राजा स्वजनैः सह हर्षितः सुखसंपन्नगृहात् कौसल्या, सुमित्रा च, सुन्दरकौसल्या च तेषां सह हर्षिताः। तदनन्तरं, राजकन्याः सिता च उर्मिला च स्वागतं कुर्वन्ति, इत्येवम् अन्याः राजमहिलाः च। ताः कुशध्वजद्वाराः शुभवाक्यैः च भव्यवस्त्रैः च आभूषिताः कन्याः प्राप्ताः। सर्वे देवालयेषु पूजां कृतवन्तः, तस्मिन्काले सर्वे राजपुत्राः यथा योग्यं पूजां कृतवन्तः। सर्वाः महिलाः हर्षिताः पतिभिः सह गुप्तं सुखं अनुभवन्तः, विवाहं सम्प्राप्ताः, शस्त्रकौशलयुक्ताः, धनसंपन्नाः च। तदा सर्वश्रेष्ठः पुरुषः पितरं सेवते, तस्मिन् काले राजा दशरथः पुत्रं उक्तवान्—“हे भरत, कैकेयीपुत्र, एषः केकयराजस्य पुत्रः, अत्र आगतः।” एषः युधाजीतः तव मातृकः, यः तव गृहम् आगतः। एषं श्रुत्वा, भरतः, कैकेयीपुत्रः, शत्रुघ्नेन सह प्रस्थानं कृतवान्, पितरं च रामं च निवेद्य। शत्रुघ्नेन सह, श्रेष्ठः पुरुषः मातरं गत्वा, युधाजीतः भरतं शत्रुघ्नं च दृष्ट्वा अत्यन्तं हर्षितः। ततः, स वीरः स्वगृहम् प्रविष्टः, तस्य पिता तस्मिन् हर्षितः; भरते गत्वा, रामः च महाबाहुः लक्ष्मणः च तत्र स्थिता। तस्मिन् काले, तौ पितरं यथा देवम् पूजितवन्तौ; पितुर्वचनं प्रथमं कृत्वा, सर्वं जनपदस्य कार्याणि कुर्वन्तौ। रामः सर्वं प्रियं च लाभदायकं च कृतवान्; मातृभ्यः कृत्यं सम्पूर्णं कृत्वा, स आत्मनियन्त्रणेन कृत्यं कृतवान्। सः शिक्षकों प्रति उचितकाले कृत्यं कृतवान्; एवं दशरथः, ब्राह्मणाः च नगरवासिनः च हर्षिताः। रामस्य चरित्रेण च आचरणेन च, समस्तं जनपदं हर्षितम्; सत्यवृत्तिम् च वीर्यम् च धारयन्, रामः तेषां मध्ये प्रसिद्धः। रामः सर्वश्रेष्ठः धर्मात्मा जातः, यथा स्वयंभूः सृष्टिकर्ता; सीतया सह सुखं अनुभवन्, अनेकं ऋतूनां। सः चित्ते सीतां स्थापयित्वा, तस्या हृदये च स्थितः; सीता, रामस्य प्रियं पतिव्रता, पितुः द्वारा चयनिता। तस्या गुणैः च सौन्दर्येण च, स्नेहं प्रगाढं जातम्; पतिः च तस्या हृदये द्विगुणं स्थानं प्राप्य। यदपि गूढं तदपि प्रकटितं, यथा हृदयं हृदयेन संवादति; विशेषतः तस्य कृते, जनकस्य पुत्री, देवतासमानरूपा, सीता, भाग्यवत् प्रकाशमान। सः सीतया सह, राजर्षिसुतः, इच्छापूर्णः, उदात्तकन्यया सह संयुक्तः; रामः अत्यन्तं प्रकाशमानः, हर्षेण परिपूर्णः, विष्णोः समानः, भाग्यशाली। शृणु, प्रथमं अध्यायं। तस्मिन् स्थले भ्रातृभ्यां सह निवसन्, मातृकस्य प्रियः, अश्वराजः, पुत्रवत्सलः च। तत्र निवसन्, दवौ भ्रातृः सुखेन तृप्ताः; किन्तु वीरभ्रातृः वृद्धराजं दशरथं स्मृत्वा। राजा, तेजस्वी, चतुर्विधं पुत्रं स्मृतवान्, भरतं च शत्रुघ्नं च, यः इन्द्रवरुणसमानः। ते चतुर्वः पुत्राः, श्रेष्ठतमाः, तस्य प्रियाः, यथा चतुर्णां हस्तानां यथा च। तेषां मध्ये, रामः तेजस्वी, पिता सुखाय, यथा स्वयंभूः सृष्टिकर्ता, सर्वश्रेष्ठः धर्मात्मा। यः देवतानां विनाशाय इच्छन्ति, तेषां प्रार्थनया, अनन्तः विष्णुः मानवजन्मे प्रकटितः। कुसल्या तं अनन्ततेजसा प्रकाशमानं, यथा अदितिः, देवतानां श्रेष्ठा, इन्द्रधनुषधारिणं च। सः सौन्दर्येण, बलेन, च शीलवशात् अद्वितीयः; पृथिव्यां गुणैः दशरथसमानः। सः सदा शान्तचित्तः, सौम्यं भाषणं करोति, यदि कटु वाक्यं सः श्रुत्वा, तदापि प्रतिकृतिं न करोति। सः एकस्मिन् दयायुक्ते कार्ये तृप्तः, स्वं च विचार्य, शतदोषाणां अपि न स्मृतवान्। सः सदैव धर्मज्ञेषु वृद्धेषु सह संवादं करोति, यथा शस्त्रकौशलज्ञेषु अपि। ज्ञानी, मधुरवाक्यः, प्रथमं वदन्, सुखदं वाचं, शक्तिमान्, किन्तु स्वबलं न विस्मृतवान्। सः असत्यं न वदति, विद्वान्, वृद्धानां सम्मानं करोति, प्रजाः च तं प्रियं करोति। दयालुः, क्रोधस्य स्वामी, ब्राह्मणानां सम्मानं करोति, दुःखितानां प्रति करुणामयः, धर्मज्ञः, सदा आत्मनियन्त्रितः च शुद्धः। सः जातिवशेन मनसा, क्षत्रियधर्मं महत्तमं मानयन्, तस्य स्वर्गीयफलं च महादयया मन्यते। सः अशुभं न प्रीणाति, न च विवादस्य वाक्यं आनन्दं करोति; यथा वाक्प्रवीणः, यथाक्रमं वदति। स्वास्थ्ययुक्तः, युवा, वाचालः, रूपवान्, स्थानकालं ज्ञात्वा, सः सर्वश्रेष्ठः, एकस्मिन् धर्मात्मा। उच्चतमगुणैः युक्तः, राजपुत्रः प्रजासु प्रियः, यथा प्राणः शरीरात् बहिः गच्छति। सर्वविध्याः च व्रतानां स्नानं कृत्वा, वेदेषु च शाखासु व्यवस्थितः, भारतस्य ज्येष्ठः तस्य पिता: धनुर्वेदे च अधिकः।