तत्र रामः प्रियसखिभिः सहितः सुखवचनैः सत्कृत्य तान् सर्वान् सन्मान्य गृहं प्रविवेश। तस्मिन्नेव काले रामस्य गृहम् उल्लसितजननारीसमाकुलं सरोवरमिव विकचपद्मं मदोत्कटद्विहङ्गनिनादितं शोभयामास। तस्मात् रामगृहात् राजप्रासादसमानात् वसिष्ठः निर्गत्य जनसमूहमाकुलां राजमार्गां ददर्श। सर्वस्याम् अयोध्यायां राजमार्गाः सर्वतो जनाकाङ्क्षासमूहैः सञ्छन्नाः आसन्। तदा तेषां जनानां प्रमोदवेगपूरितः राजमार्गनिनादः सागरगर्जितमिव श्रावयामास। तस्मिन्नेव दिने अयोध्या सिक्तमार्गा मृदुलीकृतपन्थाः वनमाल्याभिः उच्चध्वजैश्च भूषिता शोभामवाप। तदा स्त्रीबालसमाकुला अयोध्याजना रामाभिषेककाङ्क्षिणः प्रातःसूर्योदयोत्सुकाः इव बभूवुः। तदनन्तरं जनाः अलङ्कृताः प्रमुदितचित्ताः तं महोत्सवं द्रष्टुम् उत्सुकाः आसन्। एवं राजपुरोहितः जनसमूहं विहाय शनैः शनैः राजमार्गं व्युत्क्रामन् प्रासादं प्रति जगाम। स श्वेतमेघशिखरप्रतिमं प्रासादं आरोह्य, इन्द्रमिव बृहस्पतिः, राजा समीपमुपाजगाम। तं समुपस्थितं दृष्ट्वा राजा आसनात् उत्थाय, तस्य मतं पृच्छित्वा, सर्वं कृतमिति निवेदयामास। ततः तस्मिन्समान्ये सभासदः एकत्रोपविष्टाः पुरोहितं सत्कुर्वन्तः स्थानात् उत्तस्थुः। गुरुणा अनुमोदितः राजा जनसमूहं विहाय गुहाशयशार्दूल इव अन्तःपुरं प्रविवेश। तदन्तःपुरं रमणीयवस्त्राभरणवतीभिः स्त्रीभिः समाकुलं, इन्द्रस्य वासवदिव, राजा प्रविशन् तारागणयुतं नभोवद् विमलचन्द्रमाः इव शोभमानः बभूव। ततः श्रीमद्रामायणस्य अयोध्याकाण्डे षष्ठः सर्गः श्रोतव्यः। अथ पुरोहिते निर्गते, रामः स्नात्वा नियतात्मा विशाललोचना भार्यया सहितः नारायणं प्रति उपविवेश। तदा सः हस्ते पावमानेन पात्रेण विधिवद् अग्नौ प्रदीप्ते महादेवतायै घृतं जुहोत्। हविष्यावशेषं भुक्त्वा स्वहितकामः, कुशासनस्थः नारायणं समाहितचित्तः ध्यात्वा उपविशत्। शेषरात्रौ एके यामे प्रवृत्ते सः प्रबुद्धः, गृहं शास्त्रवद् अलङ्कर्तुं प्रावर्तत। तत्र सः सूतैः मागधैः बन्दिभिश्च मधुरवचनानि शृण्वन्, प्रातःकाले समाहितचित्तः जपकर्मणि उपाविशत्। सः मधुसूदनं स्तुत्वा प्रणम्य, शुचिवस्त्रधारी ब्राह्मणान् वेदपाठाय नियोजयामास। तेषां स्वस्तिवाचनस्य, वादित्रसहितस्य, गम्भीरमधुरध्वनिः अयोध्यां व्याप्य बभूव। तदा रामस्य वैदेह्या सहितस्य उपवासपरिसमाप्तिं श्रुत्वा अयोध्यावासिनः सर्वे प्रमोदिताः। ततः सर्वे नगरजनाः रामाभिषेकश्रवणात् रजनीक्षये च, नगरं भूषयितुं प्रवृत्ताः। श्वेतमेघशिखराभेषु देवायतनेषु, चत्वरेषु, वीथिषु, देवगृहेषु, उच्छैः शृङ्गेषु च, व्यापारीणां विपणिषु, नानावस्तुसम्पन्नासु, गृहिणां समृद्धसु गृहेषु, सभागृहेषु, अचिह्नितवृक्षेषु च, पताकाः ध्वजाश्च उत्थापिताः। तदा जनाः नाटकगीतवाद्यैः सुखवाक्यं श्रुत्वा हृष्टमनसः बभूवुः। तदा चत्वरेषु गृहेषु च रामाभिषेककथाः जनैः प्रवद्यमानाः आसन्। अपि च बालाः स्वगृहद्वारेषु क्रीडन्तः स्वसमूहेषु केवलं रामाभिषेकमेव समालपन्तः आसन्। राजमार्गः पुष्पार्पणैः अलङ्कृतः, धूपगन्धयुक्तः, रामाभिषेकाय नागरिकैः सज्जीकृतः। तत्र निश्यन्दद्वन्द्वभयात् दीपयुक्तवृक्षाः सर्वेषु पार्श्वमार्गेषु स्थापिता अभवन्। एवं नगरं सम्यग् अलङ्कृत्य, रामस्य युवराजाभिषेककाङ्क्षिणः नगरवासिनः प्रतीक्षां कृतवन्तः। सर्वे जनाः चत्वरेषु सभागृहेषु च समागत्य, तत्रैव समुपविष्टाः, जनपतिं स्तुवन्तः समालपन्। "धन्योऽयं महात्मा राजा इक्ष्वाकुवंशवर्धनः, वृद्धत्वं विज्ञाय रामं राज्ञं करिष्यति। वयं सर्वे भाग्यवन्तः, यः रामः लोकवृत्तविद्, स दीर्घकालं नः रक्षिता भविष्यति। रामः दर्परहितः, विद्वान्, धर्मात्मा, भ्रातृषु स्नेही, अस्मासु च तद्वत् स्नेहं वहति। चिरं धर्मिष्ठो दोषरहितो दशरथो राजा जीवतु, यस्य प्रसादात् रामाभिषेकं द्रक्ष्यामः।" इति तेषु जनसमूहं संवादमानेषु, अन्ये दिशः सर्वतः श्रुत्वा ग्रामात् आगम्य, रामाभिषेकदर्शनाय नगरं पूरयामासुः। एवं, रामस्याभिषेकोत्सवकाले अयोध्यायां प्रमोदसमृद्धा जनता, शोभायामास।