तत्र निवसन्तौ तौ भ्रातरौ स्वच्छन्दमुदितौ सन्तुष्टौ बभूवतुः, किन्तु तौ वीर्यवन्तौ भ्रातरौ वृद्धं राजा दशरथं नित्यं स्मरतः। स च महातेजाः राजा दशरथः अपि स्वद्वौ पुत्रौ भरतशत्रुघ्नौ, ये इन्द्रवरुणसमौ दूरस्थौ आस्ताम्, स्मरति। तस्य सर्वे पुत्राः पुरुषर्षभाः प्रियतमा बभूवुः, यथा स्वदेहात् चत्वारः भुजाः उत्पद्येरन् इति। तेषु रामः तेजसा समन्वितः पितुः प्रियतमः आसीत्, यथा स्वयम्भूः प्रजासु, सः सर्वगुणसम्पन्नः बभूव। ह्येव देवेषु रावणवधकामेषु सदा सत्सु, नित्यः विष्णुः नरलोके अजायत। कौसल्या तस्य अमिततेजसः पुत्रेण साकं बभासे, यथा अदितिः सुरश्रेष्ठा वज्रिणा सह। सः रूपेण, बलात्, लज्जया च संयुक्तः, पृथिव्यां अप्रतिमः, तस्य गुणाः दशरथस्य गुणैः तुल्याः। सः सदा शान्तचित्तः, सौम्यपूर्ववक्ता, तं प्रति कठोरं वचनं यः ब्रूयात् अपि, सः तेन न प्रत्यवदत्। एकेन उपकारेण तृप्तः, स्वमात्मानं चिन्तयन्, शतमपि अपराधान् न स्मरति। सः सततम् वृद्धैः सद्भिः, गुणैः, ज्ञानैः, वयसा च वरिष्ठैः, शस्त्रविद्यायाम् अपि निपुणैः सह संवादं कुर्वन् आसीत्। सः बुद्धिमान्, मधुरवक्ता, प्रथमरूपेण प्रियदर्शनः, महाबलः, किन्तु स्वबलस्य महत्त्वं न विस्मरति। सः न कदापि अनृतं ब्रूते, विद्वान्, वृद्धान् पूजयति, जनप्रियः, जनानां प्रियः च। दयालुः, क्रोधवशः न भवति, ब्राह्मणान् पूजयति, दुःखितेषु अनुकम्पायुक्तः, धर्मज्ञः, सदा आत्मसंयतः, शुचिः च। कुलानुरूपेण मनसा, क्षात्रधर्मे परममूल्यं ददाति, तस्य स्वर्गफलम् अपि स्नेहेन चिन्तयति। सः अनिष्टे न रमते, न च विरुद्धवचनं रोचयति; युक्तयुक्तान् वाक्यानि अनुक्रमेण भाषते, वाक्यविदां श्रेष्ठवत्। आरोग्ययुक्तः, नवयुवान्, सुस्वरः, सुन्दरः, देशकालवित्, पुरुषर्षभः, एकधर्मसम्पन्नः। सः परमगुणसम्पन्नः, जनप्रियः, यथा प्राणः शरीराद् बहिः सञ्चरन्। सः सर्वव्रतानुष्ठानेन स्नातः, वेदवेदाङ्गविद्, भरताग्रजः, पितरं धनुर्वेदे अत्यतिरिच्य। सः कुलजातः, सद्गुणयुक्तः, अक्लिष्टः, सत्यवादी, समवृत्तः, वृद्धैः द्विजातिभिः धर्मार्थविद्भिः च शिक्षितः। धर्मकामार्थसारज्ञः, स्मृतिमान्, प्राज्ञः, लोकव्यवहारकुशलः, शीलसम्पन्नः। मौनी, रूपेण विनीतः, मन्त्रेषु गोपनीयः, मित्रैः समन्वितः, न च क्रोधहर्षौ व्यर्थं व्ययति, त्यागनिग्रहयोर् यथाकालं वेत्ति। दृढभक्तिः, स्थिरबुद्धिः, अनृतग्रहणरहितः, अमृषावादी, अव्यथितः, जागरूकः, आत्मपरदोषज्ञः। शास्त्रविद्, कृतज्ञः, पुरुषधर्मविवेक्ता, निग्रहानुग्रहे कुशलः, युक्त्या न्यायेन च वर्तते। सः साधून् सङ्गृह्णाति, तान् च पालनं जानाति, स्थाने नियुक्तिं, दण्डं च ददाति, वित्तोपार्जनोपायान् वेत्ति, व्ययव्यवस्थां च जानाति। सः शस्त्रविद्यायाम् सर्वेषु शास्त्रेषु विशारदः, शुद्धाशुद्धयोः, अर्थधर्मयोः च पालकः, सुखान्वेषणपरः, अलस्यः कदाचित् न। सः शिल्पविभागान् जानाति, गजाश्वशिक्षायाम् अपि निपुणः। सः धनुर्वेदविदां श्रेष्ठः, महारथसमाख्यातः, आक्रमणयुद्धव्यूहविन्यासनिपुणः। सः युद्धे देवदानवानाम् अपि क्रुद्धानां अजेयः, असूयारहितः, क्रोधजयः, न च मान्यः, न चर्ष्यः। सः न केनचित् तिरस्कर्तव्यः, न च कालवशः, एवं परमगुणसम्पन्नः राजपुत्रः। त्रिषु लोकेषु क्षमया प्रतिष्ठितः, पृथिव्याः समः, बुद्ध्या बृहस्पतेः समः, बलात् शचिपतेः तुल्यः। एवं सर्वजनप्रियगुणैः, पितरं तुष्ट्वा, रामः भासते, यथा रविः रश्मिभिः। तस्यैव आचरणं पराक्रमं च, अजेयत्वं, लोकनाथवत्, पृथिवी अपि तं रक्षितारं वाञ्छति। तं पुत्रं एवम् अनुत्तमगुणसम्पन्नं दृष्ट्वा राजा दशरथः शत्रूनां दाहकः, गाढं विचारं जगाम। ततः सः वृद्धः, दीर्घायुष्मान् राजा, चिन्तयामास—कथं रामः जीवन्नेव मया राजतां प्राप्नुयात् इति। सः परमस्नेहः मम हृदि नित्यं प्रवर्तते—कदा अहं मम प्रियं पुत्रं अभिषिक्तं राजानं द्रक्ष्यामि इति। सः लोकवृद्धिकामः, सर्वभूतानां दयालुः, जनानां मम अपि प्रियतरो वृष्टिमानिव मेघः। सः बलात् यमेन इन्द्रेण च तुल्यः, बुद्ध्या बृहस्पतेः समः, धैर्येण गिरिश्रेष्ठवत्, धर्मेण मामपि अतिक्रान्तवान्। यदि अहं एतस्मिन्नेव वयसि पुत्रं पृथिव्याः सर्वस्याः अधिपतिं पश्येयम्, तर्हि स्वर्गलाभवत् स्यात्। एवं एतेषां चान्येषां च दुर्लभानाम्, अमेयगुणानां, अन्येषु राजपुत्रेषु दुष्प्राप्याणां, लोके चातिशयितानां गुणानां सहितं तम्। एवं सर्वेभ्यः एतेभ्यः गुणेभ्यः सम्पन्नं तं दृष्ट्वा, राजा मन्त्रिभिः सह मन्त्रं कृत्वा, तस्य युवराजाभिषेकं चिन्तयामास।