ततः पुण्येषु सरिषु, सरोवराणि, कूपेषु, तडागेषु च—याः पूर्वाभिमुख्याः, ऊर्ध्वगाः, तिर्यग्गमाः, क्षीरसम्पूर्णाः च नद्यः—तासु सर्वासु जलम् आहृतम्। समुद्रात् अपि जलम्, मधु, दधि, घृतम्, लाजाः, दुर्वा, पुष्पाणि, क्षीरम् च समाहितम्। अष्टौ सुन्दरीः कन्याः, एकः च उत्तमः मदोन्मत्तः गजः तत्र उपस्थितः। सुवर्ण-रजतपात्राणि क्षीराच्छादितानि, जलसम्पूर्णानि, रत्नैः भूषितानि, शशाङ्कसदृशानि, पद्मैः शालिनीः, नीलोत्पलैः च शोभमानानि, तत्र विराजन्ति। राघवस्य अभिषेकाय उत्तमः चामरः तथा शशाङ्कसदृशः श्वेतच्छत्रः अपि तत्र सन्निहितः। शुभ्रः वृषभः, शुभ्राः अश्वाः, दीप्तमङ्गलवस्तूनि, अभिषेकाय सम्पूर्णानि, सन्निहितानि। सर्वे वाद्ययन्त्राणि, सूता, मागधाः च, इक्ष्वाकुवंशस्य राज्ञां यथायोग्यम् अभिषेकाय तत्र संगृहीतानि। तेन राज्ञः आज्ञया, राजपुत्रस्य अभिषेकाय आवश्यकम् सर्वम् आहृत्य, तत्र समवेताः। राजानम् न दृष्ट्वा, ते ऊचुः—“कः राजानम् सूचयेत्? न पश्यामः राजानम्, सूर्यः च उदितः।” तत्र राजा-सम्मानितः सुमन्त्रः तान् उक्तवान—“राज्ञः आज्ञया अहम् शीघ्रं राघवम् आनयितुम् गतः। भवन्तः सर्वे राज्ञः, विशेषतः राघवस्य, पूज्याः; अहम् राज्ञः प्रतिनिधित्वेन भवताम् कुशलम् पृच्छामि, धन्याः। राजा जागरितः, किं तु आगमनस्य कारणम्...”—इत्युक्त्वा सुमन्त्रः ज्ञानी अन्तःपुरद्वारम् अगच्छत्। सुमन्त्रः, यः सदा तस्मिन् प्रासादे आसक्तः, तत्र प्रविश्य, नरपतिसदनम् प्रविष्टः, तस्य वंशम् स्तुत्वा, राजस्य शयनगृहं प्राप्तवान्। समीपम् आगत्य, अन्तःपटस्य बहिः स्थित्वा, राघवम् गुणसम्पन्नम् आशीर्वादैः स्तुत्वा, सोमम्, सूर्यम्, शिवम्, वैश्रवणम् च आह्वयत्। वरुणः, अग्निः, इन्द्रः च जयम् ददातु; शुभा रात्रिः गताः, शुभः दिनः आगतः। “उत्तिष्ठ, राजसिंह, कृत्येषु प्रवर्तस्व; श्रेष्ठब्राह्मणाः, सेनापतयः, नगरवासिनः सर्वे तत्र समागताः। ते त्वां द्रष्टुम् इच्छन्ति; उत्तिष्ठ, राघव।”—इति मन्त्रज्ञः सुमन्त्रः तम् स्तुत्वा। ततः जागरितः राजा उक्तवान्—“राघवम् आनय, यथा मया उक्तम्।” “मम आज्ञायाः विलम्बस्य कारणम् किम्? अहम् न गाढम् सुप्तः; राघवम् शीघ्रम् आनय।” एवं दशरथः पुनः तत्र सारथिम् प्रेरितवान्; राजाज्ञां शृत्वा सुमन्त्रः नमस्कृत्य, राजसदनात् प्रसन्नः निर्गत्य, उत्सववृत्तान्तम् वहन् इव, पताकाभिः च ध्वजैः शोभितम् राजमार्गम् प्रविष्टः। हर्षितः, आनन्दितः सुमन्त्रः शीघ्रं गच्छन्, मार्गे रामसम्बद्धं संवादम् शृणोत्। सर्वे जनाः अभिषेकस्य आनन्देन परिपूर्णाः; ततः सः कैलाससदृशम् दिव्यं गृहं दृष्टवान्। सुमन्त्रः रामस्य निवासम् इन्द्रस्य सदनसदृशम् अपश्यत्—महान् द्वारैः संवृतम्, अनेकैः उपवनैः भूषितम्। सुवर्णमूर्तिभिः, रत्न-प्राकारैः, प्रवालतोरणैः, शरद्विद्युत्सदृशैः, मेरुगुहासदृशैः च शोभितम्। रत्नमालाभिः अलङ्कृतम्, मुक्तामणिभिः विकीर्णम्, चन्दन-अगारु-गन्धैः सुरभितम्। वर्षकालगिरिसदृशस्य सुरभिः गन्धः प्रसारितः; बक-शिखी-निनादैः रम्यम्। सुशिल्पितमृगैः, भक्त्या निर्मितैः, सर्वजनानाम् चित्तनेत्रान् आकर्षयद् दीप्तिमान्; चन्द्र-सूर्य-दीप्तिसदृशम्, कुबेरसदनसदृशम्, इन्द्रसदनतुल्यम्, विविधपक्षिभिः पूर्णम्। मेरुशिखर-सदृशम्, जनसमूहैः समाकीर्णम्, अञ्जलिपुटैः स्थितैः जनैः रामगृहं सुमन्त्रः अपश्यत्। ग्राम्यजनैः समागतैः, रामाभिषेकस्य प्रतीक्षायाम् उज्ज्वलमुखैः अलङ्कृतम्। महाप्रभम् मेघसदृशम्, विविधरत्नैः पूर्णम्, वामनैः च परिवृतम्। अश्वयुक्तरथेन सुमन्त्रः राजमहलम् प्रचलितम्, दिव्यपरिष्कारैः राजगृहं आगच्छन्, नगरवासिनां हृदयम् हर्षितवान्। ततः दिव्यसमृद्धं गृहं प्राप्तवान्, सुमन्त्रस्य रोमाञ्चः हर्षेण अभूत्; मृग-शिखी-समृद्धम्, इन्द्रपत्नीसदनसदृशम्। कैलाससदृशैः, देवगृहसदृशैः कक्षैः प्रविश्य, रामभक्तैः सेवकैः अतीत्य, शुद्धान्तःपुरम् आगतः। तत्र रामाभिषेकाय समागतानां जनानां हर्षपूर्णं वाक्यम् शृणोत्—राजपुत्रस्य शुभकामना, सर्वलोकानन्देन युक्तम्। सुमन्त्रः रामस्य दिव्यं सदनम् अपश्यत्—इन्द्रसदनतुल्यम्, मृग-पक्षिभिः रम्यम्, मेरुशिखरसदृशम्, स्वदीप्त्या उज्ज्वलम्। द्वारम् ग्राम्यजनैः समाकीर्णम्, उपहारैः, नमस्कारैः, वाहनसमूहैः, द्वारम् व्यग्रम्। ततः सः शत्रुञ्जयः नाम्ना, महागजम्, मेघाच्छन्नगिरिसदृशम्, दुर्दम्यम्, रामाय योग्यं, तत्र अपश्यत्।