राजा तं समायान्तं दृष्ट्वा, स्वस्मात् सिंहासनात् उत्थाय, तस्य मतम् उपलभ्य, सर्वं कृत्यम् अवेदयत्। तदा तस्मै तुल्यः सभ्यसमूहः अपि, एकत्र उपविष्टः, मुख्यपुरोहितं सम्मानयन्, स्वस्थानात् उत्थितः। तेन गुरुणा अनुमतः राजा, नरसमूहम् उत्सृज्य, गिरिगुहामिव सिंहः, अन्तःपुरं प्रविवेश। स तु राजा, स्त्रीभिः शोभनवस्त्राभरणभूषिताभिः समाकीर्णं, इन्द्रस्य भवनसदृशं, तं प्रासादम् प्रविश्य, तारकासंकीर्णम् आकाशमिव चन्द्रमा, शोभयामास। एवमेतस्मिन्नन्तरे, पुरोहितस्य निर्गते, रामः स्नातः, नियमितमनाः, विशाललोचना भार्यया सहितः, नारायणं प्रति जगाम। स तु विधिवत् अञ्जलिना हविर्द्रव्यपात्रं गृहीत्वा, महात्मन्यग्नौ, देवाय हविः समर्पयामास। हविःशेषं भुक्त्वा, स्वस्य श्रेयः कामयन्, कुशासन उपविश्य, नारायणं समाहितचित्तः ध्यानमगात्। निशायाः एके जागरिते प्रहरमात्रे, स प्रबुद्धः, गृहं शास्त्रविधिना सम्यक् अलङ्कृतवान्। तत्र, सूतमागधबन्दिनां मधुरवचनानि शृण्वन्, प्रातःकाले यथाविधि, समाहितः, जपं कृत्वा, उपविष्टः। स मधुसूदनं स्तुत्वा, शिरसा प्रणम्य, शुक्लवासाः, ब्राह्मणान् वेदपाठाय नियुक्तवान्। तेषां च स्वरेण, या पुण्या, गम्भीरा, मधुरा च ध्वनिः, वाद्यनिनादेन सह, अयोध्यां पूरयामास। रामस्य सीतया सह उपवाससमाप्तिं श्रुत्वा, अयोध्यावासिनः सर्वे हृष्टाः अभवन्। तदा नगरवासिनः, रामाभिषेकस्य श्रुत्वा, रात्र्याः अन्ते दृष्ट्वा, नगरं शोभायै सज्जयामासुः। शुक्लमेघशिखराभाभिः देवालयेषु, चत्वरेषु, मार्गेषु, देवगृहेषु, विमानगृहेषु च, व्यापारीणां विपणिषु, नानावस्त्रसमृद्धेषु, गृहिणां समृद्धसुशोभनेषु गृहेषु, सभागृहेषु, चिह्नहीनद्रुमेषु च, ध्वजारोहणं कृतम्, पताकाश्च शोभन्ते स्म। तदा जनाः, नटवितारकगायकसमूहैः, मनःकर्णसुखानि वचनानि शुश्रुवुः। नगरचत्वरेषु, गृहेषु च, रामाभिषेकस्य वार्ता कथयन्तः, समयं समीपमुपागतम् इति प्रहृष्टाः। बालकाः अपि, गृहद्वारेषु, क्रीडासमूहेषु, केवलं रामाभिषेकमेव समालोचयन्ति स्म। राजमार्गः, पुष्पोपहारैः अलङ्कृतः, धूपगन्धेन सुरभितः, नागरिकैः रामाभिषेकाय सज्जीकृतः। सर्वेषु पार्श्वमार्गेषु, रात्रौ अन्धकारभयात्, दीपवृक्षाः स्थापिता अभवन्। एवं नगरं सम्यक् अलङ्कृत्य, रामस्य युवराजाभिषेकलालसा, नागरिकाः प्रतीक्षमाणाः स्थिताः। ते सर्वे, चत्वरेषु, सभागृहेषु च, समूहैः संमिल्य, तत्रैव जननाथं स्तुवन्तः, परस्परं वदन्ति स्म—"धन्यः स राजा महात्मा, इक्ष्वाकुवंशवर्धनः, वृद्धः स्वयम्, रामं राज्याभिषेकाय संकल्पयति। नूनं वयं सर्वे भाग्यवन्तः, यः रामः, लोकधर्मदर्शी, चिरकालं नः राजा रक्षिता च भविष्यति। राघवः, निरहंकारचित्तः, विद्वान्, धर्मात्मा, भ्रातृषु स्नेहयुक्तः, अस्मासु अपि तद्वद् स्नेहं बिभर्ति। दीर्घं जीयात् धर्मिष्ठः निर्दोषः च राजा दशरथः, यस्य प्रसादेन वयं रामस्याभिषेकं द्रक्ष्यामः।" एवं जनैः कथ्यमाने, अन्ये अपि, सर्वतः श्रुत्वा वार्ताम्, ग्रामात् आगच्छन्ति स्म। ते ग्रामजनाः, सर्वदिक् रामाभिषेकदर्शनाय आगत्य, नगरं पूरयामासुः। तैः जनसमूहैः सर्वत्र व्याप्यमाने, तत्र महती नादः उत्पन्नः, पूर्णचन्द्रसमये सागरध्वनिवत्। ततः सा पुरी, इन्द्रपुरीसदृशी, ग्रामजनैः सर्वतः समाकीर्णा, तुमुलध्वनिमती, सागरस्य जलैः पूरितेव शोभिता। एवं षष्ठस्सर्गः श्राव्यः। सप्तमस्सर्गः शृण्वन्तु। एतस्मिन्नन्तरे, कैकेयीसंनिहिता, बान्धवमध्ये जाता दासी, यदृच्छया, शशिसदृशं प्रासादम् आरोहति स्म। तस्मात् प्रासादात् मन्थरा, अयोध्यां दृष्ट्वा, यत्र राजमार्गाः पद्मोत्पलैः क्षिप्ताः, उदकसिक्ताश्च सन्ति, विस्मयं जगाम। सा तु मन्थरा, नगरं ध्वजपताकाभिः शोभितम्, चन्दनजलसिक्तम्, स्नातमस्तकजनसमाकीर्णं च, दृष्ट्वा। तत्र ब्राह्मणश्रेष्ठानां पुष्पमाल्यलड्डूकहस्तानां स्वरैः प्रतिध्वनितम्, शुक्लद्वारदेवालययुतम्, सर्ववाद्यनिनादपूरितम्। हृष्टजनसमाकीर्णम्, ब्राह्मणपाठध्वनिपूरितम्, हृष्टशोभनगजाश्वयुक्तम्, गर्जितरुषितवृषवृषभसमाकीर्णं च नगरम्। सा मन्थरा, अयोध्यां ध्वजारोहणशोभिताम्, प्रमुदितनागरिकां दृष्ट्वा, महदाश्चर्यं प्राप। सा चिन्तयामास—"राममाता, परमसुखसंपन्ना, लाभे निमग्ना, किं धनं जनाय वितरति?" एवं कृत्स्नं चरित्रम्, श्रुत्वा, श्रोतृजनाः धर्ममार्गे प्रवर्तेरन्।