धर्मज्ञः स सत्यवाग्, शीलवान्, अमर्षशून्यः, धैर्यवान्, मृदु भाषी, कृतज्ञः, जितेन्द्रियश्च स रामः। सः सौम्यः, स्थिरचित्तः, नित्यं पूज्यः, असूयारहितः; सर्वभूतेषु प्रियं वदति, सदा सत्यं भाषते राघवः। विद्वद्भिराचार्यैः ब्राह्मणैः चोपास्यते, तेन तस्य कीर्तिः यशः तेजश्च अतुलं वर्धते। स देवासुरमानुषेषु शस्त्रेषु कुशलः, वेदविद्या-व्रतसम्पन्नः, वेदाङ्गेषु च निष्णातः। भरताग्रजः गन्धर्वविद्यासु अपि भूमौ श्रेष्ठः, कुलीनः, शीलवान्, अक्षुभितात्मा, महाबुद्धिः च सः। स धर्मार्थविशारदैः ब्राह्मणैः उपनियतः; यदा ग्रामस्य नगरस्य वा हितार्थं रणं गच्छति, सौमित्रिणा सह गत्वा कदापि विजयं विना न प्रतिनिवर्तते। यदा समरात् गजेन रथेन वा प्रत्यागच्छति, तदा सः प्रजाजनस्य पुत्राग्निदारदासशिष्यादीनां स्वबान्धववत् कुशलं पृच्छति। सः क्रमशः विस्तारतः पृच्छति, पितेव स्वपुत्रेषु—"कच्चित् शिष्याः सेवन्ते? कच्चित् कवचेन सुरक्षितः?" इति। एवं नरर्षभः रामः सदा सर्वान् सम्बोधयति; जनानां आपद्गतेषु च सः अत्यन्तं शोकितः भवति। उत्सवेषु सर्वेषु पितेव हर्षं प्राप्नोति; सदा सत्यवाग्, धनुष्मान्, वृद्धसेवी, जितेन्द्रियः च। सः सदा स्मितपूर्वकं भाषते, धर्मनिष्ठः, हितवादी, कलहप्रियवचनरहितः। उत्तरप्रश्नयोः बृहस्पतेरिव भाषते, सुकेशभ्रूः, विशालताम्रलोचनः, विष्णोरिव सः। रामः लोकप्रियः, शौर्यवीर्यबलेषु श्रेष्ठः, प्रजापालनरतः, इन्द्रियैः कदापि न पराजितः। सः त्रैलोक्यस्य अपि भोगे समर्थः—किं पुनः पृथिव्याः? तस्य कोपः च अनुग्रहः च कदापि व्यर्थौ न भवतः। सः दण्ड्येषु दण्डं ददाति, निर्दोषेषु न कुप्यति; सः हृष्टः द्रव्यं ददाति, धर्मस्थले तुष्टः भवति। गुणैः समन्वितः, आत्मसंयमी, सर्वजनप्रियः, आनन्ददायकः, प्रभासम्पन्नसूर्यवत् सः रामः। भूमिः अपि तादृशगुणसम्पन्नं, सत्यवीर्यनिष्ठं, लोकपालोपमं रक्षन्तं रामं इच्छति। पुत्र, त्वं पुण्यश्लाघ्यः, यः तादृशगुणसम्पन्नः पुत्रः तव अस्ति; सौभाग्येन अयं राघवः तव, यथा कश्यपस्य मारीचः। रामस्य बलम्, आरोग्यम्, आयुः च—स्वात्मवेदिनः—देवदानवमानुषगन्धर्वसर्पेषु प्रसिद्धम्। नगरस्य नगरस्य च, राष्ट्रस्य च राजधानीस्य च, सर्वे जनाः तं एव अपेक्षन्ते। स्त्रियः वृद्धाः युवतयः च एकचित्ताः, प्रभाते सायं च देवतान् पूजयन्ति रामस्यार्थे; तेषां प्रार्थना भगवन्, तव प्रसादेन सफलता अस्तु। वयं पश्येम रामं नीलोत्पलसन्निभं, सर्वशत्रुनाशनं, तव उत्तमपुत्रं, राज्याभिषिक्तं। वरद, त्वं शीघ्रं पुत्रं अभिषेचय, सः देवपतिसमानः, सर्वजनहिते रतः, उत्तमगुणसम्पन्नः, अस्माकं सुखाय। इदानीं श्रृणु श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना कृतायाम् अयोध्याकाण्डे तृतीयः सर्गः। राजा, सर्वेषां पद्मपाणीनां अभिग्रहीतानां, तान् जनान् प्रीतिसंयुक्तैः हितैः वाक्यैः सम्बोधयामास। सः उवाच—"अहं परमसन्तुष्टः, अपरिमितबलश्च, यः युष्माकं प्रियतमे ज्येष्ठपुत्रे राज्याभिषेकस्य इच्छा अस्ति।" स शुभः चैत्रमासः आगतः, पुण्यः, पुष्पितवाटिकायुक्तः; सर्वं रामस्य राज्याभिषेकाय सज्जीकर्तव्यम्। राजवचनान्ते महद् जनकुलकल्याणम् उदपद्यत; तस्मिन् शब्दे शनैः शान्ते, राजा वसिष्ठं तपस्विनां श्रेष्ठं सम्बोध्य उवाच—"यद् यद् रामस्याभिषेकाय आवश्यकं, सर्वं विधानपूर्वकं—" इति। "भवान् अद्य सर्वं आज्ञापयतु," इति राजा वदति स्म। राजवचनं श्रुत्वा, वसिष्ठः ब्राह्मणश्रेष्ठः, तान् राजासन्निधौ स्थितान् प्रणतान् आज्ञापयामास—"हेमादीनि रत्नानि, बलिं, सर्वौषधीः च आनयन्तु।" शुक्लमाल्यं, लाजांश्च, मधु सर्पिः पृथक्, अनवसितवस्त्राणि, रथं, सर्वशस्त्राणि च आनयन्तु। चतुरङ्गबलं सज्जीकर्तव्यम्, शुभलक्षणयुक्तं गजं, चामरद्वयं, श्वेतच्छत्रं, ध्वजं च स्थापयन्तु। शतं हेमकलशानां, सुवर्णशृङ्गं वृषभं, व्याघ्रचर्म च सम्पूर्णम् उपस्थाप्यताम्। यद् यद् अन्यत् काम्यं, तत् सर्वं व्यवस्थितं क्रियताम्; प्रातः समिधागारं सर्वं समर्प्यताम्। अन्तःपुरद्वाराणि नगरद्वाराणि च चन्दनमाल्यधूपैः अलङ्क्रियन्ताम्। श्रेष्ठान्नानि, दधिदुग्धोपसेचनानि, शतसहस्रशः ब्राह्मणेभ्यः यथेष्टं सम्पाद्यन्ताम्। ब्राह्मणश्रेष्ठान् सत्कृत्य, स्नेहदधिलाजैः विपुलदानेन च, श्वः प्रभाते पूज्यन्ताम्। उदिते सूर्ये शुभकृत्यानि क्रियताम्, ब्राह्मणाः आमन्त्र्यन्तां, तेषां आसनानि च स्थाप्यन्ताम्। एवं वसिष्ठस्य आज्ञया सर्वे राजाज्ञापिताः जनाः, रामस्य राज्याभिषेकाय सर्वं सम्यक् प्रावर्तयन्त।