राज्ञः ज्येष्ठः पुत्रः रामः धर्मज्ञः, गुणवान्, आत्मवश्यम्, कृतज्ञः, सत्यवादी, शुद्धः च अस्ति। अतः सः राज्याभिषेकाय योग्यः इति कैकेयी मन्तरायै उक्तवती। सः दीर्घायुष्मान् स्वभ्रातृभ्यः सेवकभ्यः च पितरम् इव रक्षिष्यति। तस्मात्, हे कुब्जे, रामस्य अभिषेकश्रवणे त्वं किम् उद्विग्ना भवसि इति पृष्टवती। शतवर्षे अनन्तरं भरतः अपि, पुरुषश्रेष्ठः, पितामहपितृराज्यम् रामात् प्राप्तुम् निश्चितम्। तस्मात्, समृद्धिः प्राप्ता, सुखं सन्निकृष्टम्, तदा, हे मन्तरे, किम् तव अन्तः तापः, किम् तव दुःखम् इति कैकेयी विस्मयमूलम् पृच्छति। यथा भरतः सम्मानितः, तथा रामः अपि अतिशयेन सम्मानितः; कौसल्याया व्यतिरिक्तः सः मम अपि सेवां महतीं करोति। यदि राज्यं रामस्य, तर्हि तत् भरतस्य अपि, यतः रामः स्वभ्रातृन् आत्मनम् इव पश्यति। एवं कैकेयी उक्त्वा, मन्तरा दुःखेन संतप्ता, दीर्घं उष्णं श्वासं विसृज्य, कैकेयीं इदं वचनम् उवाच — "त्वं मूढा, अतः आपदं न पश्यसि, न च आत्मानं वेत्सि, दुःखसागरमग्ना। रामः राज्यं प्राप्स्यति, तस्य पुत्रः अनन्तरं; भरतः तु, हे कैकेयि, राजवंशात् तिरस्कृतः भविष्यति। न हि सर्वे राजपुत्राः राज्ये तिष्ठन्ति; यदि सर्वे अभिषिक्ताः स्युः, तदा महद् व्यसनम्। अतः, हे निर्दोषे, राजानः ज्येष्ठं एव राज्यकार्यार्थं नियोजयन्ति, अन्ये गुणिनः अपि सन्ति। तव पुत्रः अनाथवद्, सुखरहितः, राजवंशात् च्युतः, हे स्नेहपूर्णे, भविष्यति। अहम् तव हिताय आगता, त्वं मां न जानासि; त्वं यथोचितं फलम् दातव्यं, यः तव सहधर्मिण्याः प्रति लाभवृद्धये मया उपार्जितम्। नूनम्, यदा रामः निर्विकल्पराज्यं प्राप्स्यति, तदा भरतं दूरदेशे, अथवा अन्यत्र, प्रेषयिष्यति। बाल्ये अपि भरतः तव मातुलसमीपे न स्थापितः; सन्निकर्षः स्नेहं जनयति, स्थावराणाम् अपि। भरतस्य कारणात् शत्रुघ्नः अपि तस्य इव जातः; यथा लक्ष्मणः रामम् अनुसरति, तथा शत्रुघ्नः भरतम्। श्रूयते, कश्चन वृक्षः, वनेच्छेद्यः, तीरवासीभिः भयात् निकटस्थः, बाणैः शाखाविहीनः क्रियते। रामः लक्ष्मणम् रक्षिष्यति, राघवः अपि लक्ष्मणम् रक्षिष्यति; तेषां भ्रातृभावः लोके प्रसिद्धः, अश्विनयोः इव। रामः लक्ष्मणम् प्रति किमपि दोषम् न करिष्यति; परन्तु रामः भरतं प्रति दोषं करिष्यति — अस्य न संशयः। अतः, राघवः राज्यात् वनम् गच्छतु; एषः मम प्रियः, तव अपि महद् हितम्। एवं तव कुलस्य कल्याणम् सिध्येत्, यदि भरतः धर्मेण पितृराज्यम् प्राप्नुयात्। स बालः, सुखसंपन्नः, रामस्य शत्रुः; तस्मात्, समृद्धिहीनः, सर्वसंपन्नस्य अधीनः कथम् जीवेत्? यथा गजपतिः वनान्तरे सिंहेन धाव्यते, तथा त्वं रामस्य छायायाम् भरतं रक्षितव्या। एकदा, तव सौभाग्यगर्वात्, राममातृं सहधर्मिणीं तिरस्कृतवती; सा कथम् तव प्रति वैरं न धारयेत्? यदा रामः पृथिवीं, रत्नगिरिसंपन्नाम्, प्राप्स्यति, तदा, हे सौम्ये, त्वं भरतेन दुःखार्तेन सह, दुःखं, पराजयम् च अनुभविष्यसि। रामस्य पृथिवीप्राप्तौ भरतः नष्टः भविष्यति; अतः, तव पुत्राय राज्यं चिन्तय, अन्यस्य वनवासस्य कारणम् अपि। एवं नवमः अध्यायः श्रवणीयः। एवं मन्तरया उक्ता, कैकेयी, मुखम् क्रोधदीप्तम् कृत्वा, दीर्घं उष्णं श्वासं विसृज्य, मन्तरायै वाचम् इदं उवाच — "अद्य अहम् शीघ्रं रामम् इतः वनं प्रेषयिष्यामि, भरतम् त्वरया अभिषिञ्चिष्यामि। किं प्रकारेण एतत् साधयामि, यथा भरतः राज्यं प्राप्नुयात्, रामः न प्राप्नुयात्, तद् चिन्तय। एवं रानीया उक्ता, मन्तरा, रामस्य अनिष्टाय, कैकेयीम् इदं वचनम् उवाच — "हे कैकेयि, सूक्ष्मं पश्य, मम वचनं शृणु, यथा तव पुत्रः भरतः एव राज्यं प्राप्नुयात्। किं त्वं न स्मरस्य्, वा यदि स्मरस्य्, किं गुप्तवती, यदा तव हितं मत्तः श्रोतुम् इच्छसि? यदि मम वक्तव्यं श्रोतुम् इच्छसि, हे ललिते, तदा शृणु; वक्ष्यामि, श्रुत्वा यथोचितं कुरु।" एवं मन्तराया वचनं श्रुत्वा, कैकेयी शय्यायाः, सुशय्यायाः, किंचित् उत्तिष्ठति, तथा वदति। एवं रानीया उक्ता, मन्तरा, रामस्य अनिष्टाय, कैकेयीम् इदं वचनम् उवाच — "पूर्वं, देवासुरयुद्धे, तव पतिः, राजर्षिभिः सह, त्वाम् अपि देवेशस्य साहाय्याय गृहीत्वा गतः। कैकेयी, दक्षिणदिकं दण्डकं प्रति, वैजयन्तं नगरं, यत्र मत्स्यध्वजः उत्तोलितः, अगच्छत्। तत्र महान् राक्षसः शम्बरः नाम, शतजन्ममायावी, इन्द्रेण युद्धे, देवगणैः अजय्यः, आसीत्। तस्मिन महान् युद्धे, राक्षसाः नरान् भग्नान् निष्क्रान्तान् च, रात्रौ बलात् हन्ति स्म।