ततः रामेण यथायोग्यं सत्कृतः राजपुरोहितः ककुत्स्थं अनुमाप्य रामगृहात् निर्गतः। तत्र प्रियसखिभिः सह सुखवाक्यैः उपविष्टः रामः तान् सत्कृत्य, तेषां सर्वेषां अनुमत्य गृहं प्रविष्टः। तस्मिन्नेव काले रामस्य गृहः प्रमुदितैः नरनारीभिः पूर्णः, कमलैः विकसद्भिः सरोवरः मदोत्कटपक्षिभिः समाकीर्णः इव शोभितम्। तस्मात् रामस्य राजोपमात् निवासात् वसिष्ठः निर्गम्य, जनसमूहैः आकीर्णां मार्गं ददर्श। सर्वत्र अयोध्यायां राजमार्गाः उत्सुकजनसमूहैः सर्वतोविधि गाढम् आकीर्णाः। तस्मिन्नेव काले राजमार्गे जनसमूहस्य हर्षतरङ्गैः पूर्णः शब्दः समुद्रनिनादः इव अभवत्। तदा अयोध्या, स्वच्छीकृतसिक्तपथैः, वनमालाभिः, उच्चध्वजैः च शोभिता, दिव्यरूपेण विराजति स्म। तदा अयोध्यायाः जनाः, स्त्रीबालसमूहैः आकीर्णाः, रामाभिषेकस्य तृष्णया सूर्योदयनिमेषम् इव प्रतीक्षन्ते स्म। तेषां जनानां, उत्सवाय सुसज्जितानां, हर्षपूर्णानां, अयोध्यायाः महान् उत्सवः द्रष्टुम् उत्सुकता अभवत्। एवं राजपुरोहितः जनसमूहम् अतिक्रम्य राजमार्गे शनैः राजप्रासादं प्रति प्रस्थितः, जनसमूहं विवृण्वन् इव। स श्वेतमेघशिखरसदृशं प्रासादम् आरोह्य, इन्द्रस्य बृहस्पतिः इव, राजानम् उपसंगम्य। तस्य आगमनं दृष्ट्वा राजा सिंहासनात् उत्थाय, मतं पृच्छ्य, सर्वं कृतं इति तं सूचितवान्। तदा सभ्याः, तस्य तुल्याः, समविष्टाः, पुरोहितं सम्मान्य, आसनात् उत्थाय। गुरुणा अनुमतः राजा, जनसमूहं परित्यज्य, गह्वरगिरिगुहाम् प्रविशन् सिंहः इव, अन्तःपुरम् प्रविष्टः। तत् प्रासादम्, स्त्रीभिः दिव्यवस्त्राभरणैः विभूषितम्, इन्द्रस्य भवनम् इव, राजा प्रविश्य, तारागणयुतं व्योमं प्रविशन् चन्द्रः इव, शोभमानः अभवत्। श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे अयोध्याकाण्डे षष्ठः सर्गः श्राव्यः। यदा राजपुरोहितः निर्गतः, तदा रामः स्नातः, संयतचित्तः, विशालाक्ष्या भार्यया सह, नारायणं प्रति अगच्छत्। ततः यथाक्रिया पात्रं समर्प्य, तेन महादेवाय होमकुण्डे स्रुवेण घृतं समर्पितम्। अवशिष्टं हविः भुक्त्वा, स्वहितकामः, कुशासनमुपविष्टः, नारायणं ध्यानम् अकरोत्। रात्रेः एकः यामः शेषः सति, रामः जागरितः, गृहं यथाविधि अलंकारयामास। तत्र, सूक्ष्मवाक्यैः गायकैः, वंशकारैः, स्तुतिकारैः च रमणीयं श्रुत्वा, प्रातः पूजायां उपविष्टः, मन्त्रजपेन एकचित्तः। तेन मधुसूदनं स्तुत्वा, शुद्धवस्त्रधारी, ब्राह्मणैः वेदपाठं कारयामास। ततः शुभा, गंभीरः, मधुरः च वेदध्वनिः, वाद्यनिनादेन सह, अयोध्यां पूरयामास। राघवः सीतया सह उपवासं समाप्तवान् इति श्रुत्वा, अयोध्यावासीः प्रमुदिताः। ततः नगरवासीः, रामाभिषेकं श्रुत्वा, रात्रिः समाप्ता इति दृष्ट्वा, नगरम् अलंकारयामासुः। श्वेतमेघशिखरसदृशेषु देवालयेषु, चौर्येषु, मार्गेषु, देवस्थानेषु, उपर्येषु च। व्यापारीणां विपुलवस्त्रयुतानि दुकानानि, गृहस्थानां समृद्धानि गृहाणि च शोभमानि। सभागृहेषु, निर्चिह्नवृक्षेषु च, पताकाः, ध्वजाः च उत्तोलिताः। ततः जनाः, नटगायकनर्तकसमूहात्, हर्षजनकं मधुरं वचनं श्रुत्वा। नगरचौर्येषु, गृहेषु च, जनाः रामाभिषेकं समये समीपस्थे, परस्परं चर्चा अकरोत्। बालकाः अपि, गृहद्वारेषु क्रीडन्तः, केवलं रामाभिषेकं संवादयन्ति स्म। राजमार्गः, पुष्पार्पणैः, धूपगन्धैः च, रामाभिषेकाय सज्जीकृतः। रात्रौ तमः निवारणाय, सर्वेषु पार्श्वमार्गेषु दीपयुक्तवृक्षाः स्थापिताः। एवं नगरं सज्जीकृत्य, निवासीः रामस्य युवराज्याभिषेकस्य आकांक्षया प्रतीक्षन्तः। सर्वे चौर्येषु, सभागृहेषु च, समूहशः मिलित्वा, जनपतिं स्तुवन्तः। अहो, महात्मा राजा, इक्ष्वाकुवंशस्य हर्षः, वृद्धत्वं ज्ञात्वा, रामं अभिषिक्तुं इच्छति। वयं सर्वे भाग्यवन्तः, यः रामः लोकानुगतिः दृष्ट्वा, दीर्घकालं नः राजा रक्षिता भविष्यति। राघवः, निरहंकारः, विद्वान्, धर्मात्मा, भ्रातृभक्तः, जनानां प्रति तेषां इव स्नेहितः। दीर्घायुष्मान् दोषरहितः धर्मनिष्ठः दशरथराजा जीवेत्, यस्य प्रसादेन वयं रामाभिषेकं द्रक्ष्यामः। एवं नगरवासीभिः संवादे जाते, अन्ये अपि, सर्वतः वार्तां श्रुत्वा, ग्रामात् नगरं प्रति आगच्छन्ति स्म।