राजा दशरथः, रामस्य श्वः अभिषेकं सम्यक् उपदिश्य, मुख्यं पुरोहितं वसिष्ठं आह्वयन्, तं इदं उवाच – “गच्छ, काकुत्स्थवंशसम्भूत, तपोधन, तस्य राज्यलाभाय शुभाय च, रामः स्वपत्नी सहितः अद्य उपवासं कुर्यात्।” वसिष्ठः वेदविदां श्रेष्ठः, “एवं भवतु” इत्युक्त्वा, राजानं अभ्यनुज्ञाय, स्वयम् रामगृहं अगच्छत्। तत्र, वीरं, प्राज्ञं, यज्ञविधिं जानन्तं रामं उपवासाय नियोजयितुं, धृतिमान् वसिष्ठः उत्तमं ब्राह्मणरथं आरुरोह। रामः, उत्सुकः, श्रद्धया शीघ्रं गृहात् निर्गत्य, आगतम् ऋषिं सत्कार्य, तस्य रथस्य समीपं गतः, तं हस्तेन गृहीत्वा, स्वयं रथात् अवतारयन्। तस्य विनयं दृष्ट्वा, पुरोहितः रामं प्रियं वचनं उवाच, तं हर्षयन् – “राम, तव पिता तव प्रसन्नः, त्वं राज्यं प्राप्स्यसि; अद्य सीता सहितः उपवासं कुर्यात्। श्वः तव पिता दशरथः, स्नेहात्, तव अभिषेकं करिष्यति, यथा नहुषः ययातये अभिषेकं कृतवान्।” एवं उक्त्वा, शुद्धः, संयतात्मा वसिष्ठः, रामं वैदेह्या सहितं, यथाविधि उपवासं करयामास। ततः, रामेण सम्यक् सत्कृतः, राजपुरोहितः काकुत्स्थं अनुज्ञाय, रामगृहात् निर्गच्छत्। तत्र, रामः, प्रियसखिभिः सह सुखवाक्यं भाषमाणैः, तान् सत्कृत्य, तेषां सर्वेषां अनुज्ञां गृहीत्वा, स्वगृहं प्रविवेश। तस्मिन् काले, रामस्य गृहः, हृष्टैः नरैः स्त्रीभिः च पूर्णः, कमलैः विकसितैः सरः इव, मदोत्कटैः पक्षिभिः आक्रान्तः इव, शोभितः। तस्मात् रामस्य राजोपमात् गृहात्, वसिष्ठः निर्गत्य, मार्गं जनसमूहेन आकीर्णं अपश्यत्। अयोध्यायां राजमार्गाः सर्वतः जिज्ञासुजनसमूहैः घनं आकीर्णाः आसन्। तस्मिन् काले, जनसमूहस्य निनादः, हर्षतरंगैः पूर्णः, समुद्रगर्जनमिव आसीत्। अयोध्या तदा, सिक्तस्वच्छमार्गा, वनमालाभिः, उच्चध्वजैः च शोभिता, दिव्यं रूपं धारयति स्म। तदा, अयोध्याजनाः, स्त्रीबालसमूहैः आकीर्णाः, रामस्य अभिषेकमिव, सूर्योदयमिव, आकाङ्क्षन्ति स्म। जनाः, उत्सवाय अलङ्कृताः, हृष्टाः, अयोध्यायाः महोत्सवदर्शनाय उत्सुकाः आसन्। एवं, राजपुरोहितः, जनसमूहं विच्छिद्य, राजमार्गे शनैः प्रासादं प्रति अगच्छत्। श्वेतमेघशिखरं इव प्रासादं आरोह्य, सः इन्द्रं प्रति बृहस्पतिरिव, राजानं उपगच्छत्। तं आगतम् दृष्ट्वा, राजा सिंहासनात् उत्थाय, तस्य मतं पृच्छ्य, सर्वं कृतं इति तं सूचितवान्। तस्य तुल्यः, सभासदः, तत्र उपविष्टाः, पुरोहितं सम्मान्य, स्थानात् उत्थिताः। गुरुणा अनुज्ञातः, राजा, जनसमूहं विहाय, पर्वतगुहाम् प्रविशन् सिंहः इव, अन्तःपुरं प्रविवेश। ततः, दिव्यवस्त्राभरणैः अलङ्कृताः, स्त्रीसमूहैः आकीर्णं, इन्द्रस्य भवनमिव, तं प्रासादं राजा प्रविष्टः, शशाङ्कः तारागणयुक्तं नभः प्रविशन् इव शोभमानः। ततः, वसिष्ठस्य गमनानन्तरं, रामः, स्नातः, संयतचित्तः, विशालाक्ष्या पत्न्या सह, नारायणं उपगच्छत्। तत्र, हविष्पात्रं हस्ते धृत्वा, यथाविधि, महादेवाय घृतं ज्वलति अग्नौ आहुतं दत्तवान्। शेषं हविः भुक्त्वा, स्वस्य शुभाय, कुशासनं उपविष्टः, नारायणं ध्यायन् आसीत्। रात्रे एकपहर्यवशेषे, रामः जागरितः, गृहं यथाविधि अलङ्कृतं कर्तुं आज्ञापयत्। तत्र, सूतैः, मागधैः, बन्दिभिः च मधुरवचनैः श्रूयमानः, सः प्रातः पूजायां, मनः संयम्य, स्तोत्राणि जपन् उपविष्टः। मधुसूदनं स्तुत्वा, शिरः नतवान्, शुक्लवस्त्रधारी, ब्राह्मणान् वेदपाठाय नियोजयत्। ततः, तेषां वेदपाठस्य शुभः, गंभीरः, मधुरः, वाद्यनिनादयुक्तः शब्दः, अयोध्यां व्याप्य गतः। रामः वैदेह्या सह उपवासं समाप्तम् इति श्रुत्वा, अयोध्यावासी जनाः हृष्टाः अभवन्। ततः, रामस्य अभिषेकश्रुत्वा, रात्रिः समाप्ता इति दृष्ट्वा, नगरं अलङ्कर्तुं प्रवृत्ताः। श्वेतमेघशिखरप्रतीमानि देवालयानि, चौर्यस्थानानि, मार्गाः, देवस्थानानि, गृहेषु च, व्यापारीणां बहुधनयुक्तानि, गृहस्थानां समृद्धानि, सभागृहाणि, निर्चिह्नवृक्षेषु च, ध्वजाः पताकाः च उन्नताः आसन्। तदा, नटसमूहैः, नर्तकैः, गीतकारैः च, मनः कान्तं वचनं श्रुत्वा जनाः हृष्टाः। जनाः, रामस्य अभिषेकविषये, चौर्यस्थानेषु, गृहेषु च, परस्परं संवादं कुर्वन्तः, अभिषेकसमयस्य समीप्यं अनुभवन्। एवं, अयोध्यायाः नगरे, रामस्य अभिषेकाय, सर्वे जनाः हर्षपूर्णाः, उत्सवाय सन्नद्धाः, नगरं शोभयन्तः, रामं च पूजयन्तः, दिव्यं उत्सवमिव अनुभवन्तः आसन्।