सः रामः, शान्तः, गम्भीरदर्शनः, रहस्यमन्त्रः, सखिभिः समर्थितः, कोपहर्षयोरयुक्तव्ययः, त्यागनिग्रहयोः यथाकालज्ञः च आसीत्। भक्त्यास्थायाम् अचलः, स्थिरबुद्धिः, अनृतग्रहणवर्जितः, कठोरवाक्यवर्जितः, अनिर्द्यः, अप्रमत्तः, स्वपरेषां दोषावगामी च सः। सः शास्त्रविद्, कृतज्ञः, पुरुषवेदः, निग्रहानुग्रहयोः कुशलः, धर्मार्थयुक्तकृत्यः, युक्तिमान् आसीत्। सः साधूनां संग्रहपोषणे, पदविनियोगे, दण्डविधानञ्च श्रेष्ठः; अर्थोपार्जने, व्ययविभागे, व्ययेषु युक्तिमान् च आसीत्। शस्त्रविद्यायाम् अपि सः सर्वशास्त्रेषु, शुद्धेषु मिश्रितेषु च, उत्कृष्टं स्थानं प्राप्तवान्; धर्मार्थसमाहितः, सुखार्थी, कदापि आलस्यं न गृहीतवान्। कलाविभागान् अवगच्छन्, गजाश्वशिक्षणसंयमेषु च निपुणः आसीत्। धनुर्वेदविदां श्रेष्ठः, महारथः, संग्रामे प्रहारयुद्धव्यूहविन्येषु च विशारदः; संग्रामे देवदानवैरपि कोपितैरजय्यः, अमत्सरी, जितक्रोधः, अनहङ्कृतः, अमत्सरः च सः। न केनचित् प्राणीना अवमाननीयः, कालस्य न वशगः; एवं परमगुणसम्पन्नः सः राजपुत्रः आसीत्। त्रिषु लोकेषु सः क्षमया भूमिसमः, बुद्ध्या बृहस्पतेः समः, बलतः शक्रसमः च पूज्यः; एवं सर्वजनप्रियगुणैः, पितुः प्रियः, सः रामः प्रभा इव भास्करः विराजमानः आसीत्। तस्य आचरणम्, वीर्यम्, अजय्यं, लोकनाथस्य सदृशम्, पृथिवी अपि तं रक्षार्थं ववाञ्छ। एवं अप्रतिमगुणसम्पन्नं पुत्रं दृष्ट्वा, दशरथो राजा, रिपूनां दाहकः, गम्भीरचिन्ताम् अगमत्। सः वृद्धः, दीर्घजीवी, चिन्तयामास—कथं रामः जीवन्नेव मया राजा स्यात् इति। तं प्रति परमं स्नेहम् अनुवर्तते मम हृदि; कदा अहम् आत्मजं प्रियं अभिषिक्तं नृपं द्रक्ष्यामि इति। सः लोकरक्षणकामः, सर्वभूतानां दयालुः, जनानां मम अपि प्रियः, वर्षदायिन इव मेघः। बलतः सः यमसमीः, इन्द्रसमीः, बुद्ध्या बृहस्पतेः समः, धृत्या हिमवतः तुल्यः, गुणैः माम् अपि अतिक्रान्तवान्। यदि अहम् आत्मानं पुत्रं पृथिव्याः सर्वस्याः नृपतित्वे पश्येयम्, तर्हि स्वर्गप्राप्तिसमं स्यात्। एवं अन्या अपि बहवः दुर्लभाः, अप्रमेयाः, अन्येषां राजपुत्राणां दुर्लभाः, लोकेषु चातिक्रम्य, गुणाः तस्मिन् सन्ति। एवं तं सर्वगुणोपेतं दृष्ट्वा, राजा मन्त्रिभिः सह मन्त्रं कृत्वा, युवराजाभिषेकमालोचयत्। तदा सः बुद्धिमान् राजा, भयावहान्, भयानकानि निमित्तानि आकाशे, अन्तरिक्षे, पृथिव्याम् उदपश्यत्; स्वशरीरे च जरां अवगच्छत्। तदा अपि सः बृहदात्मा रामः, पूर्णचन्द्रवदनः, दुःखहरः, लोकप्रियः इति राजा अवगच्छत्। स्वस्य च प्रजायाः च हितकामः, यथाकालम्, धर्मात्मा राजा, भक्त्या, स्नेहेन, शीघ्रं कृतवान्। सः भूमिपतिः, नगरनगरात्, जनपदविशेषात्, प्रमुखान् समाह्वयत्। सः राजा, शोभनः, भूषितः, तान् यथार्हं सत्कारैः, उपायनैः च, प्रजापतिरिव प्रजाः, प्रत्यग्रहीत्। परन्तु सः राजा, शीघ्रतया, केकयराजम्, जनकं च न आह्वयत्; तौ शुभवार्तां पश्चात् श्रोतुं शक्नुतः। यदा सः, पुरद्विषां जयिता, राजा, उपविष्टः, तदा शेषाः कीर्तिमन्तः राजानः प्रविशन्। नानापीठविनियोगेन, राजा, उपविष्टेषु, समुपविष्टाः, तं सम्यग् आलोक्य, राजानः, सम्यक् उपविविशुः। सम्मानितैः, विनीतैः, नगरजनपदवासिभिः, परिवृतः, राजा, इन्द्रः इव सुरमध्यगः, विराजमानः आसीत्। अथ द्वितीयः सर्गः आरभ्यते। शृणुत। तदा भूमिपतिः, सर्वसभां समाहूय, सुप्रसिद्धानि, हितानि, श्रेयांसि वाक्यानि अब्रवीत्। सः राजा, भावयुक्तया, राजलक्षणयुतया, मधुरया, अनुपमगौरवयुक्तया वाचा, समागतान् अधिपान् उवाच। "यूयं सर्वे जानीथ, एष मम उत्तमः राज्यः, मदीयैः पूर्वैः राजभिः, पुत्रवत् रक्षितः। अहम् अपि, इक्ष्वाकुवंशराजैः सुशासितां, इमां पृथिवीं, श्रेयःसुखार्थं, समर्पयितुम् इच्छामि। पूर्वजैर् यः पन्थाः कृतः, तेन अहम् अपि, यथाशक्ति, अप्रमत्तः, सदा प्रजाः त्रातवान्। सर्वलोकहितेषु प्रवृत्तः, श्वेतच्छत्रच्छायायाम्, वृद्धः अभवम्। बहूनि वर्षसहस्राणि जीवित्वा, इदानीं शरीरम् जीर्णम्; विश्रामम् इच्छामि। धर्मभारः, राज्ञः योग्यः अपि, इन्द्रियनिग्रहवर्जितैः दुःसहः; तस्मात् विश्रामम् इच्छामि। मम पुत्रे, प्रजाहिताय, मन्त्रिणः, एते ब्राह्मणाश्च, समुपविष्टाः, मन्त्रं कृत्वा, तं स्थापयित्वा, विश्रामम् इच्छामि। मम पुत्रः, सर्वगुणैः मत्तोऽपि श्रेष्ठः, जातः; रामः, पुरद्विषां जयिता, इन्द्रसमबलः।" इति।