एवं यदि भरतः धर्मसम्मतं पितृपैतामहं राज्यं प्राप्नोति, तदा तव कुलस्य कल्याणं नूनं सुनिश्चितं भविष्यति। स च बालः सुखसंवृद्धः रामस्य स्वाभाविकः शत्रुरेव; सः सम्पद्विहीनः सर्वसंपन्नस्य वशे कथं जीवेत्? यथा वनस्थो गजपतिः सिंहेन पीड्यते, तथैव त्वं रामेण आच्छाद्यमानं भरतं रक्षितुम् अर्हसि। पूर्वं च तव सौभाग्यगर्वात् त्वया राममाता सहधर्मिणी तिरस्कृता; सा कथं न त्वयि वैरभावं धारयिष्यति? यदा रामः पृथिवीं रत्नपर्वतसमृद्धां लभते, तदा त्वं दुःखिता भरतेन सह पराजयं प्राप्स्यसि। यदा रामः पृथिवीं लभते, तदा भरतः नश्यति; अतः तव पुत्रस्य राज्यं चिन्तय, अन्यस्य च वनवासहेतुम्। एतेन प्रकारेण, कैकेयीं प्रति मन्थरा इत्येवं प्राह। ततो नवमः सर्गः श्रोतव्यः। तदा कैकेयी, मन्थरया एवमुक्ता, कोपविस्फारितवदना, दीर्घोष्णनिःश्वासं कृत्वा, मन्थरां प्रति वाक्यमिदम् उवाच—"अद्यैव रामं वनं प्रेषयिष्यामि, शीघ्रमेव च भरतस्याभिषेकं करिष्यामि। कथं वा मया कृत्यं सिध्येत, येन केवलं भरतः राज्यं प्राप्नुयात्, रामश्च न कदापि।" एवं राणीवचनप्रयुक्ता मन्थरा, रामस्य अनिष्टकामिनी, कैकेयीमिदं वचनमुवाच—"शृणु कैकेयि, यथैव केवलं तव पुत्रः भरतः राज्यं लभेत्। किं वा त्वया विस्मृतं, अथवा गूढं, यद् आत्महितमिह मत्तः श्रोतुमिच्छसि? यदि श्रोतुमिच्छसि, वक्ष्यामि; शृण्वन्त्या यथोक्तं कर्तव्यम्।" मन्थरायाः वाक्यान्निशम्य, कैकेयी शय्यायाः किंचित् समुत्थाय, इदं वचनमब्रवीत्। ततः पुनः राणीवचनप्रयुक्ता मन्थरा, रामस्य अनिष्टकामिनी, कैकेयीमिदं वचनमुवाच—"पुरा सुरासुरयुद्धे तव पतिः राजर्षिभिः सहितः त्वां स्वसाहाय्याय देवानां नाथं प्रति नीतवान्। कैकेयि, दक्षिणां दिशं दण्डकं प्रति, वैजयन्तीं नाम पुरीं यत्र मत्स्यध्वजः स्थितः, तत्र त्वया गन्तव्यम्। तत्र शम्बरः नाम महादानवः मायाशतसमन्वितः, यो देवेन्द्रेण सह युद्धे अभिभूतः न कदापि। तत्र निशायां दानवा, पुरुषान् निष्कास्य, शयानान् व्रणितांश्च बलात् हन्तुं समारभन्त। तत्रैव दशरथराजा दानवैः सह महद् युद्धं कृत्वा, शस्त्रैः विदारितबाहुः अभवत्। त्वं तत्र स्वपत्न्याः पतिं, विवशं, युद्धभूमेः उद्धृत्य रक्षितवती। स तव तेन कृत्येन तुष्टः, त्वां प्रति द्वौ वरौ दत्तवान्—'यदा इच्छसि तदा वरान् वृणीष्व' इति। तदा त्वया उक्तं—'यदा कामये तदा गृह्णामि' इति, तव महात्मना पतिना अनुमोदितम्; एषा कथा त्वया पूर्वं मम निगूढा, अद्य त्वया उक्ता। तव स्नेहात् अहं ताम् एव कथां स्मरामि; इदानीं रामाभिषेकस्य व्यवस्थानं निवारय, प्रतिनिवर्तय। त्वं तव पतिं प्रति द्वौ वरौ याचस्व—भरतस्याभिषेकं, रामस्य च चतुर्दशवर्षाणि वनवासम्। यावत् चतुर्दशवर्षाणि रामो वनं वसति, तावत् तव पुत्रः जनानां प्रियः स्थितः भविष्यति। अद्य क्रोधगृहं प्रविश, अश्वनाथस्य पुत्रेण कुपिता इव, भूमौ निषण्णा मलिनवस्त्रा वर्तस्व। न पश्य, न भाषस्व; राजा यदा त्वाम् अन्वेष्टुं शोकसन्तप्तः आगमिष्यति, तदा रुदन्तीव भव, न तु वद। त्वं पतये सदा प्रिया, तत्र मम न संशयः; तव कृते राजा अग्निमपि प्रविशेत्। स त्वयि कोपितायां न कुप्यति, न अपि पश्यति; तव कृते प्राणान् अपि त्यजेत्। राजा तव वचः उल्लङ्घयितुं न शक्नोति; त्वं स्वसौभाग्यबलं जानिहि। राजा दशरथः मुक्ताफलमणिहेमरत्नानि दातुं शक्नोति; तेषु न तव मनः स्थापय। तौ एव वरौ यान् दशरथेन सुरासुरयुद्धे दत्तौ, तौ अस्मिंस्त्वयं स्मारय; तस्य प्रतिज्ञा न भङ्क्तव्या। यदा रामः त्वां उत्तिष्ठति, राजा च तत्रास्ति, तदा एषः वरः वृणीष्व। रामस्य चतुर्दशवर्षाणि वनवासः, नव च पञ्च च—एवं भरतः पृथिव्यां राजा भवतु। यावत् रामो वनं वसति, तावत् तव पुत्रः स्थिरः मूलप्रत्याययुक्तः भविष्यति। हे राणि, एषः एव वरः याच्यः—रामस्य वनवासः; तदा तव पुत्रस्य सर्वे कामाः सिध्यन्ति। रामे वनं गते, सः रामो न भविष्यति; भरतः शत्रुविनिर्मुक्तः तव कृते राजा भविष्यति। यावत् रामः वनात् प्रतिनिवर्तते, तावत् तव पुत्रः अन्तर्बहिश्च दृढमूलः भविष्यति।