एवमुक्त्वा, वेदविदां श्रेष्ठः पूज्यः वसिष्ठः राजानं सम्यक् संबोधितवान्, ततो रामस्य निवासं स्वयमेव जगाम। वीर्यवान्, प्राज्ञः, यज्ञवित् रामः नियमव्रतम् आचरिष्यति इति हेतोः, धैर्यसम्पन्नः वसिष्ठः उत्तमं ब्राह्मचक्रम् आरोहत्। तदा रामः, आतुरः, सत्कृत्य, त्वरया स्वगृहात् निर्ययौ, आगतमृषिं संमानयितुम्, यः पूजार्हः आसीत्। शीघ्रं सः प्राज्ञस्य समीपं रथस्य निकटे गतः, हस्तं गृहित्वा स्वयमेव तं रथात् अवतारयामास। तं विनीतं दृष्ट्वा, पुरोहितः सौम्यवचनैः रामं प्रहृष्टः, प्रियप्रियं भाषमाणः, तं तुष्टाव। उवाच च—"राम, तव पिता तव प्रसन्नः अस्ति, त्वं राज्यं प्राप्स्यसि; अद्य त्वं सीतया सह उपवासं कुरु। श्वः तव पिता दशरथः, स्नेहेन, त्वां युवराजे अभिषेक्ष्यति, यथा नहुषः ययातिम्।" इत्युक्त्वा, शुद्धः स्वसंयतः मुनिः, रामं वैदेह्यासहितं विधिवत् उपवासे स्थापयामास। ततः, रामेण सम्यक् सत्कृत्य, राजपुरोहितः काकुत्स्थात् अनुमत्य निवासात् निर्गतः। तत्र रामः, प्रियसखिभिः सह उपविष्टः, मधुरवचनैः तान् सत्कृत्य, तेषां सर्वेषां अनुमत्य, स्वगृहं प्रविवेश। तस्मिन्नेव काले, रामस्य गृहं प्रमुदितनरनार्युपेतं, कमलैः स्फुटितं सरः इव, मदोत्कटद्विजगणैः समाकीर्णमिव, शोभितम् आसीत्। तस्मात् रामनिवासात्, यः राजप्रासादसमः आसीत्, वसिष्ठः निर्गत्य, जनसमूहेन आकुलां मार्गमवलोकयत्। तदा अयोध्यायां राजमार्गाः सर्वतः कुतूहलिनां जनसमूहैः सघनिताः आसन्। तस्मिन्काले, राजमार्गे जनानन्दतरङ्गपूर्णस्य जनसमूहस्य शब्दः सागरगम्भीरः आसीत्। तदा अयोध्या, मार्गाः सिक्तधूलिविमुक्ताः, वनमालाभिः, उच्चध्वजैः च शोभिता, परमशोभाम् अवाप। तदा अयोध्यावासिनः, स्त्रीबालसमाकुलाः, रामाभिषेकस्य कामनया, उदयाचलसूर्यस्य प्रतीक्षां यथा, प्रतीक्षन्ते स्म। जनाः, शोभासम्पन्नाः, प्रमोदिताः, तस्य महोत्सवस्य साक्षात्काराय उत्सुकाः आसन्। एवं, राजपुरोहितः, जनसमूहम् आकृष्य, शनैः राजमार्गेण प्रासादं प्रति प्रस्थितः। श्वेतमेघशिखरप्रतीमं प्रासादमारोह्य, सः राजा समीपं ययौ, बृहस्पतिरिव इन्द्रस्य समीपम्। तं समागतम् आलोक्य, राजा सिंहासनात् उत्थाय, तस्य मतं पृष्ट्वा, सर्वं कृतं इति न्यवेदयत्। तदा, तस्मात् तुल्यः, सभासदः सह उपविष्टाः, पुरोहितं सम्मान्य, स्थानात् उत्थिताः। गुरुणा अनुमतः राजा, जनसमूहं विहाय, गुहाशयमिव गिरिं सिंहः, अन्तःपुरं प्रविवेश। तं प्रासादं, यत्र स्त्रियः भूषणवसनाभरणसंपन्नाः, इन्द्रस्य भवनमिव, राजा प्रविश्य, तारागणयुतं व्योम प्रवेशमिव चन्द्रः शोभमानः बभूव। एतस्मिन्नेव काले, श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना कृतायाम् अयोध्याकाण्डे षष्ठः सर्गः श्रोतव्यः। राजपुरोहिते निर्गते, रामः स्नात्वा, संयतचित्तः, विशाललोचना भार्यया सह, नारायणं प्रतिपेदे। तदा, अञ्जलिना आज्यपात्रं गृहित्वा, विधिवत्, महात्मन्यग्नौ हविः नारायणाय जुहाव। हविष्यवशिष्टं भुक्त्वा, स्वकल्याणकामः, कुशासन उपविष्टः, नारायणं ध्यायन् आसीत्। निशायाः एक एव यामः शेषः सन्, सः प्रबुद्धः, गृहं सम्यक् शास्त्रविधिना अलङ्कर्तुं प्रावर्तत। तत्र, सूतमागधवन्दिनां मधुरवचनानि शृण्वन्, प्रभाते, समाहितचित्तः, प्रातरनुष्ठानाय उपविशत्। मधुसूदनं स्तुत्वा, शिरसा प्रणम्य, शुक्लवस्त्रधारी, ब्राह्मणान् वेदपाठाय प्रावर्तयत्। तदा, तेषां पावनः गम्भीरः मधुरः शब्दः, वाद्यनिनादसंयुक्तः, अयोध्यां व्याप्तवान्। राघवः वैदेह्या सह उपवासं समाप्तवान् इति श्रुत्वा, सर्वे अयोध्यावासी जनाः प्रमोदिताः। ततः, सर्वे नगरवासिनः, रामाभिषेकश्रवणेन, रात्रौ समाप्तायां, नगरं शोभायै समारभन्त। यत्र यत्र श्वेतमेघशिखरप्रतिमानि देवायतनानि, चत्वरासु, मार्गेषु, देवगृहेषु, प्रासादेषु च, तत्र तत्र। वणिजां विपणिषु, नानावस्त्रसमृद्धासु, गृहिणां धनाढ्येषु गृहेषु च। सर्वेषु सभागृहेषु, चिह्नहीनवृक्षेषु च, ध्वजाः उच्चैः पताकाश्च विदृश्यन्ते स्म। तदा, जनाः, नटनर्तकगायकसमूहैः, मनःकर्णसुखानि वचनानि शृण्वन्तः, हृष्टाः आसन्। जनाः, चत्वरेषु, गृहेषु च, रामाभिषेककथां कुर्वन्तः, अभिषेकसमये समीपे सति। बालाः अपि, स्वगृहद्वारेषु क्रीडन्तः, केवलं रामाभिषेक एव परस्परं कथयन्ति स्म। राजमार्गः, पुष्पसमर्पणैः विभूषितः, धूपगन्धयुक्तः, रामाभिषेकाय नगरवासिभिः सम्यक् सज्जीकृतः आसीत्।