ते त्वरया कौसल्यायाः समीपं गत्वा तस्यै शीघ्रं निवेदयामासुः। ततः सा धर्मज्ञा स्त्री सुवर्णं गाः विविधरत्नानि च वितरति स्म। कौसल्या, श्रेष्ठा स्त्रीणां, प्रियजनान् तान् दत्त्वा, राजानमभिवाद्य, राघवः रथं समारुह्य स्वं शोभनं गृहं प्रति प्रस्थितः, जनसमूहैः पूजितः। नागराः अपि, राजस्य वचनं श्रुत्वा, महत् लाभमिव हृष्टाः, राजानं अभ्यनुज्ञाय स्वगृहाणि प्रत्यगच्छन्, प्रमोदेन देवताः पूजयामासुः। ततः चतुर्थं सर्गं शृणु। जनाः निर्गत्य, राजा पुनः मन्त्रिभिः सह विचारयामास। निर्णयं कृत्वा, स धृतिमान् राजा उक्तवान्—“श्वः शुभः पुष्यः दिवसः; श्वः मम पुत्रः रामः, पद्माक्षः, युवराज्ये अभिषिक्तः भविष्यति।” तदनन्तरं, राजा दशरथः अन्तःपुरं प्रविश्य, सारथिं आहूय, आदिशत्—“रामं पुनः आनय।” द्वारपालाः रामं पुनः आहूयमिति सूचितवन्तः; तच्छ्रुत्वा रामः चिन्तितः अभवत्। शीघ्रं प्रविश्य, रामः उक्तवान्—“आगमनस्य कारणं सम्पूर्णं वद।” सारथिः प्रत्युवाच—“राजा त्वां द्रष्टुम् इच्छति; तच्छ्रुत्वा यथा इच्छसि तथा गन्तुम्।” सारथेः वचनं श्रुत्वा, रामः शीघ्रं राजप्रासादं गत्वा, राजानं द्रष्टुं प्रविष्टः। रामस्य आगमनं श्रुत्वा, राजा दशरथः, स्नेहपूर्वकं वक्तुम् इच्छन्, तम् अन्तःकक्षे आनयामास। रामः पितुः प्रासादं प्रविश्य, दूरात् पितरं दृष्ट्वा, अञ्जलिं कृत्वा प्रणामं अकरोत्। राजा तम् उत्थाप्य, आलिङ्ग्य, आसनं दत्त्वा, पुनः रामं सम्बोधितवान्। उवाच—“राम, अहं वृद्धः, दीर्घायुष्मान्, यथेष्टं सुखानि अनुभूतवान्; शतयज्ञान् यथाभिलषितं दत्तवान्। अद्य त्वं मम अतुल्यः प्रियः पुत्रः, यथेष्टं जातः; दत्तवान्, शास्त्रं अधीतवान्, यथाभिलषितं प्राप्तवान्। वीर, सुखं अपि अनुभूतवान्; देवर्षिपितृब्राह्मणस्वात्मनः ऋणात् विमुक्तः। त्वदर्थं अभिषेकं विना अन्यत् कर्तव्यं नास्ति; अतः यद् अहं वदामि, तत् त्वया कर्तव्यम्। अद्य सर्वे जनाः त्वाम् राजा इच्छन्ति; अतः पुत्र, त्वं युवराज्ये अभिषिक्तः भविष्यसि। अपि च, अद्य अहं राम, अशुभं स्वप्नं पश्यामि; अग्निवर्णाः उल्काः गर्जनया पतन्ति। ज्योतिषज्ञाः वदन्ति—मम नक्षत्रं क्रूरग्रहैः सूर्येण, मङ्गलेन, राहुणा पीडितम्। यदा एतादृशाः लक्षणानि दृश्यन्ते, राजा मृत्युम् आप्नोति, महतीं आपदं प्राप्नोति। तस्मात् राघव, मम चित्तं मोहं न गच्छेत्, तव अभिषेकः शीघ्रं भूयात्; जीविनां चित्तानि चञ्चलानि हि। अद्य चन्द्रः पूर्वाषाढां गत्वा, पुष्यं प्रति स्थितः; श्वः पुष्यसंयोगं निश्चित्य ज्योतिषज्ञाः सूचयिष्यन्ति। अतः पुष्ये अभिषिक्तः भव; मम चित्तं त्वाम् अभिषेचनाय प्रेरयति। श्वः त्वं युवराज्ये अभिषिक्तः भविष्यसि, शत्रुनां तापयिता। अद्य आरभ्य, त्वं रात्रिं संयमेन पत्नीया सह, कुशशय्यायाम् शयनं कुरु। तव मित्राणि जाग्रद्भिः सर्वतः रक्षां कुर्वन्तु; युक्त्याः कार्यस्य विघ्नाः बहवः भवन्ति। भरतः नगरात् दूरस्थः; अभिषेकस्य समयः प्राप्तः मम मतिः। भरतः तव भ्राता धर्मनिष्ठः; ज्येष्ठं पूजयति, धर्मात्मा, दयालु, जितेन्द्रियः। तथापि, मनुष्याणां चित्तानि चञ्चलानि इति मे विश्वासः; किन्तु धर्मिष्ठेषु स्थिरधर्मेषु कर्माणि शोभन्ति, राघव। एवं उक्त्वा, अभिषेकाय अनुगृहीतः, रामः पितरं प्रणम्य स्वगृहं प्रति प्रस्थितः। स्वगृहं प्रविश्य, राजाज्ञया अभिषेकाय, ततः शीघ्रं बहिः निर्गत्य मातुः अन्तःपुरं प्रति प्रस्थितः। तत्र रामः मातरं ददर्श, विनीतां, शुभवस्त्रधारिणीं, मौनां, देवगृहस्थां, श्रेयः प्रार्थयन्तीं। सुमित्रा लक्ष्मणः च तत्र पूर्वमेव आगतौ; सीता अपि, रामस्य अभिषेकस्य हर्षवृत्तं श्रुत्वा, तत्र आनīta। तस्मिन् काले, कौसल्या, नेत्राणि निमील्य, सुमित्रा-सीता-लक्ष्मणैः परिवृता, स्थितवती। पुत्रस्य पुष्ये अभिषेकं श्रुत्वा, सापि श्वासं संयम्य, जनार्दनं ध्यायन्ती। तदा, तस्याः अनुष्ठानं कुर्वत्याः, रामः समीपं आगत्य, प्रणम्य, हर्षयन् इदं वचनं उवाच—“माता, पिता मां जनरक्षणाय नियुक्तवान्; श्वः तस्य आज्ञया अभिषिक्तः भविष्यामि। सीता अपि मया सह अद्य रात्रिं उपवासं कुर्यात्; गुरवः एवम् उपदिशन्ति, पिता अपि उक्तवान्। यानि श्वः अभिषेकाय शुभकर्माणि युक्तानि, तानि अद्य मम वैदेह्याः च कुरु।