सर्वलोकान् अपि भोक्तुं समर्थः स रामः, किं पुनर् एतां पृथिवीं? न तस्य कोपः न च प्रसादः कदापि व्यर्थः भवति। यः यथार्हं दण्डनीयम्, तं एव स यथाविधि नयति, निर्दोषेषु कदापि न क्रुध्यति। स धर्मिष्ठेषु तुष्टः, हर्षेण धनं प्रयच्छति। सर्वगुणसम्पन्नः रामः स्वात्मन्य् एव नियतः, सर्वजनप्रियः, लोकानन्दकारकः, तेजसा सहस्रांशुमान् इव विराजते। एवं गुणवतः सत्यपराक्रमस्य रामस्य, धर्मरक्षिणः, पृथिवी अपि स्वयं कामयते। धन्यः त्वम्, पुत्र, यस्य पुत्रः धर्मेण समृद्धः; भाग्येन ते एष राघवः पुत्रधर्मसम्पन्नः, कश्यपस्य मरीच इव। रामस्य बलम्, आरोग्यम्, आयुः च, आत्मविद्यया युक्तस्य, देवानाम् असुराणां मनुष्याणां गन्धर्वपन्नगानां च मध्ये प्रसिद्धम्। नगरस्य बहिः अन्तः च, राज्ये च राजधानी च, सर्वे जनाः तं एव आशां बध्नन्ति। स्त्रियः, वृद्धाः, कन्याश्च, एकचित्ताः, प्रातः सायं च देवतान् रामस्य कृते उपासते; तेषां प्रार्थना, भगवन्, तव अनुग्रहेण सफलता भवतु। कृष्णकमलसदृशं शत्रुनाशनं रामं, तव उत्तमपुत्रं, राजन्, युवराजपदे प्रतिष्ठितम् अवलोकयेम इति वयं इच्छामः। वरद, त्वं शीघ्रं पुत्रं, सुरेश्वरसमानं, सर्वजनहिते रतम्, उत्तमगुणसम्पन्नम्, अस्माकं सुखार्थम्, अभिषिञ्चय। इति श्रीवाल्मीकिरामायणे श्रीमदायोध्याकाण्डे तृतीयः सर्गः आरभ्यते। राजा तेषां सर्वेषां पद्मकोमलान् अञ्जलिं प्राप्य, तान् सुखानि हितानि च वचनानि उवाच। अहं परमसन्तुष्टः, मम बलं च अनुत्तमम्, यतः यूयं मम ज्येष्ठप्रियपुत्रस्य युवराज्ये प्रतिष्ठां इच्छथ। एष शुभः चैत्रमासः आगतः, पुण्यः, पल्लवितवृक्षसमूहैः शोभितः; सर्वं रामस्याभिषेकाय यथासम्भवम् आयोज्यताम्। राज्ञः वाक्ये समाप्ते, महद् घोषः जनसमूहे उत्पन्नः; स घोषः शनैः शनैः शमम् उपागतः। ततः राजा वसिष्ठं तपस्विनां श्रेष्ठं इदं वचनम् उवाच—"यद् यद् रामस्याभिषेकसमये आवश्यकम्, तद् सर्वं विधीयताम्।" "अद्यैव, भगवन्, सर्वम् आज्ञापय," इति राजवचनं श्रुत्वा वसिष्ठः, ब्राह्मणश्रेष्ठः, तत्र स्थितान् प्रणतान् आज्ञापयत्—"स्वर्णमणिमुक्तादीन्, करद्रव्याणि, सर्वौषधीश्च आनयन्तु।" "श्वेतमाल्यं, लाजान्, मधु, सर्पिः पृथक् पृथक्, अनाम्नातवस्त्राणि, रथं, सर्वशस्त्राणि च आनयन्तु।" "चतुरङ्गबलम् सज्जीकृत्य, शुभलक्षणयुक्तं गजं, चामरद्वयं, श्वेतच्छत्रं, ध्वजं च स्थापयन्तु।" "शतं सुवर्णकलशानां, सुवर्णशृङ्गिणं वृषभम्, पूर्णव्याघ्रचर्म च आनयन्तु।" "यद् यद् इच्छितं, तत् सर्वम् आयोज्यताम्; प्रातःकाले राज्ञः अग्निशालायां सर्वं उपस्थाप्यताम्।" "अन्तःपुरद्वाराणि, नगरीद्वाराणि च, चन्दनमाल्यधूपैः अलङ्क्रियन्ताम्।" "शुद्धं सुस्वादु आहारं, दधिदुग्धोपसेचनं, शतसहस्रशः विप्राणां यथेष्टं सम्पाद्यताम्।" "विप्रश्रेष्ठान् पूजयित्वा, घृतदधिलाजान्, बहुधनानि च, श्वः प्रातः प्रतिपाद्यन्ताम्।" "सूर्योदयात् एव शुभकर्माणि आरभ्यन्तां; विप्राः आमन्त्र्यन्ताम्, तेषां आसनानि च स्थाप्यन्ताम्।" "ध्वजाः बध्यन्ताम्, राजपथः सिक्तः क्रियताम्; सर्वद्वारपालाः, गणिका च अलंक्रियन्ताम्।" "द्वितीयेषु राजप्रासादभागेषु, देवायतनेषु च, भोज्यद्रव्यवितानाः संस्थाप्यन्ताम्।" "माल्यधारिणः पृथक् स्थिताः स्युः; दीर्घखड्गपट्टिशिनः, सशस्त्राः, शोभायमानवस्त्रधारिणः, तत्र स्थाप्यन्ताम्।" "वीराः राजमहासभां प्रविशन्तु।" एवं ब्राह्मणद्वयं तत्र सर्वव्यवस्थां कृत्वा, अन्यद् अपि यथाज्ञप्तं संपाद्य, राज्ञे निवेद्य, जगतः पतेः समीपम् उपेत्य, "कृतम्" इति न्यवेदयताम्। राजा तेषां सत्यनिष्ठया कृतकार्यत्वं ज्ञात्वा, हृष्टः, सुमन्त्रं प्रहृष्टवदनः उवाच—"रामः आत्मसंयतः त्वया शीघ्रं आनयितव्यः।" सुमन्त्रः तद्वचनं श्रुत्वा, राजाज्ञया, रथेन रामं आनयत्। रथश्रेष्ठः स सुमन्त्रः रामं तत्र उपवेश्य, राजा दशरथं ददर्श। पूर्वदिशः, उत्तरदिशः, पश्चिमदिशः, दक्षिणदिशः, विदेशजनाः, आर्याः, वनपर्वतानिवासिनः च, सर्वे अपि तं इन्द्रं इव सेवाम् अपद्यन्त। तेषु मध्ये स राजा इन्द्र इव मरुद्गणे विराजमानः आसीत्। राजप्रासादस्य वेदिकायाम् स्थितः दशरथः, वीर्यस्य प्रसिद्ध्या लोके ख्यातं, गन्धर्वराजसदृशं आत्मपुत्रम् आगच्छन्तं ददर्श। दीर्घबाहुः, महाबलः, गजेन्द्रगतिसदृशः, चन्द्रकान्तमण्डलवदनः, स रामः, दृष्ट्वा परम रमणीयः आसीत्। रूपेण, वयसा, गुणैः, सर्वेषां जनानां नेत्रहृदयहरः, तृषार्तानां जनानां वर्षेण भूमिवत् सुखदः आसीत्। रामः समीपम् आगच्छन् अपि, राजा तस्य दर्शनात् न तृप्तिम् अगच्छत्; ततः सुमन्त्रः राघवं उत्तमारोहात् अवतारयामास।