तस्मिन काले, राजमार्गे जनसमूहस्य निनादः, जनानां हर्षतरङ्गैः पूर्णः, समुद्रस्य गर्जनायाम iva आसीत्। तदा अयोध्या, यत्र मार्गाः सिक्ताः सम्यक् समूल्याः च, वनमालाभिः शुभैः च उच्चैः गृहपताकाभिः अलङ्कृता, शोभाम् अवाप। तत्र अयोध्यायाः जनाः, स्त्रीबालसमूहैः साकम्, रामस्य अभिषेकम् सूर्यस्य उदयम् iva आकाङ्क्षन्ति स्म। जनाः, उत्सवाय अलङ्कृता हर्षपूर्णाः च, अयोध्यायाः तस्य महोत्सवस्य साक्षात्कारम् कर्तुम् उत्सुकाः आसन्। एवं, राजपुरोहितः जनसमूहैः पूर्णे राजमार्गे शनैः शनैः राजमहालयम् प्रति प्रस्थितः, जनसमूहम् विखण्डयन् iva। सः श्वेतमेघशिखरसमः राजमहालयम् आरोह्य, इन्द्रस्य समीपम् बृहस्पतिः यथा, राजानम् समीपम् अगच्छत्। तं आगतम् दृष्ट्वा, राजा सिंहासनात् उत्थाय, तस्य मतम् पृच्छ्य, सर्वम् सम्पादितम् इति तं सूचयामास। ततः, तस्मिन् समः सन्, सभासदः एकत्र उपविष्टाः, पुरोहितं सम्मान्य, आसनात् उत्थिताः। गुरु द्वारा अनुमतिः लब्ध्वा, राजा, जनसमूहम् विहाय, सिंहः पर्वरन्ध्रं प्रविश्य यथा, अन्तःपुरम् प्रविष्टः। तत् अन्तःपुरम्, यत्र स्त्रियः शोभनवस्त्राभिः अलङ्कृताः, इन्द्रस्य भवनम् iva आसीत्, राजा प्रविश्य, तारा-समूहयुक्ते आकाशे चन्द्रः यथा, शोभमानः आसीत्। अत्र, वाल्मीकि-रामायणे, अयोध्याकाण्डे, षष्ठोऽध्यायः श्राव्यः। तत्र, पुरोहितस्य निर्गते, रामः स्नातः, नियमितचित्तः, विशालाक्ष्या भार्यया सह, नारायणम् उपससार। तदा, यथाविधि, तैलपात्रम् हस्ते धृत्वा, महादेवाय घृतम् अग्नौ समर्पयामास। अवशिष्टं हविः उपभुक्त्य, आत्मनः शुभकामनया, रामः कुशासनम् उपविष्टः, नारायणम् ध्यानम् अकरोत्। रात्रे एकपदं शेषे, स जागरितः, गृहं यथाविधि सम्यक् अलङ्कृतवान्। तत्र, सूत-मागध-गायकानां मधुरवाक्यानि शृण्वन्, प्रातः पूजायाम् उपविष्टः, प्रार्थनाः एकचित्तेन जपन्। मधुसूदनम् स्तुत्वा, शिरः नमित्वा, शुद्धवस्त्रधारी, ब्राह्मणान् वेदपाठनाय नियोजयामास। ततः, तेषां वेदपाठस्य शुभः गम्भीरः मधुरः शब्दः, वाद्यसहितः, अयोध्यां पूरयामास। रामः वैदेह्या सह उपवासम् समाप्तम् इति शृण्वन्, अयोध्यावासी जनाः हृष्टाः अभवन्। तदा, नगरवासिनः, रामाभिषेकस्य वार्ता शृण्वन्, रात्रे समाप्ते, नगरम् अलङ्कर्तुम् आरब्धवन्तः। श्वेतमेघशिखराभः देवालयेषु, चौर्येषु, मार्गेषु, देवस्थानेषु, उपरिस्थलेषु च, व्यापारीणां विविधवस्तुनिर्मितेषु दुकानेषु, गृहस्थानां समृद्धेषु शोभनगृहेषु, सभागृहेषु, अश्रितवृक्षेषु च, ध्वजाः पताकाः च उच्चैः स्थापिताः। तत्र, नाट्यगायकनर्तकसमूहैः मनःकर्णसुखानि वाक्यानि जनाः शृण्वन्। जनाः, नगरचौर्येषु गृहेषु च, रामाभिषेकस्य वार्ताम् आप्ताः, समयः समीपः इति, परस्परं संवादम् अकरोत्। बालाः अपि, गृहेषु द्वारसमूहैः क्रीडन्तः, केवलम् रामाभिषेकम् एव संवादितवन्तः। राजमार्गः, पुष्पार्पणैः अलङ्कृतः, धूपगन्धयुक्तः, रामाभिषेकाय नागरिकैः सज्जीकृतः। अन्धकारनिवारणाय, सर्वेषु पार्श्वमार्गेषु दीपवृक्षाः स्थापिताः। नगरम् अलङ्कृत्य, नागरिकाः, रामस्य युवराजाभिषेकम् आकाङ्क्षन्तः, प्रतीक्षाम् अकरोत्। ते, चौर्येषु सभागृहेषु च, समूहेषु एकत्रिताः, जनपतिम् स्तुत्वा, संवादम् अकरोत्। "आह, इक्ष्वाकुवंशस्य हर्षः, महात्मा राजा, वृद्धत्वम् ज्ञात्वा, रामम् अभिषेकिष्यति।" "वयं धन्याः, रामः, लोकव्यवहारम् दृष्ट्वा, दीर्घकालम् नः राजा रक्षिता भविष्यति।" "रामः, निर्हंकारः, विद्वान्, धर्मिष्ठः, भ्रातृभ्यः स्नेहपूर्णः, अस्माकम् अपि तेषु यथा स्नेहः, तथा स्नेहः अस्ति।" "दीर्घायुष्मान् दोषरहितः धर्मात्मा दशरथः भवतु, यस्य कृपया रामाभिषेकम् पश्यामः।" एवं नागरिकाः संवादम् कुर्वन्तः, अन्ये सर्वतः वार्तां शृण्वन्, ग्रामात् आगच्छन्ति स्म। तैः, रामाभिषेकदर्शनाय सर्वतः आगतम्, नगरी पूर्णा अभवत्। तेषां जनसमूहैः सर्वत्र व्याप्य, महान् शब्दः उत्पन्नः, पूर्णचन्द्रसमये समुद्रस्य गर्जनायाम iva। तदा, सा नगरी, इन्द्रस्य पुरम् iva, ग्रामजनैः सर्वतः आकृष्टा, समुद्रस्य जलैः पूर्णः यथा, शब्दायमान् शोभमानश्च अभवत्। अत्र सप्तमोऽध्यायः श्राव्यः। तत्र, कैकेयीसमीपवासी, स्वबन्धुजात्या उत्पन्ना दासी, चन्द्रसमानशोभने महालये, संयोगात् आरोहति स्म।