अयोध्यायां तु तस्यां पुरीवरायां सर्वे जनाः दीर्घायुषः धर्मनिष्ठाः सत्यपरायणाश्चासन्। ते सर्वे पुत्रैः पौत्रैः सह भार्याभिः चैकत्रैव निवसन्तः सुखमवसन्। तत्र क्षत्रियाः ब्राह्मणानां प्रतिपत्तयः, वैश्याः क्षत्रियसेविनः, शूद्राश्च स्वधर्मनिष्ठाः, त्रीन् वर्णान् सेवमानाः आसन्। सा पुरी प्राचीनकाले मनुना प्राज्ञेन नराधिपेन यथा रक्षिता, तथा तेन इक्ष्वाकुवंशप्रभुना नित्यं रक्ष्यमाणा बभूव। तत्र रथिनः अग्निसमाः, कुशलाः, सौम्याः, दार्ढ्ययुक्ताश्च, शिल्पेषु निपुणाः, गुहायां सिंहानिव, तां पुरीं पूरयन्ति स्म। काम्बोज-बह्लीकदेशजातैः श्रेष्ठैः अश्वैः, वन्यनदीजैश्च अश्वैः सा पुरी समृद्धा आसीत्। विन्ध्य-हिमालयसमुत्थैः मदोन्मत्तैः गजैः, गिरिसदृशैः महाबलैः, सा पुरी पूर्णा बभूव। तत्रैव ऐरावत-महापद्म-सन्तानाः, अञ्जन-वामनगिरिसंभवाश्च गजाः दृष्टाः। भद्र-मन्द्र-मृग-भद्रमन्द्र-भद्रमृग-मृगमन्द्रनामभिः गजैश्च सा पुरी नित्यं पूरिता आसीत्। सैव मदोन्मत्तगिरिसदृशगजैः पूर्णा, सत्यनामाख्या सा पुरी द्वयोर्जनेभ्यः अधिकं विस्तृता, यत्र दशरथो राजा वसन् जगत् पालयामास। स राजा दशरथः शत्रूञ्जयन्, स्फुरद्वपुः, तां पुरीं चन्द्र इव तारागणेषु पालयामास। अयोध्या सा पुरी सत्यनामाख्या, सुदृढद्वारपत्तिका, रम्यगृहशोभिता, शुभा, सहस्रपुरुषाकीर्णा, इन्द्रसमः राजा तत्र राज्यं चकार। एवं श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे षष्ठसर्गस्य समापनम्। तस्य महात्मनः इक्ष्वाकोः मन्त्रिणः सर्वगुणसम्पन्नाः, तं नित्यं सेवमानाः, मन्त्रकुशलाः, संज्ञालक्षणवित्, हितप्रियनिष्ठाश्च आसन्। स राजा महातेजाः, अष्टौ शुद्धाचारान्, नित्यं राजकार्यनिष्ठान्, मन्त्रिणः बभूव। धृष्टिर्जयन्तो विजयः सुराष्ट्रो राष्ट्रवर्धनः अकोपः धर्मपालः च सुमन्त्रश्चाष्टमः कार्यविद् इति ते। द्वौ पुरोहितौ वसिष्ठवामदेवौ ऋषिश्रेष्ठौ, अन्ये च मन्त्रिणः आसन्। सुयज्ञो, जाबालिः, काश्यपः, गौतमः, दीर्घायुषी मार्कण्डेयः, कात्यायनः च तस्य पुरोहिताः आसन्। एते ब्रह्मर्षयः, पूर्वं तस्य पुरोहिताः, शास्त्रविदः, विनीताः, शमशीलाः, यतात्मानः च आसन्। ते तेजः क्षमा यशः च धारयन्तः, मृदुप्रसन्नवदनाः, कदापि मिथ्यावाक्यं न वदन्ति स्म, न क्रोधेन, न कामेन, न लाभेनापि। स्वस्य परस्य वा, कृतं, क्रियमाणं, वा चिकीर्षितं, गूढमपि, किञ्चिदपि न अविदितं तेषु। ते व्यवहारकुशलाः, मित्रधर्मनिष्ठाः, आत्मसुतानपि यथाकालं दण्डं ददुः। कोषसंग्रहे सेनायां च निपुणाः, निर्दोषं शत्रुमपि न हिंस्युः। शूराः, नित्यप्रयत्नवन्तः, राजशासनपालकाः, शुद्धजनसंरक्षकाः च आसन्। ब्राह्मणक्षत्रिययोः अहिंसायाः, कोषं पूरयन्तः, दण्डं च दोषानुसारं ददुः। तेषाम् एकचित्तानां, सर्वे विवेकिनः, नगरे वा राष्ट्रे वा कश्चिदपि मिथ्यावादी नासीत्। तत्र दुष्टो नासीत्, परदारकामुकः नासीत्, समग्रं राष्ट्रं पुरी च शान्त्यायुक्ते आस्ताम्। सर्वे शुचिवस्त्रधारिणः, सुसंवृताः, शुद्धव्रतानुष्ठानवन्तः, जागरूकबुद्धयः, राजहितनिष्ठाश्च आसन्। ते गुरुगुणान् प्राप्तवन्तः, वीर्यशौर्यप्रसिद्धयः, विदेशेष्वपि प्रसिद्धयः, सर्वत्र दृढबुद्धयः आसन्। सर्वे गुणसम्पन्नाः, न कश्चिदपि गुणहीनः, संधिविग्रहविदः, स्वभावतः श्रीसम्पन्नाः च आसन्। ते मन्त्रगोपनकुशलाः, सूक्ष्मयुक्तिविदः, सदा प्रियवादिनः, नीतिशास्त्रविदः च आसन्। एवं दोषरहितः, एतादृशगुणसम्पन्नैः मन्त्रिभिः युक्तः राजा दशरथः पृथिवीं पालयामास। सः च, चरकैः प्रजान् पश्यन्, धर्मेण ताः रक्षन्, सदा अधर्मं परिहृत्य पालयामास। त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः, वाचासु दानशीलः, सत्यनिष्ठः, स पुरुषव्याघ्रः तत्रेमां पृथिवीं पालयामास। सः न कञ्चन शत्रुं स्वसमं वा श्रेष्ठं च दृष्टवान्; मित्रेषु सौम्यः, भृत्येषु मानदः, कंटकान् शक्त्या निघ्नन्, स राजा देवानामिव स्वर्गे जगतः अधिपतित्वं कृतवान्। तैः भक्तैः, कुशलैः, शक्तिशालीभिः, हितनिश्चये स्थिरैः मन्त्रिभिः परिवृतः, स राजा प्रभामिव उदितरविः समुल्लसन् बभूव। इति श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे सप्तमसर्गस्य समापनम्। अथ श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे अष्टमसर्गः। स राजा दशरथः, एवं शक्तिमान् धर्मात्मा महात्मा च सन्, पुत्रकामः सन् अपि, तस्य वंशे पुत्राभावः आसीत्। स चिन्तयन्, महात्मा, मनसि चिन्तां चकार—"किं नु पुत्रार्थं अश्वमेधं यज्ञं कुर्याम्?" इति। निश्चित्य "यज्ञः कर्तव्यः" इति, स राजा बुद्धिमान् धर्मात्मा, सर्वैः मन्त्रिभिः सह, निश्चयमकरोत्। ततः स महाबलः राजा सुमन्त्रम् उत्तमं मन्त्रिणं आह—"शीघ्रं सर्वान् वृद्धान् पुरोहितांश्च मम समीपं आनय" इति। इति श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे अष्टमसर्गस्य समापनम्।