सीता तदा वाल्मीकिमृषिं पृष्ठतः अनुसरन्ती, अधःमुखी, अञ्जलिं कृत्वा, अश्रुकण्ठा, रामे मनः स्थितवती, ययौ। वाल्मीकिं पृष्ठतः सीतां गच्छन्तीं दृष्ट्वा, ब्रह्माणं वेद इव अनुसरन्ती, महती प्रीतिवेगः समुत्पन्नः। तदा सर्वेषां मध्ये महद् दुःखमयं तद् दुःखकरं कार्यं दृष्ट्वा, हृदयेषु कम्पनं जातम्, कोलाहलशब्दोऽपि उत्पन्नः। केचित् ‘साधु रामः’ इति, अन्ये ‘साधु सीता’ इति, अपरे तु उभयोः पक्षे शब्दं कृतवन्तः। ततः जनसमूहमध्ये प्रविश्य, महर्षिः वाल्मीकिः सीतया सह राघवं प्रति उवाच— "दशरथात्मज, एषा सीता धर्मनिष्ठा, सत्यव्रता, ममाश्रमसमीपे पापवादात् परित्यक्ता। राम महाव्रत, लोकनिन्दाभयात् सीता त्वां प्रमाणं दास्यति, त्वं तस्याः अनुमतिं दातुमर्हसि। एते च जानक्याः द्वौ पुत्रौ, तव एव वीर्यवन्तौ, सत्यं वदामि। रघुनन्दन, अहं प्रचेतसः दशमः पुत्रः, मम कदापि मिथ्यावाक्यं न स्मर्यते—एते तव एव पुत्रौ। सहस्रशः वर्षाणि तपः कृतवान्, यदि मैथिली अशुद्धा स्यात्, तदा मम तपसः फलम् मा भवेत्। यदि मैथिली मनसा, कर्मणा, वाचा च शुद्धा, यथापूर्वं, तदा मम तपसः फलं स्यात्। राघव, पञ्चभूतैः च मनसा च षष्ठेन सीतां विचिन्त्य, वनगङ्गायां शुद्धां अवेक्षं। सा शुद्धाचार्या, पापरहिताऽनुव्रता च, त्वं लोकनिन्दाभयात् प्रमाणं दास्यति। तस्मात्, नरश्रेष्ठपुत्र, सीता शुद्धहृदा तदा दिव्यदृष्टिं प्रविष्टा—त्वया प्रियतमा सीता लोकापवादभीत्या परित्यक्ता, तस्याः शुद्धता प्रसिद्धा।" एवमुक्ते वाल्मीकिना, श्रीरामः अञ्जलिं कृत्वा, मध्ये समवेतां तां दीप्तिमतीं सीतां आलोक्य प्रत्युवाच—"यथा त्वया उक्तं धर्मज्ञ, तथा अस्तु, ते शुद्धवाक्यैः आश्वासितोऽहं ब्रह्मन्। देवतानां साक्षिणां मध्ये पूर्वं एव वैदेह्या प्रमाणं दत्तम्; सापि शपथं कृत्वा मम गृहम् आगता। लोकवदन्यः प्रबलः सञ्जातः, तेन मैथिलीं त्यक्तवान्। ब्रह्मन्, तां पापरहितां जानन् अपि लोकापवादभीत्या सीतां परित्यक्तवान्, तद् मे क्षन्तुमर्हसि। एते द्वौ यमवंशसम्भूतौ कौशिकौ मम एव पुत्रौ, लोके मैथिल्यां शुद्धायां मम स्नेहः अस्तु।" रामस्य मतिं विज्ञाय, महेन्द्रादयः सर्वे देवाः, महाबलाः, सीतायाः शपथार्थं समागताः। सर्वे तत्र समवेताः, पितामहं पुरस्कृत्य। आदित्याः, वसवः, रुद्राः, अश्विनौ, मरुद्गणाः, गन्धर्वाः, अप्सरसश्च—सर्वे समवेताः। साध्याः, विश्वदेवाः, महर्षयः, नागाः, सुपर्णाः, सिद्धाश्च—ते सर्वे, सीतायाः शपथमनुज्ञाय, हृष्टा विषण्णाश्च, समागताः। तान् देवर्षीन् दृष्ट्वा, राघवः पुनरुवाच—"मुने, ऋषीणां शुद्धवाक्यैः अहं निश्चितः। लोके शुद्धायां वैदेह्यां मम स्नेहः अस्तु।" ततः शुद्धः शुभः रम्यः च वायुः दिव्यगन्धान् वहन्, सर्वत्र देवसमूहं प्रहर्षयामास। सर्वे तत्र उपस्थिताः जनाः, तदद्भुतं चातिविचित्रं दृश्यं विलोकयामासुः, यथा कृतयुगे सर्वे जनाः। सर्वान् दृष्ट्वा, सीता कौशेयवस्त्रधारिणी, अञ्जलिं कृत्वा, अधःमुखी, शनैः वाक्यमुवाच— "यथा मम हृदये राघवादन्यं किञ्चिदपि न चिन्तयामि, तथा माधवी देवी मे गच्छनमार्गं ददातु। यथा मनसा, कर्मणा, वाचा च रामं पूजयामि, तथा माधवी देवी मे गच्छनमार्गं ददातु। यथा मया सत्यमुक्तं, रामादन्यं न जानामि, तथा माधवी देवी मे गच्छनमार्गं ददातु।" सीतायाः शपथे उच्चरिते, तत्र अद्भुतं दिव्यं च सिंहासनं भूधरा उपजज्ञे। तन्महाबलिनां नागानां शिरसि धृतं, दिव्यरूपं, रत्नमण्डितं। ततः पृथिवीदेवी मैथिलीं बाहुभ्यां गृहीत्वा, स्वागतं कृत्वा, तस्मिन् सिंहासने उपावेशयत्। सा सिंहासने उपविश्य, पाताले प्रविशन्ती, अविच्छिन्नं दिव्यपुष्पवर्षं सीतायां पपात। तदा देवगणैः महती साधुवादध्वनिः अभवत्—"साधु साधु, सीते! यद् गुणैः त्वं युक्ता!" इति। दिव्ये गगने देववाणीः हृष्टहृदयाः सञ्जज्ञिरे, सीतायाः प्रवेशं दृष्ट्वा। यज्ञवाटमुपागताः सर्वे ऋषयः, राजानश्च, नरशार्दूल, तं अद्भुतं दृश्यं दृष्ट्वा स्तम्भिताः। सर्वाणि भूतानि, स्थावरजङ्गमानि, दिवि भूमौ च, महाबलाः राक्षसाः, नागेश्वराश्च पाताले, तत्र तदद्भुतं दृश्यं दृष्ट्वा, विस्मयं जग्मुः।