ततः तस्मिन्नेव क्षणे यथा स राजा तस्मिन्समवेतः सभासदः, तत्र सर्वे सभासदः समासीनाः स्वस्थानात् उत्थाय, मुख्यं पुरोहितं सम्मानयन्तः तस्थुः। गुरुणा अनुमोदितः राजा, जनसमूहं परित्यज्य, गहनं गृहम् विवेश, यथा सिंहः गिरिगुहां प्रविशति। स राजा तद्विशिष्टं प्रासादं प्रविश्य, यत्र रमणीः सुवर्णवस्त्राभरणवतीः समृद्ध्याः समाविष्टाः, यथा इन्द्रस्य भवनं, शोभमानः चन्द्रमा इव ताराभिराकाशं प्रविश्य प्रकाशमानः अभवत्। एवं पञ्चमं अध्यायं समाप्तम्। षष्ठमं अध्यायं वाल्मीकिरामायणे, अयोध्याकाण्डे, श्रवणीयम् अस्ति। पुरोहितः निर्गतः सति, रामः स्नात्वा, यथाशास्त्रं मनः संयम्य, विशाललोचनया पत्नीया सह, नारायणं समीपमगच्छत्। ततः स पात्रमाज्यस्य हस्ते धृत्वा, विधिवत् अग्नौ प्रज्वलिते महादेवाय घृतं समर्पयामास। हविशः शेषं भुक्त्वा, स्वकल्याणमिच्छन्, कुशासनं उपविष्टः, नारायणं देवतां ध्यानमग्नः अभवत्। रात्रे एकः प्रहरः अवशिष्टः सति, रामः जागरितः, गृहम् यथाविधि अलङ्कृतं कर्तुं आज्ञापयामास। तत्र रामः, गीतकारैः, सूतैः, मागधैः, वन्दिभिः च मधुरवचनानि शृण्वन्, प्रातःस्नानपूजायां आसक्तः, मन्त्रजपं मनः संयम्य कृतवान्। ततः स मधुसूदनं स्तुत्वा, शिरः प्रणम्य, शुक्लवस्त्रधारी, ब्राह्मणैः वेदपाठं कर्तयामास। तेषां वेदपाठस्य शुभः गम्भीरः मधुरः शब्दः, वाद्यनिनादैः सह, सर्वां अयोध्यां व्याप्तः। राघवः वैदेह्या सह उपवासं समाप्तवान् इति श्रुत्वा, अयोध्यावासी सर्वे हृष्टाः अभवन्। ततः नगरवासिनः रामस्य अभिषेकस्य वार्ता श्रुत्वा, रात्रिः समाप्ता इति दृष्ट्वा, नगरं अलङ्कर्तुं प्रवृत्ताः। श्वेतमेघशिखराभः देवालयेषु, चौर्येषु, मार्गेषु, देवस्थानेषु, उपरिस्थानेषु च, व्यापारीणां विपणिषु विविधवस्तुभिः पूर्णेषु, गृहस्थानां समृद्धगृहेषु, सभासु, वृक्षेषु च, पताकाः ध्वजाः च उच्चैः स्थापिताः। ततः नर्तकगायकनाट्यवृन्दैः मनः कान्तानि वचनानि श्रुतानि। नगरजनाः रामाभिषेकसमये, चौर्येषु, गृहेषु च, तस्य अभिषेकस्य चर्चा कुर्वन्ति। बालकाः अपि, गृहद्वारेषु क्रीडन्तः, रामाभिषेकस्य एव संवादं कुर्वन्ति। राजमार्गः पुष्पार्पणैः, धूपगन्धैः च शोभितः, नागरिकैः रामाभिषेकाय सज्जीकृतः। रात्रौ अन्धकारनिवारणार्थं, दीपयुक्तवृक्षाः सर्वपथेषु स्थापिताः। एवं नगरं सम्यक् अलङ्कृत्य, रामस्य अभिषेकस्य आकाङ्क्षया, नागरिकाः प्रतीक्षां कुर्वन्ति। ते सर्वे चौर्येषु, सभासु च, समूहेन एकत्रिताः, जनाधिपं स्तुवन्तः संवादं कुर्वन्ति। "आह, महात्मा राजा, इक्ष्वाकुवंशस्य आनन्दः, वृद्धत्वं ज्ञात्वा, रामं राज्याभिषेकाय नियुक्तवान्।" "धन्याः वयम्, यः रामः लोकवृत्तं दृष्टवान्, स दीर्घकालं नः राजा रक्षिता भविष्यति।" "राघवः, निर्लोभः, विद्वान्, धर्मिष्ठः, भ्रातृभक्तः, स नः अपि तेष्विव स्नेहवान्।" "दीर्घकालं धर्मिष्ठः दोषरहितः दशरथः जीवतु, यस्य कृपया रामस्य अभिषेकं द्रक्ष्यामः।" एवं नागरिकैः संवादे, अन्ये ग्रामजनाः, सर्वदिशः वार्तां श्रुत्वा, नगरं आगच्छन्ति। ते सर्वे रामाभिषेकदर्शनाय आगत्य नगरं पूर्णवन्तः। तैः समूहेन सर्वत्र व्याप्ते, महान् शब्दः उत्पन्नः, पूर्णचन्द्रसमये समुद्रगर्जनायामिव। ततः सा अयोध्या, इन्द्रस्य पुरीव, ग्रामजनैः सर्वतः आवृत्या, समुद्रजलैः पूर्णः समुद्रः इव, शब्दितः शोभामाप। एवं सप्तमं अध्यायं आरम्भः। एकः दासी, बन्धुसमाजे जन्मा, या कैकेय्याः सह निवासिनी, संयोगेन चन्द्रप्रभायाः सदृशं प्रासादं आरोहति। ततः प्रासादात्, मन्थरा अयोध्यां अपश्यत्, यत्र राजमार्गाः पद्मैः, शालूकैः च सिक्ताः, सम्यक् शोभिताः। सा नगरीं दृष्टवती, यत्र उत्तमध्वजपताकाभिः अलङ्कृता, चन्दनजलैः सिक्ताः, स्नातशिरसां जनैः पूर्णा। साक्षात् ब्राह्मणानां पुष्पमाल्यस्वीट्सहवाणी, श्वेतद्वाराणि देवालयेषु, सर्ववाद्यनिनादैः पूर्णा। हृष्टजनैः, ब्राह्मणजपैः शब्दिता, हृष्टशोभितगजाश्वैः, उत्सुकवृषगोत्रैः पूर्णा। मन्थरा, अयोध्यां ध्वजैः अलङ्कृतां, नागरिकैः प्रमोदितैः, विस्मयेन आक्रान्ता अभवत्। सा चिन्तयन्ती, "राममाता, हर्षेण, लाभे आसक्ताः, किम् धनं जनाय वितरति?" "किं एतस्य जनस्य अतिविशिष्टः हर्षः? किम् हृष्टः राजा कर्तुं इच्छति?" इति पृष्टवती।