ततः भूमिपतिः सर्वं सभाजनं आहूय सुप्रसिद्धं हितकरं उत्तमं च वाक्यं उवाच। राजा तदानीं भावपूर्णया वाणीया, राजलक्षणैः शोभितया, अप्रतिमगौरवेन च, समवेतान् नृपतीन् संबोधितवान्। तेन प्रोक्तं—यथा मम पूर्वजैः राज्यं उत्तमं पुत्रवत् रक्षितं, तद् यूयं सर्वे जानाथ। अहम् अपि इच्छामि यथा इक्ष्वाकुवंशीयैः सर्वैः नृपैः सुसंस्कृतं इदं जगत्, तद् श्रेयसि सुखे च समर्पयितुं। पूर्वजानां मार्गं अनुसरन्, अहम् अपि यथाशक्ति निश्शङ्कं जाग्रतः सततं प्रजाः रक्षामि। सर्वलोकहितं अन्वेषयन्, श्वेतच्छत्रच्छायायाम् वृद्धः अभवम्। बहूनि सहस्राणि वर्षाणि जीवित्वा, कलेवरं जीर्णं जातं, विश्रामं इच्छामि। धर्मभारः, यद्यपि नृपाणां योग्यः, इन्द्रियजयेन विना कठिनः; तेन तेन भारः मया दीर्घकालं धृतः, क्लान्तः अभवम्। अतः, इमं धर्मं महर्षिभिः समुपगम्य, पुत्रं प्रजाहिताय स्थाप्य विश्रामं कर्तुम् इच्छामि। मम पुत्रः सर्वगुणैः मत्तः श्रेयान् जातः; रामः, शत्रुनगरजित्, इन्द्रसमबलः। सः पुष्यनक्षत्रसम्बद्धः, धर्मधुर्यः, नरश्रेष्ठः, श्वः प्रातः अभिषिक्तः राज्ये भविष्यति। लक्ष्मणस्य ज्येष्ठः भ्राता, श्रीसमन्वितः, भवतः योग्यः स्वामि; यस्य अधीनत्वे त्रिलोक्यापि उत्तमं रक्षणं स्यात्। अस्य उत्तमस्य कार्यस्य द्वारा, अहम् एकत्र भूमिं समृद्ध्या संयोजयित्वा, पुत्राय समर्प्य, श्रममुक्तः भविष्यामि। यदि मम एषा युक्ता योजना सर्वेभ्यः प्रियं, तदा अनुमोद्यत; अथवा अन्यथा कर्तव्यं वक्तव्यम्। यद्यपि मम एषा इच्छा, अन्यः अपि हितकरः मार्गः विचिन्त्यताम्; समवायमध्ये निष्पक्षविचारः अधिकं प्रकाशं जनयति। एवं वदति नृपे, हृष्टाः नृपाः मेघनादवत्, हर्षपूर्णं प्रत्युत्तरं ददुः। ततः सौम्यं अनुमोदनं, हर्षपूर्णं, जनसमूहं व्याप्य, भूमिं कम्पयन्ति इव, निनादः अभवत्। धर्मार्थनिपुणस्य नृपतेः अभिप्रायं ज्ञात्वा, ब्राह्मणाः, सेनापतयः, नगरजनाः, ग्रामजनाः च, एकचित्ताः संमन्त्रयन्तः, वृद्धं दशरथं अभ्युवदन्। "राजन्, बहूनि सहस्राणि वर्षाणि व्यतीतानि; अतः रामं अभिषिञ्च राज्यम्, भूमिपते।" "बलवन्तं, वीरं, महाबाहुं रामं, महागजं आरोहन्तं, राजच्छत्रच्छायायुक्तं द्रष्टुम् इच्छामः।" तेषां हृदयप्रियं वचनं श्रुत्वा, राजा, अनजानवत्, अधिकं ज्ञातुम् इच्छन्, इदं वचनं उवाच। "युष्माकं वचनं श्रुत्वा, राघवं स्वामिनं इच्छामः इति, मम मनसि संशयः जातः; तस्मात् सत्यं वक्तव्यम्।" "किं कारणं, यद्यपि अहम् धर्मेण भूमिं पालयामि, युष्माकं इच्छा अस्ति रामं युवराजं द्रष्टुम्?" तदानीं महात्मनः, नगरजनाः, ग्रामजनाः च, प्रत्युवाचुः—"राजन्, तव पुत्रः अनेकैः शुभैः गुणैः युक्तः।" "स्वामिन्, तव पुत्रस्य सर्वे गुणाः, प्रियाः, रम्याः, पूर्णाः, धर्मात्मनः, देवसमानस्य, प्रज्ञायाः, वक्ष्यामः; शृणु।" "रामः, इन्द्रसमगुणः, सत्यवाक्यः, वीर्यवान्, सर्वेभ्यः इक्ष्वाकुभ्यः श्रेयः, जनपते।" "रामः लोके महात्मा, सत्यधर्मनिष्ठः; धर्मः च समृद्धिः च रामात् साक्षात् उत्पन्नौ।" "प्रजासुखे सोमवत्, क्षमायां भूमिवत्, बुद्धौ बृहस्पतिसमः, बलं शचीपतेः समं।" "धर्मज्ञः, सत्यवचनः, गुणी, अनसूयकः, क्षान्तः, मधुरभाषी, कृतज्ञः, इन्द्रियनिग्रहवान्।" "सौम्यः, धृतिमान्, सर्वदा योग्यः, अनसूयः; राघवः सर्वभूतानां प्रियं वदति, सत्यं वदति।" "पण्डितान् वृद्धान् ब्राह्मणान् सेवते; अतः अस्य अप्रतिमं यशः, सम्मानः, तेजः च वर्धते।" "सः देवदानवमानुषेषु सर्वास्त्रविद्यायाम् निपुणः; विधिवत् वेदाङ्गैः वेदविद्, दीक्षितः।" "भरतस्य ज्येष्ठः भ्राता गन्धर्वविद्यायाम् भूमौ प्रमुखः; कुलीनः, धर्मात्मा, उद्विग्नः न, महाबुद्धिः।" "धर्मार्थविशेषज्ञैः ब्राह्मणैः शिक्षितः; ग्रामनगरस्य हिताय यदा युद्धं गच्छति।" "सौमित्रिणा सह गत्वा, विजयं विना कदाचित् न प्रत्यागच्छति; युद्धात् आगत्य, गजेन वा, रथेन वा।" "सः सदा नागरिकाणां हितं पृच्छति, स्वबान्धववत्; तेषां पुत्रान्, अग्नीन्, पत्न्यः, सेवकान्, शिष्यांश्च।" "सः क्रमशः विस्तारतः पृच्छति, पितेव पुत्रान्; 'शिष्याः सेवां कुर्वन्ति वा? कवचेन रक्षितः वा?' इति।" "एवं रामः, पुरुषसिंहः, सदा भवतः प्रति उक्तवान्; जनानां विपत्तौ सः अतिव्यथितः।" "सर्वेषु उत्सवेषु पितेव हर्षितः; सः सत्यवादी, महाधनुष्मान्, वृद्धसेवकः, इन्द्रियनिग्रहवान्।" एवं दशरथनृपतेः सभायां रामस्य गुणानां प्रतिपादनं अभवत्, सर्वे जनाः हर्षपूर्णाः रामं युवराजं द्रष्टुम् इच्छन्ति स्म।