रामः सर्वं यत् प्रियं हितं च आचरत्। सः मातृभ्यः कृतकृत्यः सन् अतिव्रतः परं संयमं चकार। सः समये समये गुरुषु यथाविधि कृत्यं सम्पाद्य पितरं दशरथं ब्राह्मणांश्च नगरवासिनश्च तुष्टिं प्रापयत्। रामस्य स्वभावेन आचार्येण च सर्वे जनपदवासिनः प्रमुदिताः। सः सत्यपराक्रमसम्पन्नः तेषु ख्यातिं प्राप। सः रामः सर्वभूतेषु श्रेष्ठतमो धर्मात्मा स्वयम्भुवत् बभूव। सीतया सह बहून् ऋतून् सुखेन व्यतीयाय। सः विचारशीलः, तस्य चेतसि सीता एव स्थित्वा, रामस्य प्रियतमा पितृवरणा पत्न्यभवत्। तस्याः गुणरूपाभ्यां प्रेम चाभिवर्धत्; तस्य च पतिः हृदयद्वयं प्रतिपद्य स्थितः। रहस्यं अपि प्रकटं भवति यथा हृदयेन हृदयम् आलपते; विशेषतः तस्मिन्नर्थे मैथिली जनकनन्दिनी सीता, देवरूपसम्पन्ना, श्रीसदृशी, तस्य हृदयस्य प्राभाम् आवहन्ती। तया सह राजर्षिसुतः कामयुक्तः महात्मना संयुक्तः सन् परमं तेजसा विराजमानः बभूव, विष्णोरिव श्रीमतो देवाधिपतेः समृद्ध्या संयुक्तः। एवं कथायाः आद्यं सर्गं शृणु। तत्र सः भ्रात्रा सह स्थित्वा, मातुलस्य अश्वपतिर्भावेन पुत्रवत् स्नेहेन पूजितो मानितश्च। तत्र वसन् तौ वीर्यवन्तौ भ्रातरौ सर्वं लब्ध्वा अपि वृद्धं पितरं दशरथं स्मराम्स्तौ। दशरथोऽपि तेजस्वी तौ पुत्रौ भरतशत्रुघ्नौ स्मरन् इन्द्रवरुणसमानौ मनसि न्यधात्। तस्य सर्वे चत्वारः पुत्राः मनुष्येषु श्रेष्ठाः स्वात्मनः चत्वार इव बाहवः प्रियाः। तेषु रामः तेजसा विभ्राजमानः पितुः प्रियतमः बभूव, सः स्वयम्भुवत् धर्मे प्रतिष्ठितः। देवेषु रावणवधकाङ्क्षया याचितः नित्यः विष्णुः मनुष्यलोके जातः। कौसल्या तेन अपरिमिततेजसा पुत्रेण शोभां प्राप, यथा अदितिः श्रेष्ठा सुराणां वज्रधरेण सह। सः रूपेण बलेन च विनयेन च सम्पन्नः, पृथिव्यां अनुपमः, गुणैः दशरथस्य तुल्यः पुत्रः। सदा प्रसन्नचित्तः, पूर्वं मृदु भाषमाणः, कठोरं वाक्यं प्रति अपि न प्रतिवदति। एकेन उपकारेण तुष्टः, आत्मन्यपि शतमपकारं न स्मरति। सः सदा गुणवन्तः वृद्धान् धर्मज्ञान् शस्त्रविद्यायामपि प्रौढान् सुसंवादं करोति। सः बुद्धिमान् मधुरवाग्, प्रथमं भाषमाणः, प्रियवादः, बलवान्, स्वबलमपि न विस्मरति। सः अनृतं न वदति, विद्वान्, वृद्धानाम् आचार्याणां पूजकः, जनप्रियः, जनैः च प्रियः। सः दयालुः, क्रोधवशः न भवति, ब्राह्मणानां पूजकः, दीनानां दयालुः, धर्मज्ञः, सदा जितेन्द्रियः, शुचिः। कुलधर्मानुकूलचित्तः, क्षत्रियस्य धर्मस्य परमं मूल्यं जानन्, स्वर्गलाभे स्नेहं करोति। अनिष्टे न रमते, विरुद्धं वाक्यं न भाषते, युक्तं क्रमशः वदति, वाग्विदां श्रेष्ठः। आरोग्यवान्, तरुणः, वाग्मी, रूपवान्, देशकालवित्, नराणां श्रेष्ठः, एकधर्मवान्। सर्वगुणैः सम्पन्नः, सः जनानां प्रियः, जीवितस्य प्राण इव। सर्वेषु व्रतेषु शुचिः, वेदवेदाङ्गवित्, धनुर्वेदे पितुः अपि श्रेष्ठः। सः कुलीनः, धर्मात्मा, अदुःखी, सत्यवादी, सम्यगाचार्यैः द्विजैः च शिक्षितः। धर्मार्थकामवित्, स्मृतिमान्, प्राज्ञः, व्यवहारकुशलः, सदाचारविद्। मौनी, अप्रकटरूपः, रहस्यवित्, सखिभिः उपगुप्तः, क्रोधहर्षयोः संयमी, त्यागनिग्रहयोः यथाकालं जानाति। भक्तिमान्, स्थितप्रज्ञः, अनृतनिन्दकः, कठोरवाक्यवर्जितः, अद्युत्साहः, अच्युतस्मृतिः, आत्मपारदोषदर्शी। शास्त्रज्ञः, कृतज्ञः, पुरुषस्वभाववित्, निग्रहानुग्रहे च कुशलः, धर्मयुक्तः, न्यायवित्। साधूनां संग्रहपालनयोः श्रेष्ठः, पदविनियोजने दण्डनये च निपुणः, अर्थोपार्जनव्यययोः च विज्ञः। शुद्धाशुद्धास्त्रविद्यायाम् उत्कृष्टः, धर्मार्थयोः पालनकर्ता, सुखस्य साधकः, अलस्यहीनः। शिल्पविभागवित्, हस्त्यश्वशिक्षणव्यवस्थायाम् पण्डितः। धनुर्विद्यायाम् अग्रगण्यः, रथीषु लोके प्रसिद्धः, आक्रमणयुद्धव्यूहविन्यासेषु निपुणः। युद्धे अपि क्रुद्धैः सुरासुरैः अजेयः, अमत्सरी, जितक्रोधः, अनहङ्कृतः, अनसूयकः। न केनचित् तिरस्करणीयः, न च कालवशः, एवं सर्वगुणैः सम्पन्नः राजपुत्रः। सः त्रिषु लोकेषु क्षमया पृथिवीसमानः, बुद्ध्या बृहस्पतिसमः, बलेन शचीपतिसमः, सर्वत्र पूज्यते। एवं रामः सर्वगुणसम्पन्नः, धर्मनिष्ठः, सर्वेषां प्रियः, पितुः प्रीतिकारः, जनानां प्रियः, धर्मार्थकामेषु निपुणः, सीतया सह सुखमश्नुते स्म।