यदा शुद्धः सूर्यः समुत्थितः पुष्यनक्षत्रयुक्तो दिवसः प्राप्तः, कर्कटलग्ने रामस्य जन्मसमये निश्चिते, तदा रामस्याभिषेकाय श्रेष्ठैः ब्राह्मणैः सुवर्णकलशाः शोभनमङ्गलासनं च सुशोभितं सम्यक् सज्जीकृतम्। रथः च तत्र तिगरचर्मणा सम्यग् आच्छादितः, गङ्गायमुनयोः संगमात् पवित्रं जलं समानीतम्। अन्येभ्यः अपि पुण्यनद्भ्यः, सरःस्वतः, कूपतडागेभ्यश्च—पूर्ववाहिन्यः, ऊर्ध्ववाहिन्यः, तिर्यग्वाहिन्यश्च, क्षीरसलिलाः च—सर्वतो जलमुपनयितम्। समुद्रात् अपि जलं समाहृतम्, मधु, दधि, घृतं, लाजाः, कुशाः, पुष्पाणि, क्षीरं च समुपनयितम्। अष्टौ सुन्दरीः कन्याः, एकश्च महागजः मदोन्मत्तः तत्र उपस्थिताः। क्षीराच्छादिताः सुवर्णरजतकलशाः पूर्णाः सज्जाः। तैः शुद्धजलैः, पद्मोत्पलैः भूषितैः, चन्द्रमण्डलशुभ्रैः, रत्नैः अलङ्कृतैः, सर्वं शोभितम्। रामाय उत्तमः चामरः, चन्द्रमण्डलप्रभः श्वेतच्छत्रं च सज्जम्। शुभ्रवृषभः शुभ्राश्वाश्च तत्र स्थापिता अभिषेकाय समुपस्थिताः। सर्वाणि वाद्ययन्त्राणि, सूतामागधाश्च, इक्ष्वाकुवंशराजाभिषेकाय यथायोग्यं संनिहितानि। एवं राजपुत्रस्य अभिषेकाय यत् यद् आज्ञप्तं तद् सर्वम् उपनयित्वा, ते सर्वे राजाज्ञया तत्र समागच्छन्। राजानं अदृष्ट्वा ते परस्परं ऊचुः—"कः राजानं निवेदयिष्यति? न पश्यामः राजानं, सूर्यः चोदयति।" तत्र राजा सम्मानितः सुमन्त्रः तान् अब्रवीत्—"राजाज्ञया रामाय गन्तुं शीघ्रम् आगतः। भवन्तः सर्वे राज्ञः पूजार्हाः, विशेषतः रामस्य; राज्ञः कृते कुशलं पृच्छामि, भगवन्तः। राजा जागरतः, किन्तु तस्य आगमनस्य कारणम्..." इत्युक्त्वा स सुमन्त्रो विद्वान् अन्तःपुरद्वारं जगाम। सुमन्त्रः, यः सदा तस्मिन्न् अन्तःपुरे प्रीतः, प्रविश्य नरपतिगृहं कुलस्य स्तुतिं चकार। स राजा शयनगृहं गत्वा बहिः अन्तःपटस्य समीपस्थः स्थित्वा, रामस्य पुण्यैः गुणैः आशीर्वादैः स्तुतिं चकार; सोमं, सूर्यं, शिवं, वैश्रवणं च स्मरन्, काकुत्स्थवंशज। वरुणः, अग्निः, इन्द्रश्च जयम् ददातु; शुभा रात्रिः अतीता, शुभः दिवसः प्राप्तः। "उत्तिष्ठ राजसिंह, कर्तव्यं त्वां प्रतीक्षते; श्रेष्ठा ब्राह्मणाः, सेनापतयः, नगरजनाः च सर्वे समागताः। त्वां द्रष्टुम् इच्छन्ति; उत्तिष्ठ राघव।" इति सुमन्त्रः मन्त्रकुशलः सूतः तम् एवम् स्तुत्वा। तदा जागृत्य राजा उवाच—"रामं शीघ्रं आनय यथा उक्तवानस्मि। मम आज्ञायाः विलम्बः किमर्थम्? न अहम् अतिसुप्तः; राघवं त्वरया आनय।" पुनः एवम् उक्त्वा दशरथः सूतम् आजुहाव; तस्य आज्ञां श्रुत्वा सुमन्त्रः शीर्ष्णा प्रणम्य निर्गतः। स राजगृहात् निर्गत्य, हर्षवशेन शुभवार्तां गच्छन्, पताकाध्वजशोभितराजमार्गे प्रविश्य, उत्सुकः शीघ्रम् अगच्छत्। तत्र रामसंबद्धाः कथाः श्रुत्वा, सर्वे जनाः अभिषेकसंबन्धेन हृष्टाः आसन्। तदा सुमन्त्रः कैलासशिखरप्रभं रामगृहं ददर्श। इन्द्रभवनसमानं, महाद्वारसंवृतं, अनेकवातायनशोभितं तद् ददर्श। सुवर्णप्रतिमा, रत्नमणिविद्रुमतोरणानि, शरद्भ्रदिव, मेरुगुहाप्रकाशं च तद् गृहं बभौ। मणिमालाविलसितं, मुक्तारत्नविक्षिप्तं, चन्दनागरुधूपगन्धयुक्तं तद् गृहं रमणीयम्। वर्षकाले गिरिशिखरवद् सुरभिगन्धम्, बकचक्रवाकमयूरनिनादितम्। सुमन्त्रः तत्र भक्त्या विनिर्मितमृगैः परिवृतं, सर्वभूतमानसचक्षुषां आकर्षकम्, तेजसा दीप्तं गृहं ददर्श। चन्द्रसूर्यसमप्रभं, कुबेरगृहसदृशं, इन्द्रभवनतुल्यं, नानाविहगनादितं च। सुमन्त्रः मेरुशिखरसमुन्नतं रामगृहं ददर्श, तत्र समागतैः जनैः, अञ्जलिपुटैः स्थितैः, समाकीर्णम्। ग्राम्यैः जनैः अपि तद् गृहं समाकीर्णम्, रामाभिषेकस्य प्रतीक्षायाम् प्रफुल्लमुखैः शोभितम्। महत् मेघवत्, दीप्तं, विविधरत्नमयम्, वामनैः परिवृतं च तद् गृहं बभौ। अश्वयुक्तरथे स्थितः सुतः, राजमहालयं व्यूहयन्, नगरजनानां हृदयानि प्रमोदयान्, पताकाभिरलङ्कृतमार्गेण अग्रे ययौ। तदा सुमन्त्रः महद् धनाढ्यं गृहं प्राप्त्वा, हर्षसमाकुलरोमाञ्चितः, मृगमयूरसङ्कुलं, इन्द्रपत्नीगृहसदृशं तद् ददर्श। तत्र कैलासोपमेषु, देवगृहसदृशेषु कक्ष्येषु प्रविश्य, प्रियैः, उत्तमैः, रामनिष्ठैः सेवकैः समाकीर्णं तद् निर्मलं अन्तःपुरं प्राप। तत्र रामाभिषेकसंभारार्थं समागतानां जनानां हर्षपूर्णस्वरान् श्रुत्वा, ते शुभकामनाभिः रामस्य कुशलं वदन्तः, सर्वलोकहर्षं जनयन्तः, तत्र स्थिताः आसन्।