शुद्धे तस्मिन्नेव प्रभाते तिष्ठन् दृढव्रतः राक्षसः, क्षुधया च भोजनलोलुपेन च प्रेरितः, नगरात् निर्गतः। तस्मिन्नन्तरे वीर्यवान् शत्रुघ्नः यमुनां नदीं तीर्त्वा धनुः प्रगृह्य मधुपुरद्वारे स्थितवान्। अर्धदिने गते सः क्रूरराक्षसः सहस्रशः प्राणिनां भारं वहन् तत्र समुपजातः। तदा सः शत्रुघ्नं द्वारस्थं शस्त्रपाणिं दृष्ट्वा तमुवाच—"किं त्वया कृत्यं भवति एतेन?" इति। सः पुनः अवदत्—"शस्त्रपाणीनां सहस्राणि त्वद्वदामानां क्रोधात् मया भक्षितानि; त्वमपि किम् अद्य स्वकालमिच्छसि?" इति। "मम क्षुधा त्वया सम्पूर्णा, अधम पुरुष, स्वेच्छया मम मुखं प्राप्तः त्वम्; कथं त्वं, दुष्टबुद्धे, अत्र समुपागतः?" इति च। एवं बहुशः हसन् राक्षसः वदति स्म। तदा शत्रुघ्नः तेजस्वी क्रोधात् अश्रूणि मुमोच। कोपसम्भृतः महात्मा शत्रुघ्नः सर्वाङ्गेभ्यः तेजः स्रवमाणः बभूव। ततः शत्रुघ्नः अतिक्रुद्धः तं रजनीचरम् उवाच—"युद्धमिच्छामि त्वया एकेन सह, दुष्ट!" इति। "अहं दशरथस्य सुतः, रामस्य प्राज्ञस्य भ्राता, शत्रुघ्नः नाम, शत्रुविनाशनः; तव निधनकाङ्क्षया अत्र आगतः।" इति। "युद्धं मम दत्तुमर्हसि; त्वं सर्वभूतवैरिन्, मत्तः जीवन्न न भविष्यसि।" इति च। तद्वचनं श्रुत्वा सः राक्षसः, पुरुषश्रेष्ठं उपहसन् प्रत्युवाच—"दैवयोगात् अत्र आगतः त्वं, दुष्टबुद्धे।" "मम मातुलः रावणः, राक्षसाधिपः, रामेण स्त्रीहेतोः हतः, अधम पुरुष।" "तद् रावणवंशविनाशं मया सह्यं कृतम्; विशेषतः युष्मान् अपि अहं तिरस्कृत्य सहितवान्।" "ये मया हताः ते तृणवत् तिरस्कृताः; ये च भविष्यन्ति, त्वमपि अधम पुरुष।" "त्वं युद्धमिच्छसि चेत्, युद्धं दास्यामि; किंचित् प्रतीक्षस्व, यन्निमित्तं शस्त्रं त्वया वाञ्छितं तत् आहरिष्यामि।" शत्रुघ्नः शीघ्रं तमुवाच—"कुतः जीवन्न मम पालयिष्यसि? संप्राप्तः शत्रुः न विसृज्यः निश्चयेन स्थितेन।" "यो विचलितचित्तः शत्रवे अवसरं ददाति, सः मूर्खः भीरुर्वत् हन्यते।" "तस्मात् जीवलोकं पश्य; बहुविधैः तीक्ष्णबाणैः त्वां, त्रैलोक्यशत्रो राघवशत्रो च, यमालयं नयिष्यामि।" एवं श्रीमदुत्तरकाण्डे वाल्मीकिप्रणीतस्य रामायणस्य अष्टषष्टितमः सर्गः समाप्तः। शत्रुघ्नस्य तानि वचनानि श्रुत्वा, सः राक्षसः महाक्रोधं समाहूय "तिष्ठ तिष्ठ" इति उच्चैः शशंस। हस्ते हस्तं संधाय दन्तान् घर्षयन् लवणः पुनः पुनः रघुवंशसिंहं शत्रुघ्नं समाह्वयत्। तं लवणं भीषणदर्शनं तद्वदन्तं शत्रुघ्नः शत्रुघ्नः इदं वचनम् उवाच— "ये त्वया जिताः तेभ्यः शत्रुघ्नो न तादृशः; अद्य मम बाणैः हतः यमालयं गच्छ।" "अद्य, पापकृत्, मुनयः, ब्राह्मणाः, देवाश्च रावणवधवत् त्वां मयि युद्धे हतं पश्यन्तु।" "यदा त्वं, रजनीचर, मम बाणैः दग्धः पतिष्यसि, तदा पुरी राष्ट्रं च शमं यास्यति।" "अद्य मम बाहुनिर्गतः बाणः वज्राननसदृशः तव हृदयं सूर्यकिरण इव कमलं प्रवेशिष्यति।" एवं उक्तः लवणः क्रोधसंरक्तः महत्तरं द्रुमं शत्रुघ्नस्य उरसि क्षिप्तवान्, सः च शत्रुघ्नः तं शतधा चकर्त। तस्य साहसं विफलं दृष्ट्वा बलवान् राक्षसः पुनः बहून् द्रुमान् गृहीत्वा शत्रुघ्नाय क्षिप्तवान्। शत्रुघ्नः तेजस्वी त्रिभिः चतुर्भिश्च विकटैः शस्त्रैः पतमानान् द्रुमान् समूलं चकर्त। ततः शत्रुघ्नः वीर्यवान् बाणवृष्टिं राक्षसवक्षसि ससर्ज, न तु राक्षसः कम्पितः। ततः लवणः महाबलः हसन् द्रुमं उत्थाप्य शत्रुघ्नस्य मूर्ध्नि ताडितवान्; तस्याङ्गानि शिथिलानि अभवन्, सः च मूर्च्छितः पपात। तस्मिन् पतिते, मुनयः, देवगणाः, गन्धर्वाः, अप्सरसः च महतीं कलुषध्वनिं अकुर्वन्। पतितं शत्रुघ्नं भूमौ स्थितं दृष्ट्वा राक्षसः तमवज्ञाय, स्वगृहं न प्रतिपेदे। न च सः शूलं जग्राह; मृतं ज्ञात्वा भक्ष्यं समाचिनोत्। क्षणेन शत्रुघ्नः चेतनां पुनः प्राप्त्वा, द्वारे स्थितः, शस्त्रपाणिः, मुनिभिः पूजितः बभूव। ततः सः दिव्यं, अमोघं, श्रेष्ठं बाणं आदत्त, यः तेजसा दश दिशः पूरयन् बभासे। सः वज्राननसदृशः, मेरुमन्दरकल्पः, सर्वसन्धिषु वक्रः, अजय्यः च बभूव। तस्य करणे रक्तचन्दनलेपनं, शोभनपक्षं, दानवगिर्यसुरपतिविनाशनं च आसीत्। तं प्रलयाग्निसदृशं बाणं दृष्ट्वा सर्वे प्राणिनः भीताः अभवन्।