राजा दशरथः तत्र पुनः सारथिम् आग्रहयत्। तस्य आदेशं श्रुत्वा सारथिः सन्मानं प्रदर्शयन् शिरः नमयामास। सः राजभवनात् निर्गत्य, हर्षवृत्तान्तं वहन् इति मन्यमानः, पताकाध्वजैः भूषितं राजमार्गं प्रविश्य गतः। सुमन्त्रम् हृष्टः प्रमुदितः शीघ्रं मार्गे गच्छन्, मार्गे रमणीयं दृश्यं पश्यन्, रामसम्बद्धं जनसम्बाषणं शृणोत्। तत्र रामाभिषेकसम्बन्धेन सर्वजनस्य हर्षपूर्णं कथनं श्रुत्वा, सः शोभितं गृहं कैलासशिखरप्रतिमं ददर्श। सुमन्त्रः रामस्य निवेशनं इन्द्रस्य प्रासादवत् दीप्तमानं, महाद्वारैः रुद्धं, अनेकैः उपवनेषु भूषितं निरीक्ष्य। तद् सुवर्णमूर्ति-रत्नमणि-मुक्तार्चितद्वारैः, शरद्-मेघवत्, मेरुगुहाप्रतिमं, स्वदीप्त्या दीप्तमानं आसीत्। मणिमुक्तावलीभिः भूषितं, चन्दनागारु-गन्धैः सुरभितं, रम्यं तद् भवनं आसीत्। वर्षकाल-शिखरवत् सुखगन्धं निष्पादयन्, क्रौञ्चमयूरनिनादैः शोभितं आसीत्। तत्र भक्त्या निबद्धैः सुशिल्पनिर्मितैः मृगैः परिवृतं, तेजसा सर्वजनमानसचक्षुषि आकर्षयत्। चन्द्रसूर्यप्रभवत्, कुबेरगृहसदृशं, इन्द्रप्रासादसमानं, विविधपक्षिणां समृद्धं च आसीत्। मेरुशिखरवत् उच्चं, जनसमूहैः अञ्जलिपुटैः स्थितैः समाकीर्णं, सुमन्त्रः रामगृहं ददर्श। ग्राम्यजनैः समागतैः, रामाभिषेकस्य प्रतीक्षायाम् उज्ज्वलमुखैः भूषितं तद् गृहं आसीत्। महान् मेघवत्, उच्चः, रत्नसमृद्धः, वामनैः अपि परिवृतः तद् गृहं आसीत्। सुमन्त्रः अश्वयुक्तरथेन गच्छन्, राजप्रासादं प्रविश्य, नगरजनानां हृदयानि हर्षयन्, शोभां प्रसारयन्, राजा निवेशनं सशोभितं प्रवेशयामास। तत्र, सुमन्त्रस्य रोमाञ्चः हर्षेणोत्पन्नः, तद् गृहं मृगमयूरैः समाकीर्णं, इन्द्रपत्नी-निवेशनवत् शोभितं आसीत्। कैलासवत् अलङ्कृतं, देवगृहसदृशं, सुमन्त्रः तत्र प्रविश्य, रामपरायणैः प्रियैः उत्तमैः सेवकैः अतीत्य, शुद्धं अन्तरगृहं प्राप्तः। तत्र, रामाभिषेकसमवायेन समागतानां जनानां हर्षपूर्णं वाक्यं शृणोत्, यः सर्वलोकस्य आनंदं वर्धयन्, शुभकामनाः राजपुत्राय प्रकटयन्। सुमन्त्रः रामस्य दिव्यं प्रासादं इन्द्रप्रासादसमानं, मृगपक्षिसमृद्धं, मेरुशिखरवत् उच्चं, स्वदीप्त्या दीप्तमानं ददर्श। द्वारम् ग्राम्यजनैः उपहारैः समाकीर्णं, नमस्कारैः शोभितं, अनेकेषु वाहनानि स्थितानि, द्वारम् समाकीर्णं, सुमन्त्रः पश्यति स्म। ततः, सः महाबलम् गजम्, मेघाच्छन्नशिखरवत्, कठिनं अंकुशैः अपि नियंत्रितुम्, रामाय योग्यं, शत्रुञ्जयः नाम, विशालाकृतिं ददर्श। तत्र, मुख्यामात्यान्, अश्व-रथ-गजैः सहितान्, रामप्रियान्, सुमन्त्रः सर्वतः अतीत्य, समृद्धं अन्तरप्रासादं प्रविश्य। सारथिः, निरोधं अतीत्य, पर्वतशिखरवत् भवनं, धनसमृद्धं, विशालं प्रासादं, मकरः यथा समुद्रं प्रविश्य, प्रविष्टः। तत्र, सः जनसमूहैः समाकीर्णं द्वारम् अतीत्य, एकान्तगृहं प्राप्तः, यः शास्त्रज्ञः आसीत्। तत्र, युवानः शस्त्रधारिणः, धनुःकर्णभूषणैः अलङ्कृताः, जाग्रत्, स्वामीपरायणाः, द्वाररक्षणाय स्थिताः। तत्र, वृद्धाः केशराङ्गरागधारिणः, दण्डधारिणः, द्वारस्थाः, स्त्रीपालाः, च तत्र स्थिताः। सुमन्त्रं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, रामप्रियाः सर्वे शीघ्रं आसनात् उत्तिष्ठन्, सन्मानं प्रदर्शयन्। सुमन्त्रपुत्रः, विनयेन, तान् परिक्राम्य, अवदत्—' शीघ्रं रामाय कथयत् यत् सुमन्तः द्वारस्थः प्रतीक्षते।' ते, स्वामीप्रियाः, तत् रामाय सीताय च सुमन्त्रस्य आगमनं निवेदयामासुः। तत् श्रुत्वा, राघवः, प्रियं कर्तुम् इच्छन्, सारथिम् पितुः अन्तःपुरे प्रवेशयामास। तत्र, सारथिः रामं कुबेरसमानं, सुवर्णशय्यायां छत्रयुक्ते, अलङ्कृतं उपविष्टं ददर्श। सः शत्रुनिग्राही, चन्दनपङ्केन अनुलिप्तः, पवित्रः, सुरभितः, वराहरक्तवर्णः, परममूल्यः आसीत्। तस्य पार्श्वे सीता यक्षशृङ्गीव, अलङ्कृता, चामरं धारयन्ती, शोभिता, रमणीया तारा यथा चन्द्रस्य पार्श्वे स्थितः। सुमन्त्रः, विनयेन, नम्रः, रामं तेजसा दीप्तमानं, वरदं, सूर्यवत्, प्रणम्य स्थितः। राजसन्मानितः सुमन्त्रः, अञ्जलिपुटेन, रामं सुकुमारं, शय्यायां सुखेन स्थितं, संबोधयामास। "हे कौसल्यापुत्र राम, तव पिता त्वां द्रष्टुम् इच्छति। त्वं शीघ्रं तत्र गच्छ, कैकेयी सह।" इत्युक्त्वा, नरसिंहः रामः, दीप्तमानः, हृष्टः, सीतां पूजयित्वा, ताम् उक्तवान्— "देवि, राजा रानी च, मम अनुपस्थितौ, अभिषेकसम्बन्धं किमपि मन्त्रयन्ति।" "मम मातरः, केकयराजकन्या, हृष्टा, मम हिते निमग्ना, मम समृद्धिं इच्छति।" "सौभाग्येन, महराजः, प्रियया रानी सह, सुमन्तं दूतं प्रेषयित्वा, मम इच्छां पूर्तुम् उत्सुकः।" एवं सुमन्त्रः रामनिवेशनं प्रविश्य, सर्वं दृश्यं, जनसंपर्कं, हर्षं, शुभकामनाः, रामस्य दिव्यं रूपं, सीतायाः शोभां, सर्वं साक्षात् अनुभवन्, राजाज्ञया रामं सन्देशं दत्त्वा, तं अभिषेकसम्बन्धं प्रसन्नं वातावरणं अवलोकयन् स्थितः।