तस्मिन समये रामस्य गृहम् पुरुषैः स्त्रीभिः च प्रमुदितैः पूर्णम्, पद्मवनं मदोत्कटपक्षिसङ्घैः समावृतं यथा, शोभितम्। तस्मात् रामस्य निवासात्, राजप्रासादसदृशात्, वसिष्ठः निर्गत्य, मार्गं जनसमूहैः आकुलं दृष्टवान्। अयोध्यायाम् सर्वत्र राजमार्गाः जिज्ञासुजनसमूहैः सर्वतोऽपि घनत्वेन आकीर्णाः आसन्। तस्मिन काले, राजमार्गे जनसमूहस्य निनादः, जनानां हर्षतरङ्गैः पूर्णः, समुद्रगर्जनाय इव अभवत्। तदा अयोध्या, यत्र मार्गाः सिक्ताः सम्यक् समार्जिताः च, वनमालाभिः उच्चैः गृहपताकाभिः च अलङ्कृता, दिव्यरूपा अभवत्। ततः अयोध्यायाः जनाः, स्त्रीबालसमूहैः आकुलाः, रामाभिषेकस्य लालसया, सूर्यस्योदयस्य प्रतीक्षायाम् यथा, त्वरिताः आसन्। जनाः, अवसराय शोभिताः हर्षपूर्णाः च, अयोध्यायाः महोत्सवदर्शनाय उत्सुकाः अभवन्। एवं, राजपुरोहितः, राजमार्गस्य जनसमूहं विहाय, शनैः राजप्रासादाभिमुखः गतवान्। श्वेतमेघशिखरप्रतीमं प्रासादं आरोह्य, सः राजा अभिगच्छत्, बृहस्पतिः इन्द्रं यथा। तं आगतम् दृष्ट्वा, राजा सिंहासनात् उत्थाय, तस्य मतं पृच्छित्वा, सर्वं कृतं इति न्यवेदयत्। तदा, तस्मै समः, सभासदः समासीनाः, पुरोहितं सम्मान्य, स्थानात् उत्तिष्ठन्ति स्म। गुरुना अनुमतिः प्राप्त्वा, राजा जनसमूहं विहाय, अन्तरगृहं प्रविष्टवान्, सिंहः गुफाम् इव। तत् प्रासादं, यत्र स्त्रियः शोभायुक्तवस्त्राभरणैः समलङ्कृताः, इन्द्रस्य निवाससदृशम्, राजा प्रविष्टवान्, शशः तारागणयुक्तं नभः इव शोभमानः। ततः श्रीवाल्मीकि-रामायणे अयोध्याकाण्डे षष्ठः सर्गः श्राव्यः। तत्र, पुरोहितस्य निर्गमने, रामः स्नातः, संयतचित्तः, विशालाक्ष्या भार्यया सह, नारायणं अभिगच्छत्। तदा, आहवनीयपात्रं हस्ते धृत्वा, विधिना, महान् देवतायाः अग्नौ घृतं समर्पितवान्। अवशिष्टं हविः उपभुक्त्वा, स्वस्य शुभाय इच्छन्, कुशासनं उपविष्टः, नारायणं ध्यानं कृतवान्। शेषरात्रे एकपहरः अवशिष्टः सति, जागृत्य, गृहम् विधिन्यायेन सम्यक् अलङ्कृतवान्। तत्र, सूतैः, मागधैः, बन्दिभिः च मधुरवचनानि शृण्वन्, रामः प्रातः पूजायाम् आसन्नः, एकचित्तेन मन्त्रान् जपन्। सः मधुसूदनं स्तुत्वा, शिरः नमित्वा, शुक्लवस्त्रधारी ब्राह्मणैः वेदान् पाठयितवान्। तदा, तेषां वेदपाठस्य शुभः गम्भीरः मधुरः शब्दः, वाद्यनिनादैः सह, अयोध्यां पूरयामास। राघवः वैदेह्या सह उपवासं समाप्तम् इति श्रुत्वा, अयोध्यावासिनः सर्वे प्रमोदिताः। ततः सर्वे नगरवासिनः, रामाभिषेकस्य श्रवणं कृत्वा, रात्रे समाप्तायां, नगरम् अलङ्कर्तुं प्रवृत्ताः। श्वेतमेघशिखरप्रतीमेषु देवालयेषु, चत्वरेषु, मार्गेषु, तीर्थेषु, उपरिगृहेषु च, व्यापारीणां बहुवस्त्रभाण्डयुक्तेषु दुकानेषु, गृहस्थानां समृद्धेषु शोभायुक्तेषु गृहेषु, सभागृहेषु, अमार्गवृक्षेषु च, ध्वजाः पताकाः च उच्चैः स्थापिताः। तदा जनाः, नटानां, नर्तकानां, गायकानां च मधुरवाक्यं शृण्वन्तः, मनःकर्णसुखं श्रवणम् अपूजयन्। जनाः, चत्वरेषु, गृहेषु च, रामाभिषेकस्य समये समीपवर्तिनि, तस्य अभिषेकं चर्चयन्तः। बालाः अपि, गृहेषु द्वारदेशे समूहेन क्रीडन्तः, केवलं रामाभिषेकं एव चर्चयन्तः। राजमार्गः, पुष्पार्पणैः अलङ्कृतः, धूपगन्धेन सुरभितः, रामाभिषेकाय नागरिकैः सज्जीकृतः। रात्रे अन्धकारस्य भयात्, सर्वेषु पार्श्वमार्गेषु दीपवृक्षाः स्थापिता:। एवं नगरम् अलङ्कृत्य, नगरवासिनः रामस्य युवराजाभिषेकं प्रतिक्षमाणाः आसन्। सर्वे, चत्वरेषु, सभागृहेषु च समवेत्य, तत्र मिलित्वा, जनाधिपं स्तुवन्तः चर्चयन्तः। अहो, महात्मा राजा, इक्ष्वाकुवंशस्य आनन्दः, वृद्धः स्वम् जानीत्वा, रामम् अभिषेकं करिष्यति। सत्यं, वयं सर्वे भाग्यवन्तः, रामः, लोकानां मार्गं दृष्ट्वा, दीर्घकालं नः राजा रक्षिता भविष्यति। राघवः, निरभिमानचित्तः, विद्वान्, धर्मात्मा, भ्रातृभ्यः स्नेही, जनानां प्रति अपि तावत् स्निग्धः। दीर्घं धर्मिष्ठः दोषरहितः राजा दशरथः जीवतु, यस्य प्रसादेन वयं रामस्य अभिषेकं द्रक्ष्यामः। इत्येव नगरवासिनः चर्चयन्तः, अन्ये अपि, सर्वतः श्रुत्वा, ग्रामात् आगच्छन्ति स्म। त एव जनाः, सर्वतः रामाभिषेकदर्शनाय आगत्य, नगरम् पूर्णम् अकुर्वन्। तैः जनसमूहैः सर्वत्र व्यापितैः, तत्र महती शब्दः उत्पन्नः, पूर्णचन्द्रसमये समुद्रगर्जनाय इव। एवं अयोध्यायाः नगरं, जनसमूहं, उत्सवशोभां, रामस्य अभिषेकस्य प्रतीक्षां च, शास्त्रवाक्यक्रमेण, सांस्कृतिकगौरवेन, रम्यतया, वर्णितम्।