिशि रक्षतु, यमः दक्षिणे, वरुणः पश्चिमे, कुबेरः उत्तरस्यां दिशि।" एवं शुभानि कर्माणि कृत्वा, सीतया अनुमन्य, रामः सुमन्त्रेण सह गृहम् अपेत्य निर्गतः। गिरिगुहायाः सिंह इव निर्गतः, सः द्वारि लक्ष्मणं कृताञ्जलिं स्थितं दृष्ट्वा, अग्रे जगाम। मध्ये कक्ष्यायाम्, सखिभिः परिवृतः, याचकसमूहम् अपश्यत्, तान् सर्वान् सान्त्वयन्, अभिवाद्य च, तत्र स्थितः। ततः पुरुषर्षभः, राजप्रियः, दिव्यं रथं आरोहति, यः वह्निवत् दीप्तिमान् आसीत्। स रथः मेघनिनादसमः, रत्नस्वर्णालङ्कृतः, मेरुप्रभाभिः शुशुभे, लोचनान् दीप्त्या विमोहयन्। तं उत्तमाः हरयः, गजयूथपसदृशाः, वातवेगसमाः, हरिताश्वयुक्ताः, इन्द्रस्य सहस्राक्षस्य रथवत् वहन्ति स्म। राघवः तेजसा दीप्तः शीघ्रं रथम् आरोह्य प्रस्थितवान्, स मेघनिनादवत् आकाशे निनदन् ययौ। लक्ष्मणः शोभनं चामरं गृहीत्वा, भ्रातरं सानुगतः, चन्द्रः महाभ्रात् निर्गतः इव, तं समनुगच्छत्। लक्ष्मणः रथे पृष्ठतः उपविष्टः, भ्रातरं रक्षन्, तदा महान् नादः उत्पन्नः। रामस्य निर्गमने, जनसमूहः सर्वतः समागतः। अग्रे गजाश्वरथश्रेष्ठाः, पर्वतसमाः महागजाः, अन्वयुः। शतशः सहस्रशः जनाः रामानुगाः अभवन्; अग्रे चन्दनागुरुप्रसाधिताः वीराः प्रजग्मुः। शस्त्रबाणधारिणः साहसिकाः पुरुषाः, आशां पूरयन्तः, अग्रे ययुः; तत्र वादित्रध्वनिः, सूतमागधस्तुतयः च समुत्थिताः। मार्गे मार्गे वीराणां सिंहनादः श्रूयते, स्त्रियः च शोभनाभरणधारिण्यः, सर्वतो राजप्रासादेषु स्थिताः। शत्रुसूदनः रामः, स्त्रीभिः पुष्पवृष्ट्या अभिषिच्यते, सः सर्वाङ्गशुद्धः ताः स्त्रियः तुष्टाः कृतवान्। प्रासादेषु भूमौ च स्थिताः जनाः, रामं शुभैः वाक्यैः पूजयन्ति— "कौसल्या जननी तव सुखिनी नूनम्, मातृणां प्रियः त्वम्।" "त्वां विजयं प्राप्नुवन्तं, पितृकं राज्यं प्राप्नुवन्तं, सीता च सर्वसत्स्त्रीणां मध्ये श्रेष्ठा, तस्या अपि सौभाग्यं।" ताः स्त्रियः सीतां, रामस्य हृदयप्रियाम्, सत्स्त्रीणां मध्ये उत्तमां मन्यन्ते; नूनं सा रानी पूर्वं महत्तपः कृतवती। सा रामेण सह संगमं प्राप्तवती, यथा रोहिणी शशिना सह; एवं श्रेष्ठः पुरुषः स्त्रीभिः प्रासादाग्रात् मधुरं वचनं श्रुत्वा, राजमार्गे प्रस्थितः। तत्र राघवः नगरजनानां संवादं श्रुतवान्, स्वचित्तानुसारं विविधान् वचनानि, हृष्टजनसमूहात्। "अद्य राघवः सम्पदं प्राप्नोति, राजस्यानुग्रहं प्राप्स्यति; सः अस्माकं नाथः भविष्यति, वयं सर्वे कामान् प्राप्स्यामः।" "दीर्घकालं एष राजा भविष्यति, अस्य नृपतेः अधीनाः, न किञ्चिदप्रियं पश्येम, न दुःखं अनुभवेम।" हयैः ग्रामनिनादसमैः, गजैः, अग्रे शुभैः सूतमागधैः, वादित्रश्रेष्ठैः पूज्यमानः, वैश्रवणवत् स्तुतः, सः प्रस्थितवान्। रामः तां महतीं राजमार्गं दृष्टवान्, या गजैरश्वैरथैः, जनसमूहैः च पूर्णा, चत्वरैः रत्नैः, नानावस्त्रैः च सम्पन्ना, निर्मला च शोभमाना। एवं सप्तदशमं सर्गं शृणुत। तत्र रामः रथमारुह्य, हृष्टमित्रैः परिवृतः, पताकाध्वजैः शोभितः, दिव्यधूपगन्धयुक्तः, प्रस्थितः। सः रामः जनसमूहपूर्णां पुरीं दृष्टवान्, या गृहैः मेघसदृशैः शुक्लैः शोभमाना। सः राजमार्गे अग्रे ययौ, मध्यभागः धूपगन्धयुक्तः, चन्दनागुरुचूर्णैः समलङ्कृतः। तत्र उत्तमाः गन्धाः, क्षौमसूत्रवस्त्राणि, अक्षतामुक्ताः, मणयः च शोभन्ते। सः तां दिव्यां निर्बाधां राजमार्गां दृष्टवान्, या पुष्पभक्ष्यैः, उच्चावचैः आच्छादिता। सः तां राजमार्गां, यथा देवराट् स्वर्गे, दधियवोदनार्घ्यैः, चन्दनागुरुधूपैः च अलङ्कृतां, अपश्यत्। चत्वराणि नित्यं नानापुष्पमालाभिः, सुरभिगन्धैः पूजितानि, सः मित्रैः उक्तानि आशीर्वचनानि अपि श्रुतवान्। एवं रामः, लोकस्य प्रियः, धर्मात्मा, जनानां प्रीत्या पूज्यमानः, शुभैः वाक्यैः आशीर्वादैः च, दिव्ये रथे, भ्रात्रा लक्ष्मणेन सहितः, राजमार्गे शशिन इव निर्गतः, सुमन्तेन सह, पितुः समीपं गतवान्।