रामः सर्वेषु उत्सवेषु पितेव प्रमोदते, सदा सत्यं वदति, महाबाणधन्वा, वृद्धसेवी च, जितेन्द्रियः च। सः सदा स्मितवदनः धर्मनिष्ठः, हितं सम्यग्वदनः, विवादप्रियः न कदापि। प्रश्नोत्तरयोः बृहस्पतेः सदृशः, सुकेशभ्रूः विशालकाञ्चनलोचनः विष्णोः इव रूपेण। लोकप्रियः रामः शौर्ये बलवीर्ये च श्रेष्ठः, जनसंरक्षणे नित्यनिष्ठः, कदापि कामवशं न गच्छति। सः त्रैलोक्यस्य अपि भोगे समर्थः, किं पुनर् पृथिव्याः? तस्य क्रोधः प्रसादश्च न कदापि कारणविहीनौ। यः दण्डनीयः तं एव हन्ति, निर्दोषे कदापि न कोपयति; धर्मस्थितौ तुष्टः, धनं हर्षेण ददाति। गुणैः शोभमानः, आत्मसंयमी, सर्वजनप्रियः, हर्षवर्धनः, सूर्यः इव प्रभया विराजते। एवम् गुणसम्पन्नं सत्यवीर्यनिष्ठं लोकपालोपमं रक्षन्तं रामं स्वयं भूमिः इच्छति। धन्यः त्वं, पुत्रेण धर्मेण श्रेष्ठेन युक्तः; भाग्येन अयं राघवः तव पुत्रः, यथा कश्यपस्य मारीचः। आत्मविज्ञस्य रामस्य बलम्, आरोग्यं, आयुः च देवासुरमानुष्यगन्धर्वसर्पेषु प्रसिद्धम्। नगरस्य अन्तर्गतान्तरगताः, राज्ये च राजधानी च, सर्वे जनाः तस्मिन् एव आशां कुर्वन्ति। स्त्रियः, वृद्धाः, कन्यकाः च, एकचित्ताः, प्रातः सायं च देवताः पूजयन्ति, रामस्य कृते; तेषां प्रार्थना, भगवन्, तव प्रसादेन सफलता अस्तु। कृष्णपद्मसन्निभं, सर्वशत्रुनाशनं, उत्तमपुत्रं रामं युवराजपदे स्थितं पश्येम, इति सर्वे प्रार्थन्ते। वरद, त्वं शीघ्रं तव पुत्रं, सुरेन्द्रकल्पं, सर्वजनहिते रतम्, उत्तमगुणसम्पन्नं, अस्माकं सुखाय, अभिषेचय। इदानीं श्रीवाल्मीकि रामायणे अयोध्याकाण्डे तृतीयः सर्गः शृणु। राजा तेषां सर्वेषां पद्मकोमलसंयुक्तकराणां वाक्यं प्रीतिकरं हितकरं चोवाच। अहं परमसंतुष्टः, मम बलं च अनुत्तमं, यतो युष्माकं इच्छा अस्ति मम ज्येष्ठस्य प्रियपुत्रस्य युवराजाभिषेकस्य। एष शुभः चैत्रमासः आगतः, पुण्यः, पुष्पितवाटिकायुक्तः; सर्वं रामस्य युवराजाभिषेकाय यथायोग्यं क्रियताम्। राज्ञः वचने समाप्ते, जनानां महान् शब्दः अभवत्; तस्मिन् शब्दे शनैः शान्ते, राजा वसिष्ठं ऋषिसत्तमं इत्युवाच—‘यद् यद् आवश्यकं रामस्याभिषेकाय, सर्वं विधिवत्—’ अद्य, भगवन्, त्वं सर्वं आज्ञापय। राज्ञः वचनं श्रुत्वा वसिष्ठः, ब्राह्मणश्रेष्ठः, तत्र स्थितान् प्राञ्जलिनः आज्ञापयत्—स्वर्णं रत्नानि, करद्रव्याणि, सर्वौषधयः च आनयन्तु। श्वेतमाल्यं, लाजाः, मधु, घृतं पृथक्, नववस्त्राणि, रथः, शस्त्राणि च सर्वाणि। चतुरङ्गबलं सज्जीकर्तव्यम्, शुभलक्षणयुक्तं गजं, चामरद्वयं, श्वेतच्छत्रं, ध्वजं च। शतं सुवर्णकलशानां, सुवर्णशृङ्गं वृषभं, व्याघ्रचर्म च समग्रं। यद् यद् अन्यद् इच्छितं, तत् सर्वं व्यवस्थितं क्रियताम्; प्रभाते सर्वमिदं राज्ञः वह्निगृहे समर्पयन्तु। अन्तःपुरद्वाराणि, नगरद्वाराणि च, चन्दनमाल्यैः सुगन्धधूपैः च भूषयन्तु। उत्तमं पौष्टिकं भोजनं, दधिदुग्धोपसेचनं, शतसहस्राणां ब्राह्मणानां यथेष्टं सम्पाद्यताम्। ब्राह्मणश्रेष्ठान् पूज्य, घृतदधिलाजसम्पन्नं दानं प्रातःकाले दीयताम्। प्रभाते सूर्ये उदिते, शुभकर्माणि क्रियताम्; ब्राह्मणाः आहूय, तेषां स्थानानि व्यवस्थितानि स्युः। पताकाः स्थाप्यन्तां, राजपथः सिक्तः क्रियताम्; सर्वे द्वारपालाः, गणिकाः च अलङ्कृताः स्युः। भोज्यद्रव्यधनवतीः द्वितीयप्रासादे, देवालयेषु च स्थिताः स्युः। माल्यधारिणः पृथक् स्थाप्यन्ताम्; दीर्घखड्गकाः चर्मवतीनः, सशस्त्रवस्त्रसम्पन्नाः, विराजमानाः तिष्ठन्तु। वीराः राजमहासभां प्रविशन्तु। एवं समादिश्य, द्वौ ब्राह्मणौ तत्र सर्वव्यवस्थां समाप्य। यथाज्ञप्तं सर्वं कृत्वा, राज्ञे निवेद्य, जगतः पतेः समीपं गत्वा ऊचतुः—‘कृतम् इति’। तयोः वाक्यं श्रद्धया कुर्वतोः राजा हृष्टः प्रीतमनाः सुमन्त्रं प्रति प्रोवाच। ‘रामः आत्मसंयमी शीघ्रं त्वया आनयितव्यः’ इति। सुमन्त्रः आज्ञां गृह्य, राजाज्ञया जगाम। सः रथेन रामं आनयत्, सुतरां रथिनां श्रेष्ठः; तत्र उपविश्य रामः दशरथं ददर्श। पूर्वदिग्भ्यः, उत्तरदिग्भ्यः, पश्चिमदिग्भ्यः, दक्षिणदिग्भ्यः, यवनाः, आर्याः, वनगिरिवासिनश्च, सर्वे तं उपतस्थुः, यथा देवा इन्द्रम्। तेषु मध्ये सः राजर्षिः इन्द्रः इव मरुद्गणे विराजते।