दूतस्य विलम्बेन राजा क्रोधपरिपूर्णः सर्वतः तं राक्षसं बाणवृष्ट्या अभ्यवर्षयत्। तदा स राक्षसः प्रहस्य शूलं गृहीत्वा तदुत्तमं आयुधं राजानं सहितं सैन्येन च वाहनैः हन्तुं प्राक्षिपत्। तत् दीप्तशूलं तस्य अनुचरैः सह, सैन्यं वाहनानि च, तं राजानं भस्मसात्कृत्वा पुनः लवणाय उपहाररूपेण प्रत्यागच्छत्। एवं स महाबलः राजा सैन्येन वाहनैश्च सह हतः, हे सौम्य, शूलस्य शक्तिः वास्तवमेव अपरिमेया अतुल्या च। श्वः प्राते त्वं नूनं लवणं हनिष्यसि, न संशयः—यदि तस्य आयुधं न स्यात् तव विजयः निश्चितः शीघ्रश्च। तव कृत्येन लोकानां श्रेयः भविष्यति; सर्वं पापात्मनः लवणस्य वृत्तान्तं ते निगदितम्। पुरुषश्रेष्ठ, शूलस्य घोरं अपरिमितं बलं, च मन्धातुः तेन विनाशः, इत्येतत् सर्वं तुभ्यं कथितम्। श्वः प्राते, महात्मन्, त्वं लवणं हनिष्यसि—मम न संशयः; यदा स शूलं विहाय मांसार्थं निर्गच्छति, तदा तव विजयः निश्चितः। इत्येषा सप्तषष्टितमः सर्गः श्रीमदुत्तरकाण्डे वाल्मीक्ये आदिकाव्ये समाप्तः। एवं कथाश्रवणे विजयाशंसनायां च, रात्रिः महात्मनः शत्रुघ्नस्य शीघ्रं व्यतीयाय। ततः तस्मिन् शुचौ प्राते, स राक्षसः स्थिरधृतिः नगरात् निर्गत्य, क्षुधया आहारलोलुपः अभवत्। अथ तस्मिन् समये वीरः शत्रुघ्नः यमुनां तीर्त्वा मधुपुरद्वारे धनुः गृहीत्वा स्थितः। अर्धदिवसे गते, स तामसः राक्षसः सहस्रसंख्यकजीवभारं वहन् तत्र समुपाजगाम। तदा स शत्रुघ्नं द्वारि स्थितं शस्त्रपाणिं दृष्ट्वा उवाच—"किं करिष्यसि एतेन?"। "सहस्रशः त्वद्वद् आयुधपाणीन्, अधम, मया कोपेन उपभुक्ताः; त्वमपि किम् आत्मनः कालम् इच्छसि?"। "मम भूयो भूयः त्वया अद्य स्वयमेव मुखे प्राप्तेन तृप्तिः जाताऽस्मि, पापबुद्धे, कथं त्वं आगतः?"। इत्येवमुक्त्वा पुनः पुनः प्रहस्य, शत्रुघ्नः क्रोधात् अश्रूण्यस्रौत्। कोपसंयुक्तः महात्मा शत्रुघ्नः सर्वाङ्गेभ्यः तेजः ससर्ज। तदा महाक्रुद्धः शत्रुघ्नः तम् रजनीचरम् उवाच—"त्वया सह मया एकलव्ये युद्धं कर्तुम् इच्छामि, पापिन्।"। "अहं दशरथस्य पुत्रः, रामस्य भ्राता, शत्रुघ्नः अस्मि, शत्रूनां नाशकः, तव मृत्युं कामयमानः अत्र आगतः।"। "मम युद्धे स्पर्धां दत्तुम् इच्छामि; त्वं सर्वभूतवैरिन्, मम हस्तात् जीवन् न मोक्ष्यसे।"। एवमुक्ते, स राक्षसः उपहास्य इव प्राह—"दैवयोगात् त्वं अत्र प्राप्तः, पापबुद्धे।"। "मम मातुलः रावणः, राक्षसाधिपः, रामेण स्त्रीहेतोः हतः; तत्सर्वं रावणवंशविनाशं मया सहनम्, विशेषतः त्वां अवज्ञाय अहम् असहिष्णुः।"। "ये मया हताः, तान् सर्वान् तृणवत् अवज्ञाय; ये अतीतान् ये च भविष्यन्ति, त्वं च अधम।"। "युद्धकामाय तुभ्यं युद्धं दास्यामि; किञ्चित् प्रतीक्षस्व, यदिच्छसि तदायुधं आनयिष्यामि।"। तदा शत्रुघ्नः शीघ्रं तम् उवाच—"कुत्र जीवन् पलायिष्यसि? कृतनिश्चयेन शत्रुः सन्दृष्टः न मोक्तव्यः।"। "यो मोहात् शत्रवे अवसरं ददाति, स मूढः हन्यते; यथा भीरुः।"। "तस्मात् जीवलोकं पश्य; विविधैः तीक्ष्णैः बाणैः त्वां, पापिन्, त्रैलोक्यशत्रो राघवशत्रो च, यमालयं नयिष्यामि।"। इत्येषा अष्टषष्टितमः सर्गः श्रीमदुत्तरकाण्डे वाल्मीक्ये आदिकाव्ये समाप्तः। शत्रुघ्नस्य वाक्यं श्रुत्वा, स महाबलः राक्षसः तीव्रं रोषं संप्राप्य उच्चैः "तिष्ठ तिष्ठ" इति ननाद। तेन पाणिं पाणौ संधाय दन्तान् घर्षयन् लवणः पुनः पुनः रघुवंशसिंहं समाह्वयत्। तस्मै भीषणाय लवणाय, शत्रुघ्नः शत्रुसूदनः इदं वचनम् उवाच—"ये त्वया जिताः ते शत्रुघ्नसमाः न; अद्य मम बाणैः हतः यमालयं गमिष्यसि।"। "अद्य, पापबुद्धे, मया हन्यमानं त्वां मुनयः, ब्राह्मणाः, देवाश्च दृष्ट्वा, यथा रावणं दृष्टवन्तः, तथैव साक्षिणः स्युः।"। "यदा त्वं रजनीचर, मम बाणैः दग्धः पतिष्यसि, तदा नगरे देशे च शान्तिः भविष्यति।"। "अद्य मम बाहुनिष्क्रान्तः बाणः वज्रमुखः सविस्फुलिङ्गः तव हृदयं प्रविश्य, सूर्यरश्मिरिव कमलं, प्रवेशं करिष्यति।"। इत्येवमुक्ते, लवणः क्रोधात् महत्तरं द्रुमं शत्रुघ्नवक्षसि प्राक्षिपत्, तेन शतधा विदारितम्। तस्य प्रयासे निष्फले, स बलवान् राक्षसः पुनः बहून् द्रुमान् गृहित्वा शत्रुघ्ने प्राक्षिपत्। किन्तु शत्रुघ्नः तेजस्वी, तेषां पततां द्रुमाणां त्रिभिः चतुर्भिश्च विकृत्तैः शस्त्रैः सर्वान् छित्त्वा स्थितः। इत्येषा एकोनसप्ततितमः सर्गः श्रीमदुत्तरकाण्डे वाल्मीक्ये आदिकाव्ये समाप्तः।