सः रामः स्वमात्मानं निर्मले दर्पणे प्रतिबिम्बितमिव भूषितं पश्यन्, सुविश्रिते आसने उपविष्टं पुत्रं प्रति पितामहः सः श्रेष्ठः राजा मधुरं वाक्यम् अवदत्। दशरथः कश्यप इव इन्द्रं रामं प्राह—“त्वं मम मुख्यायाः महिष्या जायमानः सर्वथा योग्यः, योग्यः पुत्रः च। त्वं मम प्रियः पुत्रः राम, गुणैः परमः; स्वैः एव गुणैः एतेषां जनानां हृदयानि जितवान् असि। तस्मात् पुष्ये तारे राज्याभिषेकस्य पदं प्राप्नुहि; स्वभावतः च विकल्पतः च त्वं धर्मिष्ठः दृष्टः। तथापि, धर्मिष्ठोऽपि सन्, स्नेहान्मम हिताय वक्ष्यामि—सदा विनयं धारय, सदा इन्द्रियाणि निगृह्य कुरु। कामक्रोधसमुत्थान् दोषान् परित्यज्य, गूढे अपि प्रकाशे अपि यथोचितं आचरतु। मन्त्रिभ्यः आरभ्य जनान् पर्यन्तं सर्वान् प्रीयस्व; कोशायुधागारयोः महान्ति सञ्चय्य। यः पृथिवीं भक्तजनैः स्नेहयुक्तैः च पालयति, तस्य मित्राणि अमृतलाभे देवाः इव प्रमुद्यन्ते। अतः पुत्र, आत्मानं निगृह्य एवं आचर।" एवं श्रुत्वा, रामभक्ताः तस्य मित्राणि, तस्य प्रियार्थं उत्सुकाः शीघ्रं कौसल्यायै निवेदयामासुः। तदा कौसल्या सुवर्णं गावः नानारत्नानि च ददौ। सा आर्याणां श्रेष्ठा कौसल्या प्रियजनान् तानि दत्त्वा, नृपं प्रणम्य, राघवः रथमारुह्य स्वं शोभनं गृहम् अगच्छत्, जनसमूहैः पूजितः। तस्यां समये, नगरवासिनः नृपवचनं श्रुत्वा महतीं लब्धिं लब्ध्वेव हृष्टाः, नृपं अभिवाद्य स्वगृहाणि गताः, हर्षपूर्णाः देवताः पूजयामासुः। चतुर्थं सर्गं शृणु। जनैः गृहेषु गतेषु, पुनः नृपः मन्त्रिभिः सह मन्त्रयामास; सम्यग् विचिन्त्य, सः धृतिमान् राजा निश्चयं चकार। “श्वः शुभः पुष्यः; श्वः मम पुत्रः, कमलपत्रनयनः रामः, युवराजः अभिषिच्यते”—इति नृपतिः उद्घोषयामास। ततः स्वगृहं प्रविश्य, दशरथः सारथिम् आहूय, “रामं पुनः आनय” इति आज्ञापयत्। द्वारपालाः रामं पुनः आहूतं इति निवेदयामासुः; श्रुत्वा रामः चिन्तायुक्तः अभवत्। शीघ्रं प्रवेश्य, रामः पप्रच्छ—“आगमनस्य कारणं सम्पूर्णं ब्रूहि।” तदा सारथिः तम् अवदत्—“राजा त्वां द्रष्टुम् इच्छति; इदं श्रुत्वा, इच्छसि चेत् गच्छ।” सारथेः वचनं श्रुत्वा, रामः शीघ्रं राजमहालयं पुनः अगच्छत्। रामस्य आगमनं श्रुत्वा, राजा दशरथः सौम्यं वचनं वक्तुम् इच्छन्, तम् अन्तःपुरे प्रवेशयामास। रामः पितुः भवनं प्रविश्य, दूरात् पितरं दृष्ट्वा, अञ्जलिं कृत्वा प्रणनाम। राजा तम् आलिङ्ग्य, उत्थाप्य, आसने उपवेश्य, पुनः वाक्यम् अवदत्—“राम, अहं वृद्धः, दीर्घायुष्मान्, यथाकामं सुखानि उपभुक्तवान्; शतशः यज्ञान् यथेष्टं दत्तानि मया। अद्य त्वं नरश्रेष्ठ, मम अभिलषितः, अनुत्तमः प्रियः पुत्रः; यथेष्टं दत्तं, श्रुतं, प्राप्तं मया। वीर, अहं सुखान्यपि अनुभूतवान्, देवर्षिपितृऋत्विगात्मनां ऋणात् विमुक्तः अस्मि। तव अभिषेकं विना मम किमपि कर्तव्यं नास्ति; तस्मात् यत् अहं वदामि, तत् मम कृते कार्यं त्वया। अद्य सर्वे जनाः त्वां नृपतिं इच्छन्ति; तस्मात् पुत्र, त्वां युवराजं अभिषेक्ष्यामि।" "अद्य राम, अहं अशुभं स्वप्नं पश्यामि; ज्वलन्तः उल्काः गर्जितैः सह पतन्ति। ज्योतिषविदः वदन्ति मम नक्षत्रं क्रूरग्रहैः—रविना, भौमेन, राहुणा च पीड्यते। एतेषु निमेषु, राजा मृत्युं प्राप्नोति, भयानकं च आपदं। अतः राघव, मम चित्तं न भ्रमति यावत्, त्वं अभिषिक्तः भव; प्राणिनां चित्तानि हि चलानि। अद्य चन्द्रः पूर्वाषाढाम् उपगच्छति, श्वः पुष्ययोगं निश्चित्य वदिष्यन्ति ज्योतिषज्ञाः। तस्मात् पुष्ये अभिषिक्तः भव; मम मनः त्वां त्वरयति। श्वः त्वां युवराजं अभिषेक्ष्यामि, रिपूनां दर्पहन्। अद्य प्रभृति, आत्मसंयमेन, भार्यया सह, कुशशय्यायाम् शयितव्यं। मित्राणि च त्वां सर्वतः रक्षिष्यन्ति; ह्यस्य कार्यस्य विघ्नाः बहवः। भरतः नगरात् बहिः अस्ति, तस्मात् अभिषेकस्य समयः प्राप्तः, मम मतिः।" "तव भ्राता भरतः धर्मशीलः, ज्येष्ठं पूजयति, धर्मात्मा, दयालुः, जितेन्द्रियः च। तथापि, मनुष्याणां मनांसि चपलानि इति मे मतिः; धर्मिष्ठेषु तु स्थिरधीयः कर्माणि प्रभान्ति, हे राघव।" इति उक्त्वा, श्वः अभिषेकसम्भवस्य अनुमतिं दत्त्वा, रामः पितरं प्रणम्य स्वगृहं प्रतस्थे।