राजा दशरथः सभायां समुपविष्टः, सर्वान् ब्राह्मणान् मन्त्रिणश्च समाहितान् दृष्ट्वा, सौम्यया वाचा इदं कथयामास— “अहं अपि, इक्ष्वाकुवंशराजभिः सुशासितं जगत् समग्रं, श्रेयसः सुखस्य च निमित्तं समर्पयितुमिच्छामि। यथानुपूर्व्येण पूर्वैः पितृपैतामहैः पन्थानमनुसृत्य, अहं चापि जागरूकः, यथाशक्ति प्रजाः सदा रक्षितवान्। इमं च लोकहितं चरन्, श्वेतच्छत्रच्छायायां वृद्धिमुपगतोऽस्मि। सहस्रशः वर्षाणि जीवित्वा, इदानीं शरीरमिदं जरया क्षीणं, विश्रान्तिमिच्छामि। धर्मभारः खलु राजा योग्यः, किन्तु इन्द्रियनिग्रहेण असिद्धैः कठिनः; तस्मात् धर्मभारस्य वहनात् श्रान्तोऽस्मि। अतः, एतेषां समुपविष्टानां ब्राह्मणानां सल्लेख्यं कृत्वा, पुत्रं प्रजाहिताय स्थाप्य, अहं विश्रान्तिम् इच्छामि। मम पुत्रः सर्वगुणैः मत्तोऽपि श्रेष्ठः जातः— रामो नाम, रिपुनगरविजयी, इन्द्रसमबलः। सः पुष्यनक्षत्रयोगेन चन्द्रवत्, धर्मस्य पारगः, नरश्रेष्ठः, श्वः प्रभाते अहमेनं युवराजे पदे स्थापयिष्यामि। लक्ष्मणस्य ज्येष्ठभ्राता, श्रीसमन्वितः, भवतां युक्तोऽधिपः; यस्याधिनत्वे त्रयोऽपि लोकाः सुशासिता भवन्ति। अनेन उत्तमेन कर्मणा, अहं भूमिमिमां समृद्ध्या योजयित्वा, पुत्राय समर्प्य, श्रमात् विमुक्तः स्याम्। यदि ममायं विचारः सुसंगतः, युक्तश्च, भवद्भिः रोचते, तर्हि अनुमोदनीयः; अथवा अन्यथा किमाचरितव्यं, तदपि वदन्तु। एषा मम इच्छा, तथापि अन्यः कश्चन हितकरः मार्गः चिन्त्यः; यतः समवायसमये निष्पक्षविचारः सुस्पष्टां बुद्धिं जनयति।” इति वदन्तं तम्, प्रमुदिताः राजानः हृष्टाः मेघनादिनः मयूराः इव प्रत्यनन्दन्। तदा, हर्षपूर्णः मृदुः शब्दः, जनसमूहेन प्रतिनादितः, पृथिवीं कम्पयन्निव, उत्पपात। धर्मार्थवित् राज्ञः मन्तव्यं विज्ञाय, ब्राह्मणाः सेनापतयः, नगरजनपदाश्च, एकचित्ताः, मन्त्राय समागत्य, हृदि विचिन्त्य, वृद्धं राजानं दशरथं प्रत्यूचुः— “राजन्, त्वं सहस्रशो वर्षाणि अतीत्य वृद्धः; तस्मात् रामं युवराजे अभिषेचय, भूमिपते। वयं च बलिनं वीरं महाबाहुं रामं, महागजे समारूढं, राजच्छत्रच्छायां वदनं द्रष्टुम् इच्छामः।” इति वाक्यं श्रुत्वा, राजा, हृष्टमनसां तेषां वचः, अनभिज्ञ इव, अधिकं ज्ञातुमिच्छन्, इदं वचनं प्रोवाच— “युष्माकं वक्तव्यं श्रुत्वा, यद् राघवमधिपतिं द्रष्टुमिच्छथ, ममायं संशयः—किं कारणं, येन मम धर्मेण शासति भूमौ, युवराजे पदे महाबलमिच्छथ?” ततः महात्मानः, नगरजनपदैः सह, प्रत्यूचुः— “राजन्, तव पुत्रः अनेकेन शुभगुणसम्पन्नः। वयं तव पुत्रस्य प्रियतमान्, रमणीयान्, पूर्णान् सर्वान् गुणान् कथयिष्यामः—शृणु। रामः इन्द्रसमः दिव्यगुणैः, सत्यधृतिवीर्यनिश्चयः, सर्वेभ्यः इक्ष्वाकुभ्यः अतिशयः, जनाधिप। रामः लोके महात्मा, सत्यधर्मपरायणः; धर्मः च सम्पद् च तस्मादेव साक्षात् जातौ। प्रजानां सुखदाने चन्द्रवत्, क्षमायां पृथिवीसमः, बुद्ध्या बृहस्पतिसमः, बलात् शचीपतिसमः। सः धर्मज्ञः, सत्यवादी, गुणवान्, निरद्वेषः, क्षमावान्, मृदुवाग्, कृतज्ञः, जितेन्द्रियः। सः सौम्यः, धृतिमान्, सर्वदा योग्यः, अनसूयकः; राघवः सर्वभूतानां प्रियवाक्यः, सत्यवादी च। सः वृद्धान् ब्राह्मणांश्च सेवते; तस्मात् अतुला कीर्तिः, यशः, तेजश्च तस्य वर्धते। सः देवदानवमानुषेषु सर्वशस्त्रविद्; वेदवेदाङ्गवित्, यथाविधि दीक्षितः। भरतज्येष्ठः गन्धर्वविद्यायाम् अधिपः, कुलीनः, गुणवान्, उद्विग्नः न, बुद्धिमान् च। सः धर्मार्थकुशलैः ब्राह्मणैः शिक्षितः; ग्रामनगररक्षायै युद्धे यदा यास्यति। सौमित्रिणा सह गतः, सदा विजयी एव निवर्तते; युद्धात् आगत्य, गजेन वा रथेन वा। सः सदा स्वजनवत् प्रजाः पृच्छति—पुत्राः, अग्नयः, भार्याः, दासाः, शिष्याश्च कुशलिनः किं नु? सः पित्रेव पुत्रान्, क्रमशः विस्तारतः पृच्छति—‘शिष्याः भवतः सेवन्ते किं? कवचेन रक्ष्यध्वे किं नु?’ इत्येवं नरव्याघ्रः रामः सदा पृच्छति; जनानां दुःखेषु सः परमदुःखितः। सः सर्वेषु उत्सवेषु पित्रेव हर्षितः; सः सत्यवादी, धनुर्धरः, वृद्धसेवी, जितेन्द्रियः। सः सस्मितं भाषते, धर्मे सम्यक् स्थितः, सदा हितवक्ता, विवादप्रियता नास्ति। प्रतिवचनप्रश्नयोः बृहस्पतेरिव भाषते; सुब्रह्मदृक्, विशालताम्रलोचनः, विष्णुसमः। रामः लोकप्रियः, शौर्यबलपराक्रमे श्रेष्ठः, प्रजापालननिष्ठः, इन्द्रियैः न कदापि पराजितः। एवं ब्राह्मणैः, सेनापतिभिः, नगरजनपदैः च, रामस्य अनन्तगुणान् श्रुत्वा, दशरथः परमं हर्षम् अनुभवन्, तं धर्मात्मानं, इन्द्रसमबलं, सर्वलोकप्रियं रामं, युवराज्ये स्थापयितुम् मनसि निश्चितवान्।