सः पुरुषः कुलीनः, धर्मशीलः, अनुद्विग्नः, सत्यवादी च निष्पक्षः च आसीत्। सः वृद्धैः, द्विजातिभिः च धर्मार्थविज्ञैः सम्यक् शिक्षितः। सः धर्मकामार्थानां तत्त्वं विज्ञाय, स्मृतिमान् बुद्धिमांश्च, लोकाचारकुशलः, आचारनिपुणश्च आसीत्। सः मृदुः, अल्पभाषी, मन्त्रगोप्ता, मित्रैः उपगुप्तः, क्रोधहर्षौ न व्यर्थयन्, त्यागनिग्रहयोः यथाकालं वेत्ति स्म। सः भक्तिमान्, स्थिरबुद्धिः, असत्यग्रहणं न करोति, न कठोरवाक्यः, अव्यथितः, अप्रमत्तः, स्वपारदोषज्ञश्च आसीत्। सः शास्त्रवित्, कृतज्ञः, पुरुषस्वभावविवेक्ता, निग्रहानुग्रहयोः दक्षः, धर्म्यं युक्तं च आचरन्। सः सत्पुरुषसम्बन्धे, तेषां पालने, पदविनियोजने, दण्डधारणे च विशारदः, अर्थोपार्जनमुपायं वेत्ति, व्ययेषु च यथायोग्यम् जानाति। सः शस्त्रविद्यायां, शुद्धमिश्रयोः, सर्वेषां शाखानां शिखरस्थः; अर्थधर्मयोः पालनं कुर्वन्, सुखस्य च अन्वेषकः, कदापि आलस्यं न करोति। सः शिल्पविभागान् वेत्ति, गजाश्वविनयकौशलं च अतीव जानाति। सः धनुर्वेदविदां श्रेष्ठः, महारथः इति लोके प्रसिद्धः, आक्रमणे, युद्धे, व्यूहरचने च निपुणः। सः संग्रामे देवदानवानामपि कोपितानां अजेयः, निरसूयकः, जितक्रोधः, अनहंकारी, अमत्सरी च। सः केनापि न अवज्ञेयः, न च कालस्य वशः; एवं परमगुणैः युक्तः सः राजपुत्रः आसीत्। सः क्षमायाः पृथिव्याः तुल्यः, त्रिषु लोकेषु पूजितः, बुद्ध्या बृहस्पतेः समः, बलतः शचीपतिना तुल्यः। एवं सर्वजनप्रियगुणैः पितुः प्रियः रामः सूर्यरश्मिवद् द्योतमानः आसीत्। तस्य आचारवीर्ये जगति अजितः, लोकनाथवत्, पृथिव्यपि तम् एव रक्षितारं कामयते स्म। तं पुत्रं अतुलगुणसम्पन्नं दृष्ट्वा दशरथः रिपूनां दाहकः गम्भीरचिन्ताम् आपेदे। तदा सः वृद्धः दीर्घजीवी राजा चिन्तयामास—मम जीविते एव रामः कथं राजा स्यात् इति। सः परमस्नेहः निरन्तरं हृदये प्रवर्तते—कदा अहं प्रियं पुत्रं अभिषिक्तं पश्येयम् इति। सः लोकवृद्धिं इच्छन्, सर्वभूतानां दयालुः, जनानां मम अपि प्रियः, वर्षदायिवत्। बलतः यम इन्द्रयोः समः, बुद्ध्या बृहस्पतेः, स्थैर्ये हिमगिरिसमः, धर्मे मत्तः अपि श्रेष्ठः। यदि अहं पुत्रं सर्वां पृथिवीं शासन्तं पश्येयम्, तदा स्वर्गलाभवत् स्यात्। एवं अनन्यलभ्यैः, लोकातिरिक्तैः, अन्येषां राजपुत्राणां दुर्लभैः, गुणैः सः युक्तः। एवं सर्वगुणसम्पन्नं तम् दृष्ट्वा राजा मन्त्रिभिः सह मन्त्रं कृत्वा युवराजाभिषेकं चिन्तयामास। तदा सः प्राज्ञः राजा भयङ्कराणि उत्पातलिङ्गानि आकाशे, अन्तरिक्षे, पृथिव्याम् अपि, तथा स्वशरीरे वृद्धिम् अपश्यत्। सः अपि तं महात्मानं रामं, पूर्णचन्द्राननं, शोकार्तिनाशनं, लोकप्रियं च अवगच्छत्। आत्मनः प्रजायाः च हिताय, यथाकालं, धर्मात्मा राजा भक्त्या स्नेहेन शीघ्रं कृतवान्। सः भूमिपतिः नगरानां विभागतः, जनपदेषु च मुख्याः, आहूय समागतवान्। राजा शोभनः, भूषितः, तान् सम्यक् सत्कारैः, दानैः च, प्रजापतिरिव प्रजाः, प्रतिगृह्णात्। परं त्वरया केकयराजनं जनकं च न आहूय, तौ शुभवार्तां पश्चात् श्रोतुम् अर्हतः। यदा सः पुरद्रुहां दमनः राजा उपविष्टः, तदा शेषाः कीर्तिमन्तः नृपाः प्रविशन्ति स्म। राजा यथायोग्यं आसनानि वितरन्, समागताः नृपाः मर्यादया तं समुपविविशुः। सत्कृतैः, अनुशिष्टैः, नगरजनपदवासीभिः परिवृतः, राजा इन्द्र इव अमरमध्येषु बभौ। ततः द्वितीयः सर्ग आरभ्यते—शृणुत। अथ भूमिपतिः सर्वं सभां आहूय, प्रसिद्धानि, हितानि, श्रेयांसि वचनानि उवाच। राजा भावसम्पन्नया, राजलक्षणयुक्तया, माधुर्यगौरवसमन्वितया वाचा, समागतान् नृपान् सम्बोधितवान्। यूयं सर्वे जानीथ, मम एतद् उत्तमं राज्यं पितृपैतामहैः पुत्रवत् रक्षितम्। अहम् अपि, इक्ष्वाकुवंशस्य सर्वराजभिः सुशासितां, इमां पृथिवीं, परमश्रेयसि, सुखाय च, समर्पयितुम् इच्छामि। पूर्वजानुपथेन अहम् अपि प्रजाः यथाशक्ति, अप्रमत्तः, अनिद्रः, रक्षितवान्। सर्वलोकहितं चरन्, श्वेतच्छत्रच्छायायाम् वृद्धः अभवम्। सहस्रवर्षाण्यधिगतवान्, इदानीं शरीरम् जीर्णम्, विश्रमाय इच्छामि। धर्मभारः, यः राज्ञां उचितः, इन्द्रियजयाभावे दुःसहः, तेन अहम् क्लान्तः।