राजा दशरथः, पुरोहितयोः सन्निधौ, समक्षं स्थितान् विनीतान् जनान् आज्ञापयत् — सुवर्णं रत्नानि च, विविधान् उपहारान्, औषधिसम्पदं च सर्वम् आनयन्तु। श्वेतमाल्यानि, लाजान्, मधु च घृतं पृथक् पृथक्, नूतनवस्त्राणि, रथं, शस्त्रसमूहं च सर्वम् उपस्थापयन्तु। चातुर्विधं सैन्यं सज्जीकर्तव्यम्, शुभलक्षणयुक्तं गजं, चामरद्वयं, श्वेतच्छत्रं, पताकां च सम्यक् स्थापयन्तु। शतं सुवर्णकलशानाम्, सुवर्णशृङ्गयुक्तं वृषभम्, पूर्णं व्याघ्रचर्म च, सर्वं यद् यद् काम्यं तद् सर्वम् उपकल्पयन्तु; प्रभाते राजाग्निकक्षे सर्वम् उपस्थापयन्तु। अन्तःपुरद्वाराणि नगरद्वाराणि च चन्दनमाल्यैः सुगन्धधूपैः च पूजितानि स्युः। उत्तमं हितं च भोजनं, दधि-दुग्धोपयुक्तं, लक्षशः ब्राह्मणेभ्यः यथेष्टं वितरन्तु। ब्राह्मणश्रेष्ठान् पूज्य, घृतं दधि लाजाः, दानानि च प्रातःकाले दत्तव्यानि। सूर्यस्योदयात् शुभकार्याणि आरभ्यन्ताम्; ब्राह्मणान् आमन्त्र्य, तेषाम् आसनानि च स्थापयन्तु। पताकाः स्थाप्यन्तु, राजमार्गः सिक्तः स्याद्, द्वारपालाः गणिकाः च भूषिताः स्युः। अन्नदानदायकाः राजप्रासादस्य द्वितीयकक्षे, देवालयेषु च स्थिताः स्युः। माल्यधारिणः पृथक् स्थाप्यन्तु; दीर्घधारिणः, चर्मपट्टधारिणः, सशस्त्राः, शोभायुक्तवस्त्रधारिणः स्युः। पराक्रमी जनाः राजसभाम् प्रविशन्तु; एवं पुरोहितौ सर्वं व्यवस्थितवान्। यथाज्ञं सर्वं कृत्वा, तौ राज्ञे निवेद्य, जगतः प्रभुं उपसंमूत्य, "सर्वं सम्पन्नम्" इति उक्तवन्तौ। राजा तयोः कार्यसिद्ध्याय हर्षितः सन्तुष्टः, सुमन्त्रं प्रति वदति— "त्वं शीघ्रं रामं आत्मनिग्रहवान् आनय" इति। सुमन्त्रः राजाज्ञया तं रथेन आनयत्, श्रेष्ठः सारथिः सन्। ततः राघवः रथस्थः, दशरथं ददर्श। पूर्वदिग्भ्यः, उत्तरदिग्भ्यः, पश्चिमदिग्भ्यः, दक्षिणदिग्भ्यः, बाह्यदेशीयाः, आर्याः, वनगिरिवासिनः च, सर्वे तं इन्द्रवत् उपतिष्ठन्ति; तेषु मध्ये स राजा इन्द्रः इव मरुत्सु शोभते। राजमहाप्रासादस्य शिलातले स्थितः दशरथः, रामं समीपं गच्छन्तम् ददर्श — यो वीर्येण प्रसिद्धः, गन्धर्वराजसदृशः। दीर्घबाहुः, महाबलः, गजराजगमनः, चन्द्रकान्तमुखः, रमणीयः रामः दृष्ट्वा सर्वान् जनान् हर्षितवान्। रूपेण, कुलीनत्वेन, गुणैः, सर्वेषां चक्षुषां हृदयस्य च आकर्षणं कृत्वा, जनान् तप्तभूमिं वर्षा इव हर्षयति। समीपं आगच्छन्तं रामं राजा निरन्तरं निरीक्ष्य तृप्तिं न प्राप्नोति; तदा सुमन्त्रः राघवम् उत्तमात् रथात् उतारयत्। अञ्जलिं कृत्वा सुमन्त्रः रामस्य पृष्ठतः अनुवर्तते; रघुवंशस्य हर्षः कैलासशिखरं इव राजप्रासादं प्रति शोभायुक्तः गच्छति। राघवः शीघ्रं प्रासादं आरुह्य, राजानं समीपं गच्छन्, अञ्जलिं कृत्वा प्रणम्य तिष्ठति। नाम्ना स्वं निवेद्य, पितुः पादयोः प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा तिष्ठन्तं रामं राजा दृष्ट्वा, प्रियं पुत्रं समीपं आनीय, अञ्जलिं गृहीत्वा, रत्नसुवर्णमण्डितं उत्तमं आसनं दत्तवान्। राजा तं शोभनं उत्तमं आसनं रामाय दर्शयत्; राघवः तस्मिन् आसने स्थित्वा दीप्तिमान् अभवत्। स्वेन तेजसा मेरुशिखरे उदयन्तं सूर्यं इव, तं सभां प्रकाशयति; शरद्व्योममिव चन्द्रेण ताराग्रहैः शुद्धं, तथा सभा शोभाम् अवाप। प्रियं पुत्रं दृष्ट्वा राजा तुष्टः अभवत्। आत्मानं निर्मलदर्पणप्रतिबिम्बवत् शोभायुक्तं ददर्श; तदा श्रेष्ठपिता सुप्रतिष्ठितं पुत्रं प्रति वदति। राजा रामं प्रति कश्यपः इन्द्रं इव इदं वचनम् अवदत् — "त्वं मम मुख्यायाः पत्नीः जातः, सर्वथा योग्यः, योग्यपुत्रः च।" "त्वं मम प्रियः पुत्रः रामः, गुणेषु श्रेष्ठः; स्वगुणैः जनान् हृदयेषु स्थानं प्राप्तवान्।" "तस्मात् पुष्ये तारे राज्याभिषेकम् प्राप्तुम् अर्हसि; स्वभावेन च इच्छया च गुणवान् असि।" "यद्यपि गुणवान् असि, स्नेहात् हिताय वदामि — सदैव विनयम् आस्थाय, इन्द्रियाणि निगृह्य वर्तस्व।" "कामक्रोधजन्यं दोषं त्यज; गुप्ते, प्रकटे च, यथोचितं आचरणं कुरु।" "मन्त्रिणः आरभ्य सर्वान् जनान् जित्वा, कोशपुरुषाणि च संचित्य स्थापय।" "यः पृथिवीं भक्तजनैः स्नेहयुक्तैः पालयति, तस्य मित्राणि अमृतप्राप्ते देवाः इव हर्षं यान्ति।" "तस्मात् आत्मनिग्रहं कृत्वा यथोचितं आचर।" एवं राजा यद् उक्तवान्, तद् रामभक्ताः मित्राणि, तस्य प्रियाय कार्याय शीघ्रं कौशल्यां निवेद्य, सा कौशल्या सुवर्णं, गाः, विविधरत्नानि च वितरति।