राजा दशरथः, धर्मात्मा च महात्मा च, स्वजनानां कल्याणं प्राप्य चित्तं लब्ध्वा, पुत्रस्य अभिलाषां मनसि धारयन्, तस्य वंशस्य च निरन्तरं प्रवाहं न प्राप्तवान्। तस्मिन् समये, तस्मिन् महात्मनि विचारः जाग्रतं जातः – "किमर्थं न अहं अश्वमेधयज्ञं कुर्यामिति?" इति। ततः स राजा, यज्ञस्य सम्पादनाय दृढसंकल्पितः, स्वसर्वेभ्यः मन्त्रिभ्यः सह, यथासंभवम् इति मनसा निश्चयम् अकरोत्। ततः सुमन्त्रं, सर्वश्रेष्ठं मन्त्रिणं, सन्देशं प्रेषयामास – "त्वं शीघ्रं सर्वे वृद्धाः च ब्रह्मणः मम समक्षं आगच्छतु।" सुमन्त्रः ततः शीघ्रं गत्वा सर्वे वेदविदः ब्रह्मणः एकत्र समागच्छन्। सः सूयज्ञं, वामदेवम्, जाबालिं, कश्यपं, वसिष्ठं च, अन्ये च प्रमुखे ब्रह्मणः अनेन सह आगच्छन्। राजा दशरथः तान् सम्मान्य, धर्मयुक्तं वचनं प्रकटयामास – "यज्ञं यथाशास्त्रं कर्तुम् इच्छामि। कथं पुत्रं प्राप्नुयामि? युष्माकं मनः विचार्यताम्।" ते सर्वे, वसिष्ठेन नेतृत्वं कृतम्, राजा वाक्यं श्रुत्वा प्रतिवदन्ति – "सर्वं सम्यक् वदितम्!" तस्मिन् समये, तेषां हर्षिताः, दशरथाय वदन्ति – "यज्ञस्य सामग्रीं संगृह्यताम्, अश्वं च विमोचयताम्।" "यज्ञभूमिः सरयू नदीस्य उत्तरे तटं उपविष्टा स्यात्। हे राजा, त्वं निश्चितं पुत्रान् प्राप्स्यसि।" इति ब्रह्मणाः वदन्ति। "यस्य धर्मसंकल्पः पुत्रार्थं तव मनसि जाग्रतं जातं," इति तेषां वचः श्रुत्वा राजा हर्षितः अभवत्। सः मंत्रिभ्यः वदति – "यज्ञस्य सर्वाणि आवश्यकानि सम्पाद्यताम्, वृद्धानां उपदेशानुसारं।" "संपूर्णं यज्ञं यथाशास्त्रं च यथाप्रथा च क्रियते, तत्र किमपि दोषः न स्यात्; यतः ब्रह्मराक्षसाः सदा दोषं अन्वेष्टुम् इच्छन्ति।" "यद्यपि यज्ञं यथानियमं न कृतं, तस्य कर्ता त्वरितं नाशं प्राप्नुयात्; तस्माद्, मम यज्ञं नियमेन सम्पाद्यताम्।" "यथा योग्यः, तैः सर्वं व्यवस्थितं क्रियते," इति राजा वदति। तदा तेषां सर्वेषां मन्त्रिणां उत्तरं – "इति, स्यात्।" राजा दशरथः तेषां वचांसि श्रुत्वा, धर्मज्ञाः, यथाशक्ति तं प्रोत्साहितवन्तः। एवं च राजा दशरथः, धर्मेण, गुणैः च परिपूर्णः, पृथिवीं सम्राज्यं कुर्वन्, यज्ञस्य सम्पादनं अतीव त्वरितं कृतवान्।