ततः दाशरथः रामं प्रोत्साह्य पुष्ये अभिषेकाय यत्नं कर्तुम् इच्छन् तं शत्रुनाशनम् उद्यतं चक्रे। स्वचित्तेन सुदृढं प्रेरितः, श्वः तव राजकुमाराभिषेकः भविष्यति इति निश्चयम् उक्तवान्। अद्य आरभ्य, तव पत्न्या सहितः संयमेन रात्रिं कर्तव्यं, कुशशय्यायां शयनं विधेयम्—इति आदेशः कृतः। तव मित्राणि सर्वतः जाग्रतः रक्षां करिष्यन्ति, यतः एतादृशेषु कार्येषु बहुविघ्नाः दृश्यन्ते। भरतः नगरात् दूरस्थः अस्ति, तस्मात् तव अभिषेकस्य समयः प्राप्तः इति मम मतम्। भरतः तु धर्मशीलः, ज्येष्ठं पूजयति, धर्मात्मा, दयालु, जितेन्द्रियः च। तथापि, अहं मनुष्याणां चित्तानि चपलानि इति मन्ये; किन्तु धर्मनिष्ठेषु सत्सु, तेषां कर्माणि दीप्तिमन्ति भवन्ति, हे राघव। इत्येवमुक्तः, अभिषेकाय अनुमोदितः रामः पितरं प्रणम्य स्वगृहं प्रतस्थे। स्वगृहं प्रविश्य, यथा राज्ञा अभिषेकाय आदेशः कृतः, ततः सः तत्क्षणं बहिः निर्गत्य मातुः अन्तःपुरं प्रति जगाम। तत्र सः ताम् मातरं दीनां, उत्तमवस्त्रधारिणीं, मौनवतीं, देवगृहस्थां, श्रीसंपदर्थं प्रार्थयन्तीं ददर्श। सुमित्रा लक्ष्मणः च तत्र पूर्वमेव आगतौ, सीता अपि, रामाभिषेकस्य आनंदवार्तां श्रुत्वा, आनीता। तस्मिन्नेव काले कौसल्या तत्र स्थित्वा, नेत्राणि निमील्य, सुमित्रया, सीतया, लक्ष्मणेन च परिवृता। पुत्रस्य पुष्ये अभिषेकवार्तां श्रुत्वा, सः श्वासं संयम्य, जनार्दनं ध्यायन्ती। तदा, तस्याः व्रतं अनुष्ठायमानायाः समीपे रामः आगत्य, प्रणम्य, हर्षवर्धनं वचनं अब्रवीत्। "माते, पितरः मां जनरक्षायां नियुक्तवान्; श्वः पितुः आज्ञया अभिषेकः भविष्यति। सीता अपि अद्य रात्रिं मया सह उपवासं करोतु; आचार्यैः एवं उपदिष्टम्, पितुः वचनात्। यद्यद् शुभं कर्म अभिषेकाय योग्यं, तत् अद्य मम तथा वैदेह्याः अपि कृपया व्यवस्थितम्।" एतत् श्रुत्वा, कौसल्या, या दीर्घकालस्य अभिलषितं फलं समाप्नोति, हर्षाश्रुवाक्यैः रामं प्रत्युवाच—"राम, दीर्घायुर्भव; तव शत्रवः नष्टाः। त्वं श्रीयुक्तः कुलस्य, सुमित्रायाः अपि आनंदं दास्यसि। पुत्र, शुभे नक्षत्रे जातः असि; तव गुणैः पितरं दाशरथं तुष्टवान्। मम धैर्यं व्यर्थं न अभवत्, हे कमलनयन, इक्ष्वाकुवंशस्य राज्यश्रीः अद्य तव उपरि स्थास्यति।" एवं मातरं संबोधित्वा, रामः भ्रातरं लक्ष्मणं, यः अञ्जलिं कृत्वा विनीतः उपविष्टः, समीक्ष्य, स्मितं कृत्वा उवाच—"लक्ष्मण, मया सह भूमिं पालय; राज्यश्रीः तव समीपं आगता, त्वं मम द्वितीयात्मा इति मन्ये। सौमित्रे, राज्यस्य सुखफलानि उपभुज; मम जीवितं राज्यं च तव कृते इच्छामि।" एवमुक्त्वा, मातृभ्यः प्रणम्य, सीतायाः अनुज्ञां गृहीत्वा, स्वगृहं प्रतस्थे। ततः, रामस्य श्वः अभिषेकविषये आज्ञां दत्वा, राजा वसिष्ठं पुरोहितं आह्वय्य इदं उवाच—"गच्छ, ककुत्स्थवंशज, तं रामं पत्नीया सह अद्य उपवासं कर्तुं योजय, हे तपस्विन्, शुभाय राज्यलाभाय च।" "एवं भवतु" इति वेदविदां श्रेष्ठः, पूज्यः वसिष्ठः, राज्ञः वचनं श्रुत्वा, रामस्य गृहं स्वयम् अगच्छत्। तं वीरं, बुद्धिमन्तं, विधिवेदिनं रामं उपवासाय नियोजयितुं, दृढव्रतः वसिष्ठः उत्तमं ब्राह्मणरत्नं रथं आरुह्य जगाम। रामः तु उत्सुकः, श्रद्धया शीघ्रं स्वगृहात् निर्गत्य, आगतम् ऋषिं पूजितुम् उद्यतः। शीघ्रं गत्वा, रथसमीपे सञ्ज्ञाय, हस्तेन तं ऋषिं रथात् अवतरयामास। तस्य विनीतत्वं दृष्ट्वा, पुरोहितः स्नेहपूर्णं वचनं रामं प्रति उवाच, तं प्रियं प्रियवाचैः हर्षयन्—"राम, तव पिता तव तुष्टः; त्वं राज्यं प्राप्स्यसि। अद्य सीतया सह उपवासं कुरु। श्वः तव पिता दाशरथः स्नेहात् तव अभिषेकं करिष्यति, यथा नहुषः ययातिं अभिषेकं अकरोत्।" एवं उक्त्वा, शुद्धः, संयतात्मा पुरोहितः, रामं वैदेह्या सहितं विधिवत् उपवासाय नियुक्तवान्। ततः, रामेण विधिवत् पूजितः, राजपुरोहितः ककुत्स्थात् अनुज्ञां गृहीत्वा रामगृहात् निर्गतः। तत्र, रामः प्रियसखिभिः सहितः, मधुरवाचः श्रावयन्, तान् पूज्य, सर्वेभ्यः अनुज्ञां दत्त्वा, गृहं प्रविष्टः। तस्मिन्नेव काले, रामस्य गृहः उत्साहितजनैः पूर्णः, स्त्रीपुरुषैः हर्षपूर्णैः यथा पद्मिनी पक्षिसंघैः समाकीर्णा। तस्मात् रामस्य राजगृहसदृशात् निवासात् वसिष्ठः निर्गत्य, मार्गं जनसमूहैः पूर्णं ददर्श। सर्वत्र अयोध्यायां, राजमार्गाः जिज्ञासुजनसमूहैः सर्वतः गाढं समाकीर्णाः आसन्।