राजा दशरथः प्रजाजनसमेतैः सभायामुपविष्टः सन् तान् महाजनान् इदं प्रहृष्टमनाः पप्रच्छ—"किमर्थं मम धर्मेण पृथिवीं शासन्ति मम पुत्रं वीर्यवन्तं युवराजे स्थापितुमिच्छथ?" ततो नगरजनपदानां महात्मनां समूहः समाहितचित्तः प्रत्युवाच—"राजन्, तव पुत्रे बहूनि पुण्यानि गुणजातानि विद्यन्ते।" "प्रभो, तव पुत्रस्य धर्मात्मनः देवसंनिभस्य बुद्धिमतः सर्वे गुणाः प्रियाः रम्याः पूर्णाः च वक्ष्यामः; तान् शृणु। रामो देवेन्द्रसमानो दिव्यैर्गुणैः सत्यधृत्या च वीर्ये च सर्वानिक्ष्वाकूनतिवर्तते, जनाधिप। रामो लोके महात्मा सत्यधर्मपरायणः; धर्मः श्रीश्चैव रामान्नैव साक्षात्संप्रवृत्तौ। सः प्रजानां सुखदाने सोमवत्, क्षमायां पृथिवीसमः, बुद्ध्या बृहस्पतिसमः, बलं शचीपतिसमं यस्य। धर्मज्ञः सत्यवाग्धार्मिकः अमत्सरी क्षान्तः, मृदुः सदा, कृतज्ञः जितेन्द्रियः। सः सौम्यः, धृतिमान्, नित्यं योग्यः, अनसूयकः, सर्वभूतेषु प्रियवादिनः, सदा सत्यवादी।" "सः विद्वद्भिः ब्राह्मणैः वृद्धैः सेवितः; तस्मात् तस्य कीर्तिः, यशः, तेजश्च अपूर्वं वर्धते। देवासुरमानुषेषु शस्त्रविद्यायाम् अनुत्तमः, वेदाङ्गविद्यायाम् अनुष्ठाने च पारंगतः। भरताग्रजः गन्धर्वविद्यायाम् अपि पृथिव्याम् अग्रणीः, कुलीनः, धर्मात्मा, अशोकः, महाबुद्धिः। धर्मार्थकुशलेभ्यः ब्राह्मणेभ्यः शिक्षितः; ग्रामपुररक्षणार्थं यदा युद्धाय याति। सौमित्रिणा सह गत्वा न कदाचिदपराजितः प्रत्यागतः; गजेन वा रथेन वा संग्रामात् निवर्तते।" "सः प्रजाजनान् स्वबान्धववत् पुत्रान्, अग्नीन्, दारान्, दासान्, शिष्यांश्च पृच्छति। पितेव पुत्रान् क्रमशो विस्तरेण च पृच्छति—'कच्चित् शिष्याः सेवन्ते? कच्चित् कवचेन रक्ष्यध्वे?' इति। एवं नरशार्दूलः रामः सदा त्वां प्रति वदति; जनानां आपदासु च सः अत्यन्तं क्लिश्यते। उत्सवेषु पितेव हृष्टः, सत्यवादी, महाधनुर्धरः, वृद्धसेवी, जितेन्द्रियः। सः सदा स्मितपूर्वं धर्मनिष्ठः, हितवादी, यथार्थवादी, कलहप्रियवादरहितः।" "प्रश्ने प्रतिप्रश्ने च बृहस्पतेः समः; सुरुचिरभ्रुवः विशालताम्राक्षः विष्णुसमः। रामः लोकप्रियः, शौर्ये, बलं, विक्रमे च श्रेष्ठः; प्रजापालनरतः, इन्द्रियैः कदापि न पराजितः। सः त्रिलोकीं भुङ्क्तुं समर्थः—किं पुनरियम् पृथिवी? कोपः प्रसादश्च तस्य न कदापि व्यर्थः। यः दण्ड्यं हन्ति, निर्दोषे न कुप्यति; धर्मस्थले हृष्टः, धनं च हर्षेण ददाति।" "रामः गुणैः दीप्तः, आत्मसंयमी, सर्वजनप्रियः, आनन्ददः, सूर्य इव किरणैः। भूमिरपि एतादृशगुणसम्पन्नं सत्यवीर्यस्थितं, लोकपालोपमं रक्षार्थं, राममेव वाञ्छति। पुत्र, त्वं पुण्यश्लाघ्यः; सौभग्येन एष राघवः तव पुत्रः, यथा कश्यपस्य मारीचः। रामस्य बलं, आरोग्यं, आयुश्च स्वविदितं, देवानाम् असुराणां, मानुषाणां, गन्धर्वाणां, पन्नगानां मध्ये प्रसिद्धम्।" "सर्वे जनाः, नगरस्थाः ग्राम्याश्च, राज्ये च पुरे च, तम् एव आशासन्ते। स्त्रियः वृद्धाः कन्याश्च एकचित्ताः, प्रातःसायं देवताः पूजयन्ति रामस्यार्थे; तेषां प्रार्थना, देव, तव प्रसादेन सिध्यतु। नीलोत्पलसन्निभं सर्वशत्रुनाशनं रामं युवराजे स्थितं द्रष्टुम् इच्छामः, राजन्, तव उत्तमं पुत्रम्। वरद, त्वं शीघ्रं तव पुत्रं देवेन्द्रतुल्यं, सर्वजनहितं, उत्तमगुणसम्पन्नं, अस्माकं सुखार्थं अभिषेचय।" एवं तेषां पद्मपाणीन् गृहीत्वा राजा तान् इदं हितमिष्टं च वचनं उवाच—"युष्माकं प्रीत्या, मम पुत्रस्य युवराज्याभिषेकम् इच्छन्ति इति, अहं परमं तुष्टः, मम बलं च अनुपमम्।" एतस्मिन्नेव काले सः राजा वसिष्ठं महर्षिं उवाच—"एष चैत्रमासः पुण्यः पुष्पितवनसंकुलः आगतः; रामस्याभिषेकाय सर्वं सम्यगुपकल्पय।" इत्युक्ते राज्ञा, जनानां महाशब्दः समुत्पन्नः; तस्मिन् शनैः निवृत्ते, राजा वसिष्ठं पुनः उवाच—"यद् यद् रामस्याभिषेकाय आवश्यकं, सर्वं सम्यग्विधाय आज्ञापय।" ततः वसिष्ठः, राजवचनं श्रुत्वा, तान् समुपस्थितान् प्रणतान् आज्ञापयत्—"सुवर्णं रत्नानि, करांश्च, सर्वौषधयः आनयत। श्वेतमाल्यं, लाजांश्च, मधु सर्पिश्च पृथक्, अनधिश्यातानि वसनानि, रथं, शस्त्राणि च सर्वाणि।" "चतुरङ्गबलं सज्जीकुरुत, शुभलक्षणयुक्तं गजं, द्वौ चामरौ, श्वेतच्छत्रं, ध्वजं च स्थापयत।" एवं तेषां प्रार्थनां श्रुत्वा, राजा दशरथः प्रजाजनानां प्रियाय रामस्य युवराज्याभिषेकाय सर्वं सम्यक् उपकल्पयामास।