एकदा सर्वे मन्त्रिणः नागरिकाश्चैकचित्ताः समागत्य, वृद्धं राजानं दशरथं समुपविवेशुः। तदा ते हृदि विचिन्त्य तं प्राज्ञं नृपं वाक्यम् ऊचुः—“राजन्, त्वं बहूनि वर्षसहस्राणि जीवितवान्, वृद्धश्चासि; अतः पृथिवीपतिः सन् रामं युवराजेनेष्टुमर्हसि। वयं हि बलिनं वीर्यवन्तं महाबाहुं रामं महागजे समारूढं, राजच्छत्रेण छायितमुखं द्रष्टुमिच्छामः।” एवं हृदयप्रियं तेषां वचनं श्रुत्वा स राजा, तदिव न जानन्निव, अधिकं ज्ञातुमिच्छन्, इदं वचनमुवाच—“युष्माकं वचनं श्रुत्वा, यद् राघवं स्वामिनं कर्तुमिच्छथ, अहं नृपः किञ्चिदत्र संशयं गृह्णामि; तस्मात् सत्यमेव वक्तव्यम्। अहं धर्मेणैव पृथिवीं पालयन् अपि सन्, किमर्थं युवराजेण महाबलिनं पुत्रं द्रष्टुमिच्छथ?” ततः सर्वे महात्मानः, नगरजनपदसमेता, प्रत्यूचुः—“राजन्, तव पुत्रे बहूनि शुभलक्षणानि विद्यन्ते। तस्य तवात्मजस्य धर्मज्ञस्य दिव्यस्य बुद्धिमतः सर्वाण्येव प्रियाणि रमणीयानि पूर्णानि च गुणान् वक्ष्यामः; शृणु तान्। रामो हि दिव्यैर्गुणैः इन्द्रसमः सत्यधृतिः शौर्ये च, सर्वान् इक्ष्वाकून् अतिक्रान्तः, जननाथ!” “स धर्मनिष्ठः सत्यप्रियः सत्यधर्मपरायणः, लोके महापुरुषः; धर्मः श्रीश्चैव रामात् साक्षादुत्थितौ। प्रजासुखदाने चन्द्रमाः इव, क्षमायां पृथिवीसमः, बुद्ध्या बृहस्पतिसमः, बलतः शचीपतिसमः। धर्मज्ञः, सत्यवाक्यः, सदा धर्मशीलः, अमर्षणः, क्षान्तः, मृदुवाक्यः, कृतज्ञः, जितेन्द्रियः। सौम्यः, धृतिमान्, सर्वदा योग्यः, अनसूयकः; सर्वभूतहिते सदा प्रियं वदति, सत्यं च वदति राघवः। ब्राह्मणान् वृद्धांश्च नित्यं सेवते; तेन तस्य अप्रतिमं यशः, मानं, तेजश्च वर्धते। देवासुरमानुषेषु सर्वशस्त्रविद्यावान्, वेदाङ्गविदः, विधिवत् दीक्षितः, सर्ववेदविद्। भरताग्रजः गान्धर्वविद्यायां भूयिष्ठः, कुलीनः, धर्मात्मा, असंतप्तात्मा, महाबुद्धिः। धर्मार्थविशारदैः श्रेष्ठैः ब्राह्मणैः शिक्षितः; नगरग्रामहिताय यदा युध्यते।” “सौमित्रिणा सह गत्वा कदाचित् विजयं विना न प्रतिनिवर्तते; संग्रामात् आगत्य हस्त्यश्वरथयुक्तः। प्रजाः स्वबान्धववत् सदा पृच्छति—‘कच्चित् पुत्राः, वह्नयः, दाराः, दासाः, शिष्याश्च कुशलिनः?’ इति क्रमशः पृच्छति, पितेव स्वपुत्रान्—‘कच्चित् शिष्याः सेवन्ते? कच्चित् कवचेन रक्ष्यध्वे?’ इति। एवं नरश्रेष्ठः सदा त्वां प्रति वदति; जनानाम् आपदि दुःखितः स्यात्।” “उत्सवेषु पितेव हृष्यति; सत्यवादी, धनुर्धरः, वृद्धसेवी, जितेन्द्रियः। सदा स्मितवदनः, धर्मपरायणः, हितवादी, न विवादप्रियः। पृच्छायामुत्तरदाने च बृहस्पतिसमः; सुब्रह्मवर्णः, विशाललोचनः, विष्णुसमः। लोकप्रियः, शौर्यवीर्यपराक्रमे उत्तमः, प्रजापालनरतः, इन्द्रियैः न कदापि हन्यते। स त्रैलोक्यभोग्यः अपि स्यात्, किमुत पृथिव्याः? कोपः प्रसादश्च हेतुमन्तौ। यः दण्डार्हं हन्ति, निर्दोषे न कुप्यति; धर्मे सदा तुष्टः, दाने हृष्टः। गुणैः दीप्तः, जितात्मा, सर्वजनप्रियः, आनन्दकरः, सूर्य इव तेजसा। एवं धर्मसत्यशौर्ययुक्तः रामः, लोकपालसमः, पृथिव्याः रक्षणाय योग्यः। त्वं धन्यः, यस्य पुत्रः गुणैः श्रेष्ठः; सौम्यः रामः तव, यथा कश्यपस्य मारीचः।” “रामस्य बलं, आरोग्यं, आयुश्च, आत्मवेदिनः, देवासुरमानुष्यगन्धर्वसर्पेषु प्रसिद्धम्। नगरजनपदस्थाः सर्वे जनाः तस्मिन् आशां कुर्वन्ति। स्त्रियः वृद्धाः कन्याश्च, एकचित्ताः, प्रातःसायं देवताः पूजयन्ति रामस्यार्थे; तेषां प्रार्थना तव प्रसादात् सफलतामियात्। नीलोत्पलसदृशश्यामं, सर्वशत्रुनाशनं, तव उत्तमं पुत्रं रामं युवराजे प्रतिष्ठितं द्रष्टुमिच्छामः। वरद, त्वं शीघ्रं तं पुत्रं युवराजपदे अभिषिञ्च, यो देवराजसमः, सर्वजनहिते रतः, उत्तमगुणसम्पन्नः, अस्माकं सुखाय।” एतेवं वचनानि श्रुत्वा, दशरथः तेषां समस्तानां पङ्कजसन्निभानि अञ्जलिपुटानि गृहीत्वा, प्रियहितं वाक्यम् अवदत्—“अहं परमं प्रसन्नः, मम बलं च अनुत्तमम्, यद् वः प्रियतमः ज्येष्ठपुत्रः मम रामः युवराजे प्रतिष्ठापितुम् इच्छ्यते।” ततः—“एष चैत्रमासः समुपस्थितः, पुण्यः, पुष्पितवनरम्यः; सर्वं रामस्याभिषेकाय यथाविधि सम्पाद्यताम्”—इति राजवचनं समाप्ते सति, जनानां महाशब्दः समुत्पन्नः; स च शब्दः शनैः शनैः उपशम्य, राजा तत्र स्थितः।