ततः मन्थरा कैकेयीं प्रोत्साहयति — “राघवः राजमहलात् वनं गच्छतु; एषा मे प्रीतिः, तव च महद् हितम्। एवं तव कुलस्य कल्याणं सुनिश्चितं भविष्यति, यदि भरतः धर्मानुसारं पितृराज्यं प्राप्नोति। स बालः सुखसंस्कृतः, रामस्य स्वाभाविकः शत्रुः; सर्वसंपद्भ्यः वञ्चितः सः कथं समृद्धस्य रामस्य अधीनः जीवेत्? यथा वनस्थः गजपतिः सिंहेन ताड्यते, तथा त्वं रामेण छायितं भरतं रक्षेत्। एकदा तव सौभाग्यगर्वात् राममातृं सहधर्मिणीं त्यक्तवान्; सा कथं तव प्रति वैरं न धारयेत्? यदा रामः पृथिवीं रत्नगिरिसंपन्नां लभते, तदा सौम्ये, त्वं भरतसहितं दुःखितं पराजितं च भविष्यसि। यदा रामः पृथिवीं लभते, भरतः निश्चितं नष्टः; अतः तव पुत्रस्य राज्यं चिन्तय, अन्यस्य वनवासस्य कारणम्।” एवं नवमः अध्यायः श्रूयताम्। तदनन्तरं कैकेयी, क्रोधदीप्तमुखी, दीर्घं उष्णं श्वासं निष्क्रम्य, मन्थरायाः वचनं श्रुत्वा उवाच — “अद्य रामं शीघ्रं वनं प्रेषयिष्यामि, भरतं त्वरया युवराज्याभिषेकं करिष्यामि। कथं तद् साधयेमि, यथा भरतः राज्यं प्राप्नोति, रामः न कदापि।” इति कैकेय्याः उक्तं श्रुत्वा, पापदर्शिनी मन्थरा रामस्य अनिष्टं इच्छन्ती कैकेयीं प्रत्युवाच — “अबुधे कैकेयि, मम वचनं शृणु, यथा तव पुत्रः भरतः राज्यं केवलं प्राप्नोति। स्मरासि वा न स्मरासि, अथवा यद् गुप्तं करोति, यदा तव हितं मम वचनेन श्रोतुम् इच्छसि? इच्छसि यदि, शृणु; वक्ष्यामि, श्रुत्वा यथायोग्यं आचर। मम वचनं श्रुत्वा, कैकेयी उत्तानशय्या शय्यायाः किंचित् उत्थाय उक्तवती।” तदनन्तरं, कैकेयीं पापदर्शिनी मन्थरा पुनः उवाच — “पूर्वं देवासुरसंग्रामे तव पतिः राजर्षिभिः सह तव साहाय्यं कृत्वा देवराजस्य सहायतां कर्तुं त्वां अपि गृहीत्वा गतः। कैकेयी दण्डकदक्षिणां दिशं वैजयन्तीं नगर्यां शङ्कचिह्नध्वजां प्राप्तवती। तत्र शम्बरः नाम महादानवः, शतशब्दमायावी, इन्द्रेण युद्धं अकरोत्, देवसंघैः अजेयः। तस्मिन्महायुद्धे दानवाः नरान् अपास्य, रात्रौ शयानान्, क्षतान् च, बलात् हन्ति स्म। तत्र दशरथराजा दानवैः महायुद्धं अकरोत्, तस्य बाहुबलं शस्त्रैः भग्नम्। हे राणि, त्वं युद्धभूमौ मूर्छितं स्वपत्निं पतिं प्रहृत्य रक्षिता; शस्त्रैः क्षतः अपि पतिं तत्र रक्षिता। तेन प्रसन्नः, तव सौन्दर्यं दृष्ट्वा, द्वौ वरौ दत्तवान् — ‘यदा इच्छसि, तदा याचस्व’ इति। तदा त्वं उक्तवती — ‘यदा इच्छामि, तदा गृह्णामि’ इति; तव महात्मा पतिः तद् अनुमोदितवान्; अहं तद् न जानामि स्म, यावत् त्वया पूर्वं उक्तम्। तव स्नेहात् अहं तद् मनसि संस्थितवती; अधुना रामस्य अभिषेकस्य यत्नं विघ्नय, प्रतिनिवर्तय। पतिं प्रति द्वौ वरौ याचस्व — भरतस्य अभिषेकः, रामस्य च चतुर्दशवर्षाणि वनवासः। रामः यावत् वनं वसति, तावत् तव पुत्रः जनस्नेहे दृढः स्थिरः भविष्यति। अद्य कोपगृहं प्रविश, अश्वराजपुत्रेण कुपिता इव, भूमौ लुञ्जितवस्त्रधारिणी तिष्ठ। न तं पश्य, न तं भाषस्व; राजा तव दर्शनाभिलषः, शोकाकुलः, तव समीपं आगच्छति, तदा त्वं अश्रुपूर्णा किंचित् रुदन्ती तिष्ठ, न तं भाषस्व। त्वं सदा पतिं प्रियं, अस्य न संशयः; तव कृते राजा अग्निम् अपि प्रविश्येत्। सः तव प्रति कुपितः न भवेत्, न कुपितां त्वां पश्येत्; तव कृते राजा प्राणान् अपि त्यजेत्। राजा तव वचनं न लङ्घयेत्; त्वं तव सौभाग्यशक्तिं साध्वी बुद्ध्या जानिहि। दशरथः तव कृते मुक्ताफलानि, रत्नानि, सुवर्णं, विविधानि मणीनि दद्यात्; तेषु मनः मा स्थापय। तौ वरौ यौ दशरथेन देवासुरसंग्रामे दत्तौ, तौ स्मारय, सुश्रुवे; तद् प्रतिज्ञा न भङ्गनीयम्। यदा रामः स्वयम् त्वां उत्तोलयति, राजा च उपस्थितः, तदा तं वरम् वृणीष्व। रामस्य चतुर्दशवर्षाणि वनवासः — नव पंच — भवतु, भरतः पृथिव्यां राजा भवतु। रामः यावत् वनं वसति, तव पुत्रः बलवन् मूलस्थः स्थिरः भविष्यति। हे राणि, तं वरं याचस्व — रामस्य वनवासः; एवं तव पुत्रस्य सर्वाः इच्छाः पूर्णाः भविष्यन्ति। एवं रामे वनं गते, सः रामः न भविष्यति, भरतः शत्रुविहीनः तव कृते राजा भविष्यति।” एवं मन्थरायाः उपदेशेन कैकेयी मनसा निश्चयमकरोत्, तस्याः हृदये भरतस्य राज्यप्राप्तिः, रामस्य च वनगमनम्, दृढं संकल्पितम्।