कैकेयी धरणीतले पतितं पतिं दृष्ट्वा तं धर्मात् च्युतमिव, उवाच—"त्वया मम प्रति प्रतिज्ञायेदं पापं कृतमस्ति, किं भूमौ सन्निपत्य शेषसे? त्वं धृत्या स्थितः स्यान्नियते चित्ते। धर्मज्ञैः सत्यमेव परो धर्मः स्मृतः, तस्मात् सत्ये प्रतिष्ठायाहं त्वां धर्मार्थं प्रेरयामि। प्रतिज्ञां कृत्वा शिबिना राज्ञा पक्षिणे स्वदेहः प्रदत्तः, स च धर्मं परं प्राप्तः। तथैव अलर्को नाम तेजस्वी राजा, द्विजेन पृष्टः, स्वचक्षुषी दत्तवान्, अनिच्छन् अपि सत्ये स्थितः। यथा सरितां पतिरपि सत्यप्रतिश्रवणात् स्वसीमान्तं नातिवर्तते, तथैव सत्यनिष्ठः। सत्यं हि एकं नित्यं तत्त्वं, तस्मिन्धर्मः प्रतिष्ठितः। वेदाः सत्येनाविनश्यन्ति, सत्येनैव परं गम्यते। यदि धर्मे ते चित्तं स्थितमस्ति, तर्हि सत्ये तिष्ठ। मया यः वरः याचितः, तं फलं प्राप्नुयात्, त्वं हि वरदः सताम्। धर्मस्य च हेतोः, मम च प्रेरणया, रामं प्रव्राजय; त्रिः त्वां ब्रवीमि। यदि त्वं मम प्रतिज्ञां न पूरयिष्यसि, तर्हि त्वद्गोचरे त्यक्त्वाऽपि जीवितं मम त्यक्ष्यामि।" एवं दृढनिश्चयया कैकेय्या प्रेरितः राजा बन्धनात् मोक्तुं न शशाक, यथा बलिरिन्द्रस्य पाशात् न मुक्तुमशक्नोत्। तस्य हृदयं विक्षिप्तमभवत्, मुखं चापि शुष्कवर्णमिव, युक्ताश्वः रथचक्रयोर्मध्ये कम्पमान इव। राजा तदा नेत्राभ्यां दूषितदृष्टिरिव, कठिनेन धैर्येण कैकेयीं प्रति वाक्यमुवाच— "रजनी व्यतीता, देवि, सूर्यः चोदयति; नूनं जनाः मां रामाभिषेकाय शीघ्रं प्रेरयिष्यन्ति। सर्वोपकरणानि रामस्याभिषेकाय सज्जानि; रामः ममोदककर्म करोतु, मृतस्येव। त्वं च पुत्रेण सह ममोदकं मा कुर्याः, यदि रामाभिषेकं विघ्नयिष्यसि, पापचारिणि। अद्य जनानहं द्रष्टुं न शक्नोमि, यैः पूर्वं प्रमोदितमुखं दृष्ट्वा, ते ह्यद्य दुःखार्ताः मां परित्यज्य गमिष्यन्ति।" एवं महात्मा राजा यदा वाक्यं ब्रवीति स्म, तदा शुभा रजनी चन्द्रतारकाभिरलङ्कृता समाप्ता। ततः कैकेयी पापाचारिणी, कोपसंयुक्ता, कटोरं वाक्यं राजा प्रति पुनः प्राह— "किं विषदिग्धशरानिव वाक्यानि भाषसे, राजन्? त्वं शीघ्रं रामं आह्वय। मम पुत्रं सिंहासने स्थापय, रामं वनं प्रेषय, मां च सपत्नीं कुरु; तदा धर्मः सम्पूर्णः स्यात्।" राजा तद्वचनैः कैकेय्या पुनः पुनः प्रेरितः, तीक्ष्णप्रोद्धूताश्व इव, दुःखेन वाक्यमुवाच— "धर्मबन्धनैः बद्धमम मनः, मोहं प्राप्तम्; अहमिच्छामि धर्मनिष्ठं रामं ज्येष्ठं पुत्रं द्रष्टुम्।" एवं शुभायां रजनीं व्यतीतायां, सूर्ये उदिते, नक्षत्रेषु शुभसंयुक्तेषु, सति काले, वसिष्ठः गुणसम्पन्नः शिष्यैः परिवृतः शीघ्रं सर्वोपकरणानि संगृह्य नगरं प्रविवेश। स नगरं प्रवेशं चकार, यत्र राजमार्गाः स्नाताः सम्यक् समुल्लिखिताः, पताकाभिरलङ्कृताः, प्रमुदितैः परिचारकैः पूर्णाः, विपण्याः समृद्धाः च। सर्वं नगरं उत्सवसम्भारैः पूर्णम्, रामस्याभिषेककाम्यया, चन्दनागुरुधूपगन्धैः सुवासितम्। स वसिष्ठः तदिन्द्रपुरीसदृशं नगरं गच्छन्, अन्तःपुरद्वारं विविधपताकाभिरलङ्कृतं ददर्श। तत्र नगरवासिभिः ग्राम्यैश्च पूर्णं, दण्डिनां ब्राह्मणैः शोभितम्, अश्वैः सुशोभितं, सत्कृतं च तदन्तःपुरं प्रविवेश। तत्र स वसिष्ठः परमर्षिभिः परिवृतः प्रमुदितः, समवेतान् जनान् अतिक्रम्य, सुप्रसिद्धं सूतम् सुमन्त्रं, नरसिंहस्य द्वारात् निर्गच्छन्तं, ददर्श। स वसिष्ठः महाबलः तं सूतपुत्रं कुशलिनं प्रीतिसंयुक्तं इत्युवाच—"राजानं शीघ्रं निवेदय यदहमत्र आगतः। अत्र गङ्गाजलपूर्णानि कुम्भाः, सागरसमुत्थानि सुवर्णपात्राणि, उदुम्बरदर्भासनं चाभिषेकाय समुपस्थितम्। सर्वविधानि बीजानि, गन्धान्, रत्नानि, मधु, दधि, घृतं, लाजाः, कुशाः, पुष्पाणि, क्षीरं चात्र। अष्टौ सुशोभनाः कन्याः, नागो मदोन्मत्तः, सुवर्णरथो चत्वार्यश्वयुक्तः, खड्गः, उत्तमं धनुः च। वाहनं पुरुषसंयुक्तं, चन्द्रसदृशं छत्रं, श्वेतचामरं, सुवर्णकलशः च। श्वेतपृष्ठो वृषभः सुवर्णश्रृङ्गैः भूषितः, सिंहः चतुर्दंष्ट्रः, वानरश्रेष्ठः महाबलः। सिंहासनं, व्याघ्रचर्म, समिधः, अग्निः, सर्वविधानि वाद्ययन्त्राणि, भूषणैरलङ्कृताः स्त्रियश्च। आचार्याः, ब्राह्मणाः, गोमातरः, शुभपशुपक्षिणः, नगरग्रामश्रेष्ठिनः, व्यापारीगणः च। एते चान्ये च बहवः प्रमुदिताः, मधुरवाचः, राज्ञः सह रामाभिषेकाय समागताः। त्वं शीघ्रं नृपतेः समीपं गच्छ, यथा शुभे दिने पुष्ययोगे रामः राज्यं लभते।" एवं वसिष्ठस्य वचनेन सुमन्त्रः राजानं निवेदयितुं शीघ्रं प्रस्थितः।