कौसल्यायाः पुत्रः रामः, तं प्रति सन्देशं श्रुत्वा—"राजा तव द्रष्टुमिच्छति, शीघ्रं गच्छ, कैकेय्या सह"—इत्युक्तः स महाबलः नरसिंहः, तेजस्वी सन्, हृष्टः सीतां सत्कृत्य तामिदं मधुरं वचनमब्रवीत्—"देवि, नूनं राजा रानी च मम अनुपस्थितौ मन्त्रयन्ते, यदर्थं राज्याभिषेकः सम्भाव्यते। केकयराजस्य पुत्र्या मम मातरः, मम कल्याणे नित्यं प्रवृत्ता, सा अपि सुखमिच्छति। सुमन्तं प्रेषयित्वा राजा महात्मा, प्रियया सह रानी च, मम इच्छां पूर्तुमिच्छन्ति—एष एव सन्देशः शुभः। यथा सभा विशेष्या, तथा सन्देशदः सुमन्तोऽपि विशेष्यः। नूनं अद्यैव राजा मां युवराजपत्ने अभिषेचयिष्यति।" रामः पुनः उवाच—"तर्हि, अहं शीघ्रं गत्वा राजानं द्रक्ष्यामि। त्वं सुखेन स्वगृहे स्वसखीभिः सह तिष्ठ, रमस्व च।" इति पतिना सत्कृता सा श्यामलोचना सीता, शुभानि वचांसि उच्चारयन्ती, द्वारं पर्यन्तं तमन्वगच्छत्। सा स्नेहेन प्राह—"राजा ब्राह्मणैः परिवृतः, त्वां यथा स्रष्टा इन्द्रं स्थापयति, तथा अभिषेचयितुमर्हति। त्वां दीक्षितं, शुचिं, चित्रचर्मवसनं, मृगशृङ्गधारिणं दृष्ट्वा अहं हृष्यामि। इन्द्रः त्वां प्राचीं पातु, यमः दक्षिणां, वरुणः प्रतीचीं, कुबेरः चोत्तरां दिशं।" एवमुक्त्वा शुभकृत्यां सीतां समनुज्ञाय, रामः सुमन्तेन सह गृहात् निर्जगाम। स गिरिकन्दरात् सिंह इव निष्क्रान्तः, द्वारे स्थितं कृताञ्जलिं लक्ष्मणं ददर्श। ततः स मध्यगृहे सखिभिः परिवृतः, याचकैः सहितः, तान् सर्वान् अभ्यनन्दत्, सम्मानं च दत्तवान्। पश्चात् स नरसिंहः, राजस्य प्रियः, शुभे रथे आरोहति, वह्निसमप्रभः। स रथः मेघनिःस्वनः, रत्नस्वर्णमण्डितः, मेरुप्रतिमः, चक्षुषां दीप्तिमान्। तं हरितैः शीघ्रगैः, गजसदृशैः, वायुवेगैः अश्वैः युक्तं, इन्द्रस्य रथवत्, सहस्राक्षेण चालितमिव, सन्दर्शयन्। राघवः तेजसा दीप्तः, शीघ्रं रथमारुह्य निर्गतः, मेघनिःस्वन इव। स महात्मा, लक्ष्मणेन शोभितः, स्वगृहात् निश्श्रेयसमिव चन्द्रमाः मेघात् निर्गतः। लक्ष्मणः रथमारुह्य, भ्रातरं पृष्ठतः रक्षितवान्, तदा महान् शब्दः अभवत्। तस्य निर्गमने, जनसमूहः सर्वतः संजातः; उत्तमाः अश्वाः गजाश्च पर्वतसमानाः तं अन्वयुः। शतानि सहस्राणि च रामं अनुगच्छन्; अग्रे चन्दनागुरुधूपिताः वीराः प्रस्थिताः। शस्त्रबाणधारिणः उत्साहयुक्ताः वीराः अग्रे जग्मुः; ततः वादित्रध्वनिः सूतमागधगानश्च अभवन्। मार्गे स्त्रियः राजोपविष्टाः, अलङ्कृताः, सिंहनादं कृत्वा, रामस्य प्रस्थानं पश्यन्त्यः, पुष्पवृष्टिं कृत्वा, तं सर्वाङ्गसुन्दरं हर्षयन्त्यः। गृहे स्थिता अपि, भूमौ स्थिताः अपि, उत्तमैः वचोभिः रामं सत्कुर्वन्त्यः, "कौसल्या धन्या, तव सफलं यशः, जनन्यः प्रियतम" इति वदन्त्यः। "त्वां विजयं प्राप्य, पितृराज्यं प्राप्स्यसि, सीता च सर्वस्त्रीषु श्रेष्ठा पत्निषु च" इत्यपि। ताः स्त्रियः सीतां रामस्य हृदयस्य प्रियतमानाम्, स्त्रीषु श्रेष्ठां मन्यन्ते; सा नूनं पूर्वं तपसा महता लब्धा। सा रामेण सम्युक्ता, रोहिण्येव शशिनाः; एवं स उत्तमपुरुषः स्त्रीणां शृङ्गात् मधुरवचनानि शृण्वन्, राजमार्गे प्रस्थितः। तत्र राघवः नागराणां संवादान् शृणोति, विविधानि स्वमतप्रकाशनानि, हृष्टैः जनैः नगरमध्ये। "अद्य राघवः सम्पदं प्राप्नोति, राजानुग्रहम् अवाप्स्यति; सर्वे वयं कामान् प्राप्स्यामः, स हि अस्माकं नृपतिः भविष्यति।" "दीर्घकालं स राज्यं करिष्यति, अस्माकं भाग्यं, तस्य पालयतः कदापि दुःखं न दृश्यते न अनुभविष्यामः।" इत्येवं वदन्तः। स अश्वैः, गजैः, शुभैः सूतमागधैः, उत्तमवादित्रैः सत्कृतः, वैश्रवण इव प्रशंस्यः, प्रस्थितः। रामः तं महापथं दृष्टवान्—गजैः, रथैः, अश्वैः, जनसमूहैः समाकीर्णम्, चत्वरैः पूरितम्, रत्नैः विभूषितम्, नानाव्यापारसमृद्धम्, शुद्धप्रभासम्पन्नम्। एवमुक्ते सप्तदशोऽध्यायः श्रोतव्यः। रामः रथमारोह्य, हृष्टमित्रैः परिवृतः, पताकाध्वजैः शोभितः, दिव्यगन्धानुलेपितः च। स रामः प्रजाकोटिभिः समावृतां नगरीं, श्वेतमेघसदृशगृहां, निरीक्ष्य तुष्टः। स राजमार्गे यत्र यत्र गच्छन्, तत्र तत्र धूपगन्धयुक्तं, चन्दनागुरुदिग्धं, मध्येन सुपुष्पितं, उत्तमवस्त्ररत्नैः, मुक्ताभिः, स्फटिकैः च शोभितं पश्यन्। तं विशुद्धं, सुविस्तीर्णं, नानापुष्पभक्ष्यैः, उच्छ्रितनीचैः च पूरितं राजमार्गं ददर्श।